جاڭا كونستيتۋتسيا مەن سوت رەفورمالارى قازاقستاننىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىن دامىتۋداعى ماڭىزدى كەزەڭگە اينالدى. بۇل وزگەرىستەر سوت تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا، سوت تورەلىگىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ازاماتتار مەن ينۆەستورلار ءۇشىن قۇقىقتىق ايقىندىقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. مۇنداي باعانى يتاليا حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ (ISIA) باس حاتشىسى، قازاقستان مەن ورتالىق ازيا بويىنشا ساراپشى دومەنيكو پالميەري بەردى.

ونىڭ پىكىرىنشە، سوت جۇيەسىندەگى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر مەن سوتقا دەيىنگى راسىمدەردى جەتىلدىرۋ ازاماتتار مەن حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ تاۋەلسىز سوت ورگاندارىنا تىكەلەي جۇگىنۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتەدى.

پالميەري بۇل وزگەرىستەردى ەۋروپانىڭ قۇقىقتىق داستۇرىنە جاقىن قاعيداتتار اياسىندا قاراستىرادى. ولاردىڭ قاتارىندا سوت تورەلىگىنە ۋاقتىلى قول جەتكىزۋ، اكىمشىلىك شەشىمدەر قابىلداۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلەتتىكتەرىنىڭ زاڭمەن شەكتەلۋى جانە زاڭنىڭ بىركەلكى قولدانىلۋى بار. ساراپشىنىڭ پايىمداۋىنشا، قۇقىقتىق جۇيەنىڭ ادامدى قانشالىقتى ءتيىمدى قورعايتىنى جانە مەملەكەتتىك شەشىمدەردىڭ بولجامدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋى وسى قاعيداتتارعا بايلانىستى.

سونىمەن قاتار ساراپشى جاڭا ينستيتۋتتاردى قۇرۋمەن عانا شەكتەلمەي، ولاردىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. رەفورمالاردىڭ ناتيجەسى كادر ساياساتىنا، ازاماتتىق قوعامنىڭ قاتىسۋىنا جانە بيلىك تارماقتارىنىڭ ءبولىنۋ قاعيداتىن ساقتاۋعا بايلانىستى.

«ينستيتۋتسيونالدىق ترانسفورماتسيا – ءبىر رەتتىك قادام ەمەس، ۇزاق مەرزىمدى ۇدەرىس. سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۇراقتى كۇش-جىگەردى جانە بيلىك تارماقتارىنىڭ ءبولىنۋ قاعيداتىنا بەرىك ۇستانىمدى تالاپ ەتەدى»، – دەدى دومەنيكو پالميەري.

قۇقىقتىق وزگەرىستەر قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن دە ماڭىزدى. پالميەريدىڭ باعالاۋىنشا، تۇراقتىلىق، اشىقتىق جانە زاڭ ۇستەمدىگى قاعيداتىنا ادالدىق قازاقستاننىڭ يتاليا مەن ەۋروپالىق وداق ءۇشىن سەنىمدى سەرىكتەس رەتىندەگى مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى. ال تاۋەلسىز سوت جۇيەسى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جانە ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەر قابىلداۋعا قاجەتتى نەگىز قالىپتاستىرادى.

«سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا عانا ەمەس، ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيالار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋعا، قۇقىقتىق ايقىندىقتى قامتاماسىز ەتۋگە جانە دەموكراتيالىق دامۋدىڭ تۇراقتىلىعىنا دا ىقپال ەتەدى»، – دەپ تۇيىندەدى دومەنيكو پالميەري.

Abai.kz