قازاقستاننىڭ قارجى سەكتورىندا كليەنتتەردى بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى كۇشىنە ەندى. ەندى بانك وپەراتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جاي عانا كامەراعا قاراۋ جەتكىلىكسىز — جۇيە ءسىزدىڭ «ءتىرى» ادام ەكەنىڭىزدى دالەلدەۋدى تالاپ ەتەدى. بۇل شارالار نە ءۇشىن قاجەت جانە قاتارداعى قولدانۋشىنى نە كۇتىپ تۇر؟

تەحنولوگيالىق توسقاۋىل: جاڭا ەرەجە نە دەيدى؟

سوڭعى جىلدارى كيبەرقىلمىستىڭ ورشۋىنە بايلانىستى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن كۇشەيتتى. جاڭا ەرەجەگە سايكەس، بيومەتريالىق تەكسەرىس ءتورت نەگىزگى كەزەڭنەن تۇرادى:

ءساتسىز سۋرەت: كليەنتتىڭ ناقتى ۋاقىتتاعى بەينەسىن ءتۇسىرۋ.

دەرەكتەردى جيناقتاۋ: جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتارداعى اقپاراتتى الۋ.

ەتالونمەن سالىستىرۋ: مەملەكەتتىك دەرەكقورداعى نەمەسە بانكتىڭ ىشكى قورىنداعى نەگىزگى كەسكىنمەن سالىستىرۋ.

قورىتىندى: بارلىق دەرەكتەر سايكەس كەلگەن جاعدايدا عانا ترانزاكتسياعا رۇقسات بەرۋ.

«ءۇش ارەكەت» ءپرينتسيپى: الاياقتاردىڭ جولىن جابا ما؟

جاڭا تالاپتىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى — «Liveness detection» ء(تىرى ەكەنىن انىقتاۋ) تەستى. بۇرىن الاياقتار بوتەن ادامنىڭ فوتوسۋرەتىن نەمەسە ساپالى ۆيدەوسىن كامەراعا كورسەتۋ ارقىلى جۇيەنى الداپ سوعاتىن. ەندى بۇل ايلا ىسكە اسپايدى.

ماڭىزدى: پايدالانۋشى كامەرا الدىندا كەمىندە ءۇش كەزدەيسوق ارەكەتتى ورىنداۋى ءتيىس. مىسالى: باسىن بۇرۋ، كوزىن جىپىلىقتاتۋ نەمەسە ميميكاسىن وزگەرتۋ (جىميۋ، اۋزىن اشۋ).

ەگەر جۇيە كۇمان كەلتىرسە، پروتسەدۋرا قايتالانادى. الايدا، قاتەلەسۋ قۇقىعى شەكتەۋلى: ءۇش ءساتسىز تالپىنىستان كەيىن تەكسەرىس توقتاتىلىپ، رۇقسات بەرىلمەيدى. بۇل — شوتتى بوگدە تۇلعالاردىڭ باسقارۋىنان قورعايتىن نەگىزگى فيلتر.

دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگى: قورقۋعا نەگىز بار ما؟

كوپتەگەن ازاماتتاردى «مەنىڭ بەت-الپەتىمنىڭ تسيفرلىق كوشىرمەسى قولدى بولماي ما؟» دەگەن سۇراق مازالايتىنى انىق. ماقالادا ايتىلعانداي، بارلىق بيومەتريكالىق دەرەكتەر شيفرلانعان تۇردە ساقتالادى. بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارى (مقۇ) قولداناتىن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ رۇقساتسىز كىرۋدەن قورعالعان.

دەگەنمەن، سوڭعى شەشىمدى قارجى ۇيىمىنىڭ ءوزى قابىلدايدى. ەگەر بانكتىڭ ىشكى قاۋىپسىزدىك كريتەريلەرىنە سايكەس كۇمان تۋسا، ءتىپتى بيومەتريادان وتكەن كۇننىڭ وزىندە قوسىمشا تەكسەرۋلەر تاعايىندالۋى مۇمكىن.

بۇل وزگەرىستەر تسيفرلىق قىزمەت الۋ پروتسەسىن ءسال ۇزارتقانىمەن، قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن ەداۋىر ارتتىرادى. الاياقتاردىڭ «بەتپەردە كيىپ» نەمەسە جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن جاسالعان (deepfake) بەينەلەردى پايدالانۋ مۇمكىندىگى نولگە تەڭەسەدى. قازاقستاننىڭ قارجى جۇيەسى «جىلدامدىقتان — ساپا مەن قاۋىپسىزدىككە» باعىتتالعان جاڭا كەزەڭگە قادام باستى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل قادام اسىرەسە ونلاين-نەسيە راسىمدەۋ كەزىندەگى زاڭسىزدىقتاردى ايتارلىقتاي ازايتۋعا ءتيىس.

Abai.kz