«حالىقتىق قۇرىلىستان» تسيفرلىق ەكونوميكاعا دەيىن: قۇرىلتاي دەپۋتاتتارى پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ءتۇسىندىردى
قۇرىلتايداعى بارلىق فراكتسيانىڭ دەپۋتاتتارى ەكى اپتا بويى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى» اتتى جولداۋىن تۇسىندىرۋگە ارنالعان 155 كەزدەسۋ وتكىزدى. بۇل جيىندارعا 18 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى. جۇزدەسۋ حالىقتىڭ ءتۇرلى الەۋمەتتىك توپتارى وكىلدەرىن قامتىدى: ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ ەڭبەك ۇجىمدارى مەن اگرارلىق سەكتور وكىلدەرىنەن باستاپ، پەداگوگتەر، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى، كاسىپكەرلەر، عالىمدار، ستۋدەنتتەر جانە قوعام قايراتكەرلەرىنە دەيىن قاتىستى. تالقىلاۋلاردىڭ نەگىزگى وزەگىنە ەكونوميكانى دامىتۋ، الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋ، اۋقىمدى قۇرىلىس جانە ەلىمىزدىڭ تەحنولوگيالىق جاڭارۋى باعىتىنداعى ناقتى مىندەتتەر ارقاۋ بولدى.
كوپتەگەن وڭىرلەردە جولداۋدى تالقىلاۋ ادامداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە تىكەلەي قاتىستى ماسەلەلەردەن باستالدى. اسىرەسە، باستى نازار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «حالىقتىق قۇرىلىس» باستاماسىنا اۋدارىلدى. دەپۋتاتتار باعدارلامانىڭ اۋقىمىن ءتۇسىندىرىپ، تەك جاڭا نىساندار سالىنۋمەن شەكتەلمەيتىنىن، وڭىرلەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى تۇردە جاڭارتۋدى كوزدەيتىنىن جەتكىزدى. مەكتەپتەردى، اۋرۋحانالاردى، سپورت جانە مادەنيەت نىساندارىن سالۋ مەن جاڭعىرتۋ، جولدار مەن كوممۋنالدىق جەلىلەردى دامىتۋ حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرىپ قانا قويماي، جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. كەزدەسۋلەر بارىسىندا مەملەكەتتىك جوبالاردىڭ تۇرعىنداردىڭ ناقتى سۇرانىستارىنا ساي بولۋى جانە ناقتى ناتيجە بەرۋى قاجەتتىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرىنەن كەيىن اڭگىمە اۋانى ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق وزگەرىستەرگە ۇلاستى. كاسىپكەرلەرمەن، IT-قوعامداستىق وكىلدەرىمەن جانە ەڭبەك ۇجىمدارىمەن وتكەن كەزدەسۋلەردە ينۆەستيتسيا تارتۋ، وتاندىق ءوندىرىستى قولداۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ، ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى. ونەركاسىپ كاسىپورىندارىندا وندىرىستىك قۋاتتاردى جاڭعىرتۋ، سالالاردىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارى جانە وندىرىستەردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى جاعدايلار جايى دا تالقىلاندى. دەپۋتاتتار تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت ماسەلەلەرىنە دە ايرىقشا نازار اۋداردى. ولار دەربەس ماقسات رەتىندە ەمەس، ەكونوميكانى دامىتۋعا، تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا جانە ازاماتتاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى رەسۋرس رەتىندە قاراستىرىلدى.
كەزدەسۋلەردىڭ ەداۋىر بولىگى ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالدى. پەداگوگتەر، ستۋدەنتتەر، عالىمدار جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن ءبىلىم ساپاسى، عىلىمدى دامىتۋ، سۇرانىسقا يە ماماندار دايارلاۋ، ەڭبەك جاعدايلارى مەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر تاقىرىبى تالقىلاندى. اسىرەسە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىمەن ۇشتاستىرۋ، مامانداردىڭ كاسىبي وسۋىنە قولداۋ كورسەتۋ جانە جاستاردىڭ الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋىنا جاعداي جاساۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسى، سونىمەن قاتار، كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىبي قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى دە كوتەرىلدى.
