جاپونيانىڭ مەكتەپ وقۋلىقتارى جوعارى اكادەميالىق ستاندارتتارىمەن، مازمۇنىنىڭ جۇيەلىلىگىمەن جانە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن، سىني ويلاۋ قابىلەتىن، ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتارىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولۋىمەن الەمگە تانىلعان.

كەيبىر ەلدەردە بارلىق وقۋلىقتاردى ءبىر عانا مەملەكەتتىك مەكەمە ازىