كورول كارل III-ءتىڭ اقش ساپارى: لوندون مەن ۆاشينگتون اراسىن جاقىنداتا الا ما؟

27 ساۋىردە ۇلىبريتانيا كورولى كارل III پەن حانشايىم كاميلا اقش-قا مەملەكەتتىك ساپارمەن بارادى. بۇل ساپار سىرتتاي سالتاناتتى پروتوكولدىق شارا بولىپ كورىنگەنىمەن، شىن مانىندە سوڭعى جىلدارداعى ەڭ كۇردەلى انگلو-امەريكالىق قاتىناستار كەزەڭىندە وتپەك. سوندىقتان بۇل كەزدەسۋدىڭ ماڭىزى تەك ديپلوماتيالىق راسىمدەردە ەمەس، لوندون مەن ۆاشينگتون اراسىنداعى سەنىم داعدارىسىن ەڭسەرۋ مۇمكىندىگىندە جاتىر.

ەرەكشە قاتىناستارداعى سالقىندىق

ۇلىبريتانيا مەن اقش اراسىنداعى بايلانىس ءداستۇرلى تۇردە “ەرەكشە قاتىناستار” دەپ اتالىپ كەلەدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن بۇل وداق ناتو-نىڭ تىرەگىنە اينالدى. الايدا سوڭعى ايلاردا ەكى ەل اراسىندا ەلەۋلى ساياسي سالقىندىق بايقالدى.

ترامپ ۇلىبريتانيا پرەمەر-مينيسترىكير ستارمەر تۋرالى سىن پىكىرلەر ايتىپ، بريتان اسكەري الەۋەتىن كەمسىتكەن مالىمدەمەلەر جاسادى. سونىمەن قاتار يران توڭىرەگىندەگى شيەلەنىس پەن ۋكرايناعا قولداۋ ماسەلەسىندە دە لوندون مەن ۆاشينگتون كوزقاراستارى تولىق سايكەس كەلە بەرمەيدى.

وسىنداي جاعدايدا كورولدىڭ ساپارى – ساياساتكەرلەر شەشە الماعان تۇيتكىلدەردى جۇمساق ديپلوماتيا ارقىلى رەتتەۋگە جاسالعان ارەكەت.

كورولدىڭ باستى قارۋى – بەدەل مەن سيمۆولدىق ىقپال

كورول كارل III – ساياسي شەشىم قابىلدايتىن تۇلعا ەمەس. بىراق ول ۇلىبريتانيانىڭ مەملەكەت رەتىندەگى تۇراقتىلىعىنىڭ سيمۆولى. ونىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلى، تاريحي ساباقتاستىقتى بىلدىرەتىن ءرولى جانە جەكە ديپلوماتيالىق ىقپالى ەرەكشە.

ترامپتىڭ مونارحياعا قىزىعۋشىلىعى بۇرىننان بەلگىلى. ول بريتان كورولدىك وتباسىنا قۇرمەتپەن قارايتىنىن بىرنەشە رەت ايتقان. سوندىقتان لوندون ءدال وسى فاكتوردى پايدالانىپ وتىر: اق ۇيمەن رەسمي دەڭگەيدە سالقىنداعان قاتىناستى بۋكينگەم سارايىنىڭ بەدەلى ارقىلى جۇمسارتۋ.

باسقاشا ايتقاندا، ۇلىبريتانيا ۆاشينگتونمەن ديالوگتى ساياساتكەرلەر ەمەس، مونارح ارقىلى قايتا جانداندىرۋعا تىرىسۋدا.

كونگرەسستەگى ءسوزدىڭ استارى

ساپاردىڭ ەڭ ماڭىزدى ساتتەرىنىڭ ءبىرى – كورولدىڭ اقش كونگرەسسى الدىندا ءسوز سويلەۋى. بۇل تاريحي وقيعا، ويتكەنى بۇعان دەيىن مۇنداي مىنبەردەن تەك ەليزابەت II سويلەگەن.

