قازىرگى كەزەڭدە مادەنيەت پەن ونەر قوعام دامۋىنىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ءاربىر ەل ءوزىنىڭ تاريحي تاجىريبەسى مەن ۇلتتىق داستۇرلەرىنە سۇيەنە وتىرىپ، مادەني كەڭىستىگىن قالىپتاستىرادى. قازاقستان ءۇشىن مادەنيەت تەك رۋحاني قۇندىلىقتار جيىنتىعى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋدىڭ جانە قوعامدىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولىپ سانالادى.

تاۋەلسىزدىك جىلدارىنان بەرى قازاقستان مادەني ساياساتتى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. ەلدە مادەني مۇرانى ساقتاۋ، ۇلتتىق ونەردى دامىتۋ جانە شىعارماشىلىق باستامالاردى قولداۋ باعىتىندا ءتۇرلى باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل شارالار مادەنيەتتىڭ ينستيتۋتسيونالدىق دامۋىنا جانە جاڭا شىعارماشىلىق باعىتتاردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتتى.

سونىمەن قاتار، جاھاندانۋ ۇدەرىسى مادەني كەڭىستىكتىڭ جاڭا سيپات الۋىنا سەبەپ بولدى. اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى مادەني ونىمدەردى تاراتۋ مەن تۇتىنۋدىڭ جاڭا فورمالارىن قالىپتاستىردى. وسى جاعدايلاردا ۇلتتىق مادەنيەتتى ساقتاي وتىرىپ، ونى زاماناۋي تالاپتارعا بەيىمدەۋ ماسەلەسى ەرەكشە وزەكتىلىككە يە بولىپ وتىر.

قازاقستانداعى مادەنيەت سالاسىنىڭ قازىرگى جاعدايى

قازاقستانداعى مادەنيەت سالاسى سوڭعى جىلدارى ايتارلىقتاي دامۋ ۇستىندە. تەاتر، كينو، ادەبيەت، بەينەلەۋ ونەرى جانە مۋزىكا سالالارىندا جاڭا شىعارماشىلىق باعىتتار قالىپتاسىپ كەلەدى. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە مادەني ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ، جاڭا مادەني ورتالىقتار سالۋ جانە شىعارماشىلىق جوبالاردى قولداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

مادەني ساياساتتىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – ۇلتتىق مادەني مۇرانى ساقتاۋ. قازاقستان اۋماعىندا كوپتەگەن تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەر ورنالاسقان. ولار ەلدىڭ تاريحي جادىن ساقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. سونىمەن قاتار، ءداستۇرلى ونەر تۇرلەرى، حالىق مۋزىكاسى جانە قولونەر مادەني مۇرانىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ تابىلادى.

شىعارماشىلىق يندۋستريالاردىڭ دامۋى

قازىرگى ۋاقىتتا مادەنيەت سالاسى تەك رۋحاني قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋمەن شەكتەلمەي، ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ماڭىزدى سەكتورىنا اينالىپ كەلەدى. كرەاتيۆتى يندۋستريالار – مادەنيەت پەن ەكونوميكانىڭ توعىسقان سالاسى. بۇل سالاعا كينو ءوندىرىسى، ديزاين، ءسان يندۋسترياسى، مۋزىكا ءوندىرىسى، انيماتسيا جانە تسيفرلىق ونەر جاتادى.

قازاقستاندا شىعارماشىلىق يندۋستريالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان باستامالار سوڭعى جىلدارى بەلسەندى تۇردە قولعا الىنۋدا. مۇنداي يندۋستريالاردىڭ دامۋى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا، مادەني ونىمدەردىڭ ەكسپورتىن ارتتىرۋعا جانە ۇلتتىق مادەنيەتتى حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تسيفرلىق تەحنولوگيالار جانە مادەنيەت

تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋى مادەنيەت سالاسىنا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر اكەلدى. ينتەرنەت پلاتفورمالارى، الەۋمەتتىك جەلىلەر جانە مۋلتيمەديالىق تەحنولوگيالار شىعارماشىلىق ونىمدەردى تاراتۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتتى. بۇگىندە ادەبي شىعارمالاردى ەلەكتروندى فورماتتا جاريالاۋ، ونلاين كورمەلەر ۇيىمداستىرۋ جانە ۆيرتۋالدى مادەني جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەڭ تارالعان.

سونىمەن قاتار، جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق قۇرالدار شىعارماشىلىق پروتسەستىڭ جاڭا فورمالارىن قالىپتاستىرۋدا. بۇل ءۇردىس مادەنيەتتىڭ جاڭا باعىتتارىنىڭ پايدا بولۋىنا جانە شىعارماشىلىقتىڭ يننوۆاتسيالىق تاسىلدەرىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.

جاس تالانتتاردى قولداۋ جانە مادەني ءبىلىم بەرۋ

مادەنيەتتى دامىتۋدا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ءرولى ەرەكشە. ونەر اكادەميالارى، مادەنيەت ۋنيۆەرسيتەتتەرى جانە شىعارماشىلىق مەكتەپتەر جاس تالانتتاردى تاربيەلەۋدىڭ نەگىزگى ورتالىقتارى بولىپ تابىلادى. جاس ۇرپاقتىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋ ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتەدى.

وسىعان بايلانىستى مادەني ءبىلىم بەرۋدى جەتىلدىرۋ، شىعارماشىلىق گرانتتاردى كوبەيتۋ جانە جاس ونەرپازداردى قولداۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. مۇنداي شارالار شىعارماشىلىق الەۋەتتىڭ دامۋىنا جانە مادەنيەتتىڭ جاڭارۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

حالىقارالىق مادەني ىنتىماقتاستىق

قازاقستان مادەني كەڭىستىكتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە دامۋىنا دا ەرەكشە ءمان بەرەدى. الەمدىك فەستيۆالدەرگە قاتىسۋ، مادەني الماسۋ باعدارلامالارى جانە بىرلەسكەن شىعارماشىلىق جوبالار ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ تانىمال بولۋىنا ىقپال ەتەدى.

حالىقارالىق مادەني ىنتىماقتاستىق جاڭا شىعارماشىلىق تاجىريبەلەردى مەڭگەرۋگە جانە مادەنيەت سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار، مادەني ديپلوماتيا مەملەكەتتەردىڭ اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋعا ىقپال ەتەدى.

جالپى العاندا، قازاقستانداعى ونەر، ادەبيەت جانە مادەنيەت سالالارىنىڭ بولاشاعى كوپتەگەن فاكتورلارعا بايلانىستى. مەملەكەتتىك قولداۋ، شىعارماشىلىق يندۋستريالاردى دامىتۋ، تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق مادەنيەتتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى باعىتتار بولىپ تابىلادى.

بولاشاقتا مادەني ساياساتتىڭ باستى ماقساتى ۇلتتىق مادەنيەتتى ساقتاي وتىرىپ، ونى زاماناۋي تالاپتارعا بەيىمدەۋ بولۋى ءتيىس. شىعارماشىلىق الەۋەتتى دامىتۋ، جاس تالانتتاردى قولداۋ جانە مادەني مۇرانى جاڭعىرتۋ قازاقستاننىڭ مادەني كەڭىستىگىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وسىلايشا، ونەر مەن مادەنيەت قوعامنىڭ رۋحاني دامۋىنىڭ ماڭىزدى فاكتورى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ەلدىڭ حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولىپ تابىلادى.

Abai.kz