اگرارلىق سەكتور وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر دە وزىندىك ەرەكشەلىكتەرگە تولى بولدى. مۇندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتىلىعى، فەرمەرلەردى قولداۋ، ءوندىرىستى جاڭارتۋ، ءونىم وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى نەگىزگى تاقىرىپقا اينالدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، جاڭعىرتۋدىڭ يگىلىگىن شارۋاشىلىقتار مەن اۋىل تۇرعىندارىنا ناقتى سەزىندىرۋ جولدارىن تالقىلادى.
ەنەرگەتيكا سالاسىندا گەنەراتسيالاۋ قۋاتتارىن ارتتىرۋ، ەلەكتر ەنەرگياسىن جيناقتاۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ جانە تۇتاس ەكونوميكانىڭ دامۋىنا نەگىز بولاتىن ەنەرگيامەن قۋاتتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرىلدى.
جولداۋدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەرمەن عانا شەكتەلگەن جوق. جاستارمەن، قوعام وكىلدەرىمەن، عىلىمي ورتا، مادەنيەت جانە سپورت سالاسىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەردە ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك، قوعامدىق كەلىسىم، ۇلتتىق قۇندىلىقتار، شىعارماشىلىق باستامالاردى قولداۋ جانە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى. وسىلايشا، تالقىلاۋلار ناقتى مەملەكەتتىك جوبالارمەن قاتار، ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاجەتتى قوعامدىق باعدارلاردى دا قامتىدى.
وڭىرلەرگە ساپارلاردىڭ ماڭىزدى بولىگى ەل بولاشاعىنا قاتىستى اشىق پىكىر الماسۋعا ارنالدى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار دەپۋتاتتار مەن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرىنە تىكەلەي سۇراق قويىپ، وزدەرىن تولعاندىرعان ماسەلەلەردى كوتەرىپ، ولاردى شەشۋ جونىندە ۇسىنىستارىن بىلدىرۋگە مۇمكىندىك الدى. ارتۇرلى كاسىبي قاۋىمداستىقتار مەن ءوڭىر تۇرعىندارىمەن اشىق اڭگىمە ءوربىدى.
حالىقپەن كەزدەسۋلەر كورسەتكەندەي، جولداۋدا بەلگىلەنگەن باسىمدىقتار الدا بولاتىن وزگەرىستەر تۇرعىندارعا تىكەلەي پايداسى تيەتىندىكتەن ازاماتتار اراسىندا كەڭىنەن قولداۋ تاۋىپ وتىر. ولار – كاسىپورىن جۇمىسشىلارى، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى، پەداگوگتەر، اگرارلىق سالا وكىلدەرى مەن جاستار. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار جولداۋ باستامالارىن قولداپ قانا قويماي، ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا تىكەلەي اسەر ەتەتىن پراكتيكالىق ماسەلەلەردى دە كوتەردى. مۇنداي مازمۇندى ديالوگتار جالپىۇلتتىق مىندەتتەردى ناقتى وڭىرلەر مەن كاسىبي قاۋىمداستىقتاردىڭ سۇرانىستارىمەن ۇشتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
دەپۋتاتتاردىڭ وڭىرلەردەگى جۇمىسى پرەزيدەنت باستامالارىن ءتۇسىندىرۋدى جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن ديالوگ جانە پىكىر الماسۋمەن جالعاسىن تاپتى. مۇنداي ءوزارا بايلانىس زاڭ شىعارۋ قىزمەتى ءۇشىن دە، جوسپارلانعان رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋ ءۇشىن دە ماڭىزدى. بۇل اتاپ ايتقاندا، جولداۋدا بەلگىلەنگەن باسىمدىقتاردىڭ ازاماتتاردىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىنە جاۋاپ بەرەتىن شەشىمدەر ارقىلى جۇزەگە اسۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى تەتىك.
Abai.kz