كارل III ءوز سوزىندە بىرنەشە استارلى تاقىرىپتى كوتەرۋى مۇمكىن:

* ناتو بىرلىگىن ساقتاۋ;

* ۋكرايناعا قولداۋ;

* دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى قورعاۋ;

* اقش–ۇلىبريتانيا ەركىن ساۋدا كەلىسىمى;

* تاريحي سەرىكتەستىكتى جاڭارتۋ.

ياعني ءسوز ديپلوماتيالىق تۇرعىدان ترامپ اكىمشىلىگىنە اشىق سىن ەمەس، بىراق باتىستىق قۇندىلىقتاردى ەسكە سالاتىن جۇمساق ۇندەۋ بولۋى ىقتيمال.

ساپاردىڭ قاۋىپتەرى دە از ەمەس...

بىرىنشىدەن، ترامپتىڭ كۇتپەگەن مالىمدەمەلەرى كەز كەلگەن ديپلوماتيالىق ستسەناريدى بۇزىپ جىبەرۋى مۇمكىن.

ەكىنشىدەن، كورول وتباسىنىڭ اينالاسىنداعى بۇرىنعى جانجالدار، امەريكالىق مەديادا قايتا كوتەرىلۋى مۇمكىن.

ۇشىنشىدەن، 77 جاستاعى كارل III دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ەم قابىلداپ جۇرگەن كەزەڭدە وتە تىعىز ءتورت كۇندىك كەستەمەن بارادى.

سوندىقتان بۇل ساپار – سالتاناتتى ءراسىم عانا ەمەس، جوعارى تاۋەكەلدى ديپلوماتيالىق ميسسيا.

لوندون نەنى ۇتقىسى كەلەدى؟

ۇلىبريتانيا ءۇشىن باستى ماقساتتار مىنالار:

* اق ۇيمەن تىكەلەي بايلانىستى قالپىنا كەلتىرۋ;

* ترامپ بيلىگى تۇسىندا اقش-تىڭ ەۋروپادان الشاقتاۋىن تەجەۋ;

* ساۋدا جانە قاۋىپسىزدىك سالالارىنداعى سەرىكتەستىكتى ساقتاۋ;

* الەمگە بريتانيانىڭ ءالى دە ىقپالدى ديپلوماتيالىق ويىنشى ەكەنىن كورسەتۋ.

ساپار ناتيجە بەرە مە؟

قىسقا مەرزىمدە بۇل ساپار بارلىق كەلىسپەۋشىلىكتى جويمايدى. اقش پەن ۇلىبريتانيا اراسىنداعى ستراتەگيالىق قايشىلىقتار ءبىر كەشكى بانكەتپەن شەشىلمەيدى.

الايدا ديپلوماتيادا سيمۆولدىڭ ءرولى زور. ەگەر كارل III ترامپپەن جەكە سەنىمدى بايلانىس ورناتىپ، ەكى تاراپ اراسىنداعى ريتوريكانى جۇمسارتا السا، ساپار تابىستى سانالادى.

قورىتىندى: كورول كارل III-ءتىڭ اقش ساپارى – قازىرگى گەوساياسي تۋربۋلەنتتى كەزەڭدەگى بريتان “قاڭباق كۇشىنىڭ” كورىنىسى. لوندون ساياساتكەرلەردىڭ ءسوزى وتپەگەن جەردە مونارحيا بەدەلىن العا شىعارىپ وتىر.

بۇل ساپار انگلو-امەريكالىق قاتىناستاردى بىردەن وزگەرتىپ جىبەرمەسە دە، ولاردى تولىق داعدارىسقا جىبەرمەي ۇستاپ قالۋى مۇمكىن. كەيدە حالىقارالىق ساياساتتا رەسمي كەلىسىمنەن گورى ءبىر قول الىسۋ مەن دۇرىس ايتىلعان ءسوز الدەقايدا ماڭىزدى بولادى.

Abai.kz