مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەتتىك ءتىل – قازاق ءتىلى جايلى ايتتى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ: «وسىعان دەيىن بىرنەشە مارتە ايتقانمىن: ۇلتتى ۇيىستىرىپ، مەملەكەتىمىزدىڭ ىرگەسىن بەكەمدەيتىن ەڭ ماڭىزدى فاكتور – مەملەكەتتىك ءتىل. بۇرىن بولجاممەن، دولبارمەن عانا ايتىلاتىن جاعداي قازىر شىندىققا اينالدى.

قازاق ءتىلى قانداي دا ءبىر اكىمشىلىك، ءتىپتى ساياسي ماجبۇرلەۋسىز ءورىسى كەڭەيىپ، كوپشىلىكتىڭ تىلىنە اينالدى. اسىرەسە، جاستارىمىزدىڭ قازاق تىلىندە ەركىن، ساۋاتتى سويلەيتىنى قۋانتادى. انا ءتىلىمىز مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە سۇرانىسقا يە، ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى، بولمىسىمىزدى شىرايلى دا شۇرايلى تۋعان ءتىلىمىز ارقىلى كورسەتەمىز. قازاق تىلىندە ءبىر اۋىز ءسوز ايتا الماۋ بىلىمسىزدىكتىڭ بەلگىسىنە اينالدى.

مۇنىڭ ءبارى – تولەرانتتىق پەن سەنىمگە نەگىزدەلگەن ورتاق جۇمىستىڭ ناتيجەسى. الايدا بۇل باسقا تىلدەردەن باس تارتۋ كەرەك دەگەندى بىلدىرمەيدى، ءارى ولاردى شەتتەتۋگە قۇقىق بەرمەيدى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، كونستيتۋتسيادا تىلىنە، تەگىنە، ۇلتىنا، دiني كوزقاراسى مەن نانىمىنا نەمەسە كەز كەلگەن وزگە دە سەبەپتەرگە بايلانىستى كەمسىتۋگە تىيىم سالىنعان.

سوعان قاراماستان ارا-تۇرا كەيبىر تىسقاققان ارانداتۋشىلار الەۋمەتتىك جەلىدە ۇلتارازدىقتى قوزدىرىپ، ادەيى وتقا ماي قۇيادى. مىنا نارسەنى تۇسىنگەن ءجون. ولاردىڭ كوزدەگەنى بىرەۋ – قوعامدى السىرەتىپ، قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىنە نۇقسان كەلتىرۋ، ەلدى بىرلىكتەن ايىرىپ، بەيبىت، الاڭسىز ءومىرىمىزدىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعارۋ. راسىندا ولار بالالارىمىز بەن نەمەرەلەرىمىزدىڭ باقىتتى بولاشاعىنىڭ تامىرىنا بالتا شاپقىسى كەلەدى. سوندىقتان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن تۇتاس قوعام بۇعان تاباندى تۇردە قارسى تۇرۋى كەرەك. كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتىنا ساي ارەكەت ەتۋىمىز قاجەت»، - دەدى.

مەملەكەت باسشىسى: «ءتىل – جاراتقاننىڭ ادام بالاسىنا بەرگەن ەڭ ۇلكەن يگىلىگى، تەڭدەسسىز سىيى. قانداي دا ءبىر تىلگە قارسى كۇرەس جۇرگىزۋ – جاراتقانعا، ونىڭ نىعمەتىنە قارسى شىعۋ. ءسىرا، بۇدان اسقان اقىماقتىق بولماس. سوندىقتان ءتىل (قانداي ءتىل بولسا دا) بىرلىك پەن وركەنيەتتىڭ ولشەمى بولۋعا ءتيىس. بۇگىنگى تاڭدا ءتۇرلى ۇلتتىڭ جاستارى قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن كەڭىنەن ناسيحاتتاپ ءجۇر. بۇعان قالاي قۋانبايسىڭ؟ ولار، شىن مانىندە، رۋحاني دۇنيەسى باي، بويىندا تالانت تۇنعان جاندار.

دوستىققا دانەكەر بولعان وسىنداي ادامدار قاشاندا جوعارى قۇرمەت پەن قولداۋعا لايىق. مەملەكەت تە ولاردى ەلەۋسىز قالدىرمايدى. ويتكەنى قوعامداعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا، الەمدىك ۇدەرىستەردىڭ وركەنيەتتى، تابىستى قاتىسۋشىسى رەتىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ابىروي-بەدەلىن اسقاقتاتۋعا وسىنداي ازاماتتاردىڭ قوسار ۇلەسى زور.

بىرنەشە جىل بۇرىن مەنىڭ تاپسىرماممەن ارنايى «ەل بىرلىگى» وردەنى تاعايىندالدى. بۇل – ۇلت تۇتاستىعىن نىعايتىپ، قوعامدىق كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ جولىندا جەمىستى ەڭبەك ەتكەن جاندارعا بەرىلەتىن ءباسى بيىك، ايرىقشا ماراپات. كونستيتۋتسيالىق مارتەبەگە يە جانە حالىق اتىنان وكىلدىك ەتەتىن ۇيىم رەتىندە وسى جوعارى ناگراداعا لايىقتى ۇمىتكەرلەردى قازاقستان حالىق كەڭەسى ۇسىنعانى دۇرىس ءارى ادىلەتتى دەپ ەسەپتەيمىن»، - دەدى.

Abai.kz