رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين 19-20 مامىر ارالىعىندا قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارمەن بولادى، بۇل اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ قىتايعا ساپارىنان كەيىن ءبىر اپتادان از ۋاقىت وتكەندە ورىن الىپ وتىر.

كرەملدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ دۇيسەنبىدە (18 مامىر): «ءبىز بۇل ساپارعا ۇلكەن ءۇمىت ارتامىز»، - دەدى. 2022 جىلعى رەسەي-ۋكراينا سوعىسىنان بەرى رەسەيگە باتىس سانكتسيالارى ەنگىزىلدى. سوعىستىڭ جالعاسۋى، تاياۋ شىعىستاعى شيەلەنىستىڭ كۇشەيۋى جانە جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق جەتكىزىلىمدەرگە قاتىستى بەلگىسىزدىك اياسىندا قىتاي-رەسەي قارىم-قاتىناسى ەنەرگەتيكا، ساۋدا جانە ازاماتتىق كومپونەنتتەردى ەكسپورتتاۋ سالاسىندا پراكتيكالىق تۇرعىدان تەرەڭدەپ، ەكى ەل اراسىنداعى «شەكسىز» سەرىكتەستىكتى نىعايتتى.

«ءبىز جانە ءبىزدىڭ قىتايلىق دوستارىمىز مۇنى وتە ەرەكشە جانە ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك دەپ اتايمىز»، - دەپ مالىمدەدى پەسكوۆ، رەسەي دەلەگاتسياسىنىڭ قۇرامىندا ۆيتسە-پرەمەر-مينيستر، ۇكىمەت مينيسترلەرى جانە بيزنەس كوشباسشىلارى بولاتىنىن قوستى.

الەمدەگى ەڭ ءىرى تابيعي رەسۋرستار قورى مەن ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە رەسەي قىتايمەن «ءسىبىر كۇشى 2» تابيعي گاز قۇبىرى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىرعانى ءمالىم. بۇل جوبا رەسەيدەن قىتايعا موڭعوليا ارقىلى جىلىنا 50 ميلليارد تەكشە مەتر تابيعي گاز تاسىمالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ول تۋرالى پەسكوۆ: «ەكىجاقتى قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ ەكونوميكالىق كۇن تارتىبىندەگى بارلىق ماسەلەلەر، ارينە، تالقىلانادى»، - دەپ جاۋاپ بەردى. ەكى ەل تاراتقان اقپاراتقا سايكەس، رەسەي مەن قىتاي ءپۋتيننىڭ ساپارى كەزىندە ەڭ جوعارى دەڭگەيدە بىرلەسكەن مالىمدەمەگە، سونداي-اق بىرقاتار ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويادى. ەكى مەملەكەت باسشىسى سونىمەن قاتار «قىتاي-رەسەي ءبىلىم جىلىنىڭ» اشىلۋ سالتاناتىنا بىرگە قاتىسادى.

بيىل سونداي-اق قىتاي مەن رەسەي اراسىنداعى تاتۋ كورشىلىك جانە دوستىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىنا 25 جىل تولادى.

2001 جىلى سول كەزدەگى قىتاي پرەزيدەنتى تسزيان تسزەمين مەن ۆلاديمير پۋتين ماسكەۋدە كەلىسىمشارتقا قول قويدى، بۇل كەلىسىم «قىرعي قاباق» سوعىستان كەيىنگى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولىپ تابىلادى، ونىڭ ەڭ ماڭىزدى تۇسى «ەكى تاراپتىڭ دا ءبىر-بىرىنە اۋماقتىق تالاپتارى جوق دەگەن شەشىم» بولدى.

كەلىسىمشارت 20 جىل بويى كۇشىندە بولدى. 2021 جىلى كەلىسىمشارت مەرزىمى اياقتالدى جانە ءساتتى جاڭارتىلدى.

دەگەنمەن، قىتاي مەن رەسەي اراسىنداعى اۋماقتىق ماسەلەلەر ۇزاق ۋاقىت بويى نازار اۋدارىپ كەلەدى. مىسالى، ۆلاديۆوستوكتا (قىتايدا حايشەنۆاي دەپ اتالادى) وسى جىلدىڭ مامىر ايىندا جەڭىستىڭ 81 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق بالالار شەرۋى كەزىندە قىتاي ارمياسىنىڭ كيىمىن كيگەن قىتايلىق باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى پاراتتان ءوتتى. ارتىنان قىتايداعى مەملەكەتتىك باق People's Daily باسىلىمىنىڭ WeChat قوعامدىق اككاۋنتىندا «ۆلاديۆوستوك كوشەلەرىندە قىتايلىق بالالار كىمدى قولداپ ءجۇر؟» دەگەن تاقىرىپپەن سىن ماقالا جاريالاندى. وندا «ءبىرىنشى سىنىپقا باراتىن بالالاردى اتا-بابالارىنان تارتىپ العان جەردە ساپقا تۇرعىزىپ، جالاۋ ءۇستاتىپ، ۇراندار ايقىزۋ – وزگەگە قول جاۋلىق بولۋ» دەلىنگەن.

Abai.kz