رەسەيدىڭ اسكەري-ساياسي باسشىلىعىندا سوڭعى كۇندەرى ايقىن بايقالا باستاعان ەكى ۇلكەن تەندەنتسيا — مايدانداعى اقپاراتتىق مانيپۋلياتسيالار مەن كرەملدىڭ ساياسي ريتوريكاسىنداعى ىشكى قايشىلىقتار ەل ىشىندە دە، سىرتقى ساياساتتا دا داعدارىستىڭ تەرەڭدەپ بارا جاتقانىن كورسەتەدى.

ءبىر جاعىنان، رەسەي قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باس شتابى پرەزيدەنتكە جالعان جەڭىستەردى بايانداپ وتىرسا، ەكىنشى جاعىنان، كرەملدىڭ رەسمي وكىلدەرى ءپۋتيننىڭ بۇعان دەيىنگى كوپجىلدىق ديپلوماتيالىق ۇستانىمدارىنا قايشى كەلەتىن مالىمدەمەتەر جاساۋدا.

گەراسيموۆتىڭ جالعان راپورتتارى

رف باس شتابىنىڭ باستىعى ۆالەري گەراسيموۆتىڭ رف پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە مايدانداعى ءساتتى شابۋىلدار تۋرالى بەرگەن سوڭعى ەسەپتەرى Z-اسكەري بلوگەرلەرى مەن تاۋەلسىز ساراپشىلار تاراپىنان ۇلكەن كۇمانعا تاپ بولدى.

گەراسيموۆ نوۆوپاۆلوۆكا، نوۆواندرەەۆكا جانە دوبروپولە ەلدى مەكەندەرىنىڭ باسىپ الىنعانىن، سونداي-اق اسكەردىڭ زاپوروجە ىرگەسىنە (5 شاقىرىمعا) تاياپ كەلگەنىن مالىمدەدى. الايدا رەسەيلىك Z-ارنالاردىڭ («رىبار» ت.ب.) ءوز كارتالارىندا بۇل اۋماقتاردىڭ ءالى دە ۋكراينا باقىلاۋىندا ەكەنى جانە زاپوروجەگە دەيىنگى قاشىقتىق كەمىندە 23 شاقىرىمدى قۇرايتىنى كورسەتىلگەن.

ماسكەۋدىڭ «باسىپ الدىق» دەگەن راپورتتارىن دالەلدەۋ ءۇشىن عالامتوردا جي (ي) ارقىلى گەنەراتسيالانعان جالعان ۆيدەولار تاراتىلا باستاعان. «سليۆوچنىي كاپريز» مونيتورينگتىك جوباسى دوبروپولەدە تۋ ۇستاپ تۇرعان سارباز بەينەلەنگەن روليكتەن «باس ورنىندا باس بارماعى بار» ساپاسىز تسيفرلىق قاتەلىكتەردى انىقتادى.

ليمان باعىتىندا رەسەيلىك بولىمشەلەردىڭ پوزيتسيالاردى تاستاپ قاشقانى، ال ورەحوۆ پەن مالايا توكماچكا تۇبىندە ۋكراين كۇشتەرىنىڭ ءساتتى كونتراتاكالارى ناتيجەسىندە رف اسكەرىنىڭ جاعدايى ناشارلاپ بارا جاتقانى ايتىلۋدا.

بۇل جاعداي رف كورعانىس مينيسترلىگى بەرەتىن رەسمي اقپارات پەن مايدانداعى شىنايى كورىنىستىڭ اراسى الشاقتاپ كەتكەنىن كورسەتەدى.

كرەمل ۇستانىمىنداعى قايشىلىق

مايدانداعى اقپاراتتىق بۇرمالاۋلارمەن قاتار، كرەملدىڭ سىرتقى ساياسي ريتوريكاسىندا دا ەلەۋلى قايشىلىقتار پايدا بولدى. ۋكراينانىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا سوققىلاردى توقتاتۋ بويىنشا ۋاقىتشا ءبىتىم جاساۋ ۇسىنىسىن كەرى قايتارعان رف پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ: «بىزگە ۋاقىتشا ءبىتىم ەمەس، تولىققاندى بەيبىتشىلىك كەرەك» — دەپ مالىمدەدى.

ساياساتتانۋشى ابباس گاللياموۆتىڭ تالداۋىنشا، بۇل پوزيتسيا ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ بۇعان دەيىنگى ستراتەگيالىق كونتسەپتسيالارىنا مۇلدەم قايشى كەلەدى:

دونباسس ماسەلەسى (2014 ج.): ۆالداي فورۋمىندا جانە 7 تارماقتان تۇراتىن جوسپارىندا پۋتين سوعىستى دەرەۋ توقتاتىپ، اسكەردى كەيىن شەگىندىرۋدى نەگىزگى شارت رەتىندە قويعان بولاتىن. سول كەزدە ول: «ەڭ باستىسى — اتىستى توقتاتۋ، ال ساياسي-ەكونوميكالىق ماسەلەلەر كەيىن بىرتىندەپ شەشىلەدى» — دەپ دالەلدەگەن.

جاپونيامەن اۋماقتىق داۋ (2018 ج.): كۋريل ارالدارىنا قاتىستى داۋدا پۋتين سيندزو ابەگە تولىق كەلىسىمدى كۇتپەي-اق، الدىمەن بەيبىت كەلىسىمشارتقا قول قويۋدى، ياعني كەزەڭ-كەزەڭمەن شەشۋدى ۇسىندى (قىتايمەن شەكارانى رەتتەۋ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ).

يران يادرولىق باعدارلاماسى (2013 ج.) مەن سيريا (2016 ج.): رەسەي تاراپى يادرولىق قاۋىپسىزدىك پەن سيرياداعى قاقتىعىستى رەتتەۋدە «كەزەڭ-كەزەڭمەن ۋاعدالاسۋ» ءپرينتسيپىن ءوزى ۇسىنىپ، ۋاقىتشا اتىستى توقتاتۋدى ۇلكەن ديپلوماتيالىق جەڭىس رەتىندە باعالاعان ەدى.

بۇگىنگى تاڭدا كرەمل بۇرىن ءوزى قورعاپ كەلگەن «كەزەڭ-كەزەڭمەن بەيبىتشىلىككە جەتۋ» ديپلوماتيالىق لوگيكاسىنان نە سەبەپتى باس تارتقانىن اشىپ ايتپايدى.

ءبىر جاعىنان، اسكەري قولباسشىلىق (گەراسيموۆ) پرەزيدەنتكە شىنايى مايدان دالاسىن ەمەس، تسيفرلىق فەيكتەرگە نەگىزدەلگەن «جەڭىستى» كورسەتىپ، ساياسي باسشىلىقتى اداستىرىپ وتىر. ەكىنشى جاعىنان، ساياسي ەليتا (پەسكوۆ، لاۆروۆ) كەز كەلگەن ۋاقىتشا كەلىسىمنەن باس تارتىپ، «بارلىعى نەمەسە ەشتەڭە» ءپرينتسيپىن ۇستانۋدا.

مۇنداي ارەكەتتەر ماسكەۋدىڭ سوعىستى سوزباققا سالۋ ستراتەگياسىنىڭ اسكەري جانە ديپلوماتيالىق تۇرعىدا تىعىرىققا تىرەلگەنىن، ال ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ بۇزىلا باستاعانىن اڭعارتادى.

Abai.kz