دونالد ترامپ اكىمشىلىگى يرانعا قاتىستى اسكەري ستراتەگياسىن قايتا قاراپ، CENTCOM-مەن بىرلەسكەن قۇپيا بريفينگ وتكىزدى. ساراپشىلار بۇل قادامدى ايماقتاعى شيەلەنىستىڭ جاڭا شەگى دەپ باعالاۋدا.

ۆاشينگتون – تەگەران اراسىنداعى تەكەتىرەس: سوڭعى مالىمەتتەر

امەريكالىق «Axios» باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، اق ءۇي يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا جانە ونىڭ ايماقتاعى پروكسي-كۇشتەرىنە قارسى شۇعىل اسكەري شارالاردىڭ جوسپارىن تالقىلاۋعا كىرىسكەن. اقش ورتالىق قولباسشىلىعىنىڭ (CENTCOM) وكىلدەرى پرەزيدەنتكە يراننىڭ ستراتەگيالىق نىساندارىنا نۇكتەلى سوققى بەرۋ مۇمكىندىكتەرى مەن سالدارلارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ەسەپ بەرگەن.

ترامپتىڭ «ماكسيمالدى قىسىم 2.0» ستراتەگياسى

ەكىنشى مەرزىمىنە كەلگەن دونالد ترامپ يرانعا قاتىستى ۇستانىمىن بۇرىنعىدان دا قاتايتا تۇسكەنى بايقالادى. ەگەر ءبىرىنشى مەرزىمدە نەگىزگى سالماق ەكونوميكالىق سانكتسيالارعا سالىنسا، قازىرگى تاڭدا «ۇستەل ۇستىندە» اسكەري ستسەناريلەردىڭ باسىمدىعى ايقىن كورىنۋدە.

بۇل جوسپاردىڭ پايدا بولۋىنا بىرنەشە فاكتور اسەر ەتكەن:

يادرولىق قارقىن: حالىقارالىق باقىلاۋشىلار يراننىڭ ۋراندى بايىتۋ كورسەتكىشى قاۋىپتى شەككە جاقىنداعانىن ەسكەرتۋدە.

ايماقتىق قاقتىعىستار: تەگەراننىڭ يزرايلمەن جانە پارسى شىعاناعىنداعى ەلدەرمەن قارىم-قاتىناسىنىڭ ناشارلاۋى ۆاشينگتوندى بەلسەندى قيمىلعا يتەرمەلەپ وتىر.

CENTCOM دايىندىعى: گەنەرالدار ايماقتاعى اقش بازالارى مەن وداقتاستارىن قورعاۋ ءۇشىن «الدىن الۋ شارالارىن» (preventive measures) قاراستىرۋدى ۇسىنعان.

ساراپشىلار نە دەيدى؟

حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندەگى ماماندار بۇل جاعدايعا ەكىۇداي باعا بەرۋدە. ءبىر توپ ساراپشىلار ترامپتىڭ بۇل ارەكەتىن «ستراتەگيالىق تەجەۋ» (deterrence) دەپ سانايدى. ياعني، اسكەري كۇشتى كورسەتۋ ارقىلى يراندى كەلىسسوزگە ماجبۇرلەۋ.

الايدا، ەكىنشى توپ قاۋىپتىڭ جوعارى ەكەنىن ايتادى. «كەز كەلگەن قاتە ەسەپ نەمەسە ابايسىزدا جاسالعان سوققى بۇكىل تاياۋ شىعىستى ورتكە وراۋى مۇمكىن. يراننىڭ جاۋاپ بەرۋ الەۋەتى مەن ورمۋز بۇعازىنداعى مۇناي تاسىمالىنىڭ توقتاپ قالۋ قاۋپى الەمدىك ەكونوميكاعا اۋىر سوققى بولادى»، - دەيدى ساياساتتانۋشىلار.

گەوساياسي سالدارى

يرانعا قارسى اسكەري جوسپاردىڭ جاريالانۋى ورتالىق ازيا ەلدەرىنە دە اسەر ەتپەي قويمايدى. ايماقتاعى تۇراقسىزدىق ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ باعاسىنا جانە لوگيستيكالىق تىزبەكتەرگە تىكەلەي ىقپال ەتەدى. سونداي-اق، رەسەي مەن قىتايدىڭ بۇل جاعدايداعى پوزيتسياسى اقش-تىڭ جوسپارلارىنا ايتارلىقتاي تۇزەتۋلەر ەنگىزۋى مۇمكىن.

ءتۇيىن: «Axios» تاراتقان اقپارات اق ءۇيدىڭ يران ماسەلەسىن شەشۋدە ديپلوماتيادان گورى كۇشكە كوبىرەك سۇيەنەتىنىن كورسەتىپ وتىر. دەگەنمەن، بۇل ناقتى سوعىستىڭ باستالۋى ما، الدە كەزەكتى ساياسي قىسىم با – ونى الداعى ايلاردىڭ ەنشىسىندەگى CENTCOM-نىڭ ايماقتاعى ءىس-قيمىلدارى كورسەتپەك.

Abai.kz