2026 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جوسپارلانعان كونستيتۋتسيالىق رەفورما قوعامدىق-ساياسي كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىنىڭ بىرىنە اينالىپ، ازاماتتاردىڭ جوعارى قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر.

وسىعان بايلانىستى ءبىز ساراپشىلاردىڭ پىكىرىن سۇرادىق...

سۋرەت: parlam.kz سايتىنان الىندى.

رۋسلان رۇستەموۆ، سەنات دەپۋتاتى:

– جاڭا كونستيتۋتسيا – بۇل جەكە تۇزەتۋلەر جيىنتىعى ەمەس، نەگىزگى زاڭنىڭ تۇتاستاي جاڭا رەداكتسياسى. ونىڭ نەگىزىندە «ادامعا ارنالعان مەملەكەت» قاعيداتى، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ كەپىلدىكتەرىن كۇشەيتۋ، زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن، ادىلەتتىلىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتى بەكىتۋ جاتىر. ەڭ باستىسى، بۇل قۇجات قوعامنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن جانە ادامداردىڭ ناقتى سۇرانىستارىن ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاستى.

جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ جوباسى زاڭدىلىق پەن ءتارتىپ قاعيداتتارىن كۇشەيتەدى، مەملەكەتتىڭ ازاماتتار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ناقتى بەكىتەدى، باسقارۋ جۇيەسىن اشىقتىق پەن ادىلەتتىلىككە باعىتتايدى. بۇل نورمالار ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق مۇددەسىن جانە ازاماتتاردىڭ قارجىلىق قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ ءۇشىن بەرىك قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى.

سۋرەت: سپيكەردىڭ مۇراعاتىنان الىندى.

جاندار اسان، ساياسي ساراپشى:

– جۋىردا ەلوردادا «جاڭا كونستيتۋتسيا: سەنىم مەن دامۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى» اتتى ساراپشىلار الاڭى ءوتتى. القالى باسقوسۋدا عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرى مەن ساراپشىلار جاڭارتىلعان اتا زاڭ جوباسىن جان-جاقتى تالقىلادى.

قازاقستان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باستى.

ەلدەگى ساياسي رەفورمالاردى مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى ءوزارا سەنىمدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭا ءداۋىردىڭ باستاۋى دەپ باعالاۋعا بولادى.سوڭعى شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت ىشىندە قۇندىلىقتار جاڭارىپ، قوعام ايتارلىقتاي وزگەردى. وسىنداي كەزەڭدە جاڭا ستراتەگيالىق قادامداردىڭ جاسالۋى – زاڭدى ءۇردىس.

مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين اتاپ وتكەندەي، جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى قوعامدا بۇرىننان تالقىلانىپ كەلە جاتقان بىرقاتار سەزىمتال ءارى ماڭىزدى ماسەلەلەر بويىنشا ورتاق ۇستانىمدى بەكىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

سونداي-اق قۇجاتتا ءداستۇرلى قۇندىلىقتار مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋعا ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ، ۇلتتىق بولمىستى ساقتاۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن.

قورىتا ايتقاندا، جاڭا كونستيتۋتسيا – ەسكىنىڭ سوڭى مەن جاڭانىڭ باسىن جالعاعان التىن كوپىر، مەملەكەتىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى.

سۋرەت: سپيكەردىڭ مۇراعاتىنان الىندى.

نۇرحات وراش، ساياساتتانۋشى:

– استانادا وتكەن «جاڭا كونستيتۋتسيا: سەنىم مەن دامۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى» اتتى ساراپشىلار الاڭىنا قاتىسىپ، مازمۇندى پىكىرتالاستىڭ كۋاسى بولدىم. ءىس-شارانى قر پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى. كەزدەسۋ ەلدەگى ساياسي ترانسفورماتسيانىڭ جاڭا كەزەڭىن كاسىبي تۇرعىدا تالقىلاۋعا ارنالدى.

العىسوزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى ەرلان كارين سويلەپ، كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ ءمانى مەن ستراتەگيالىق باعىتىنا توقتالدى. ءبىرىنشى پانەلدىك سەسسيا «ساياسي ترانسفورماتسيا: بيلىك ءبولىنىسىنىڭ جاڭا ۇلگىسى» تاقىرىبىندا ءوتتى.

سپيكەرلەر قاتارىندا ساياساتتانۋشى مارات شيبۋتوۆ، ادىلەت ءمينيسترى ەرلان سارسەمباەۆ، ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ايدوس سارىم جانە نيكيتا شاتالوۆ، سونداي-اق ل.ن. گۋميلەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ينديرا رىستينا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.

تالقىلاۋ بارىسىندا بيلىك تارماقتارىنىڭ تەڭگەرىمى، پارلامەنت ءرولىنىڭ كۇشەيۋى، ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ىقپالى جانە قۇقىقتىق مادەنيەتتى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى. جاڭا كونستيتۋتسيا – تەك قۇقىقتىق قۇجات ەمەس، ول سەنىمگە نەگىزدەلگەن جاڭا قوعامدىق كەلىسىمنىڭ ىرگەتاسى ەكەنى انىق سەزىلدى.

Abai.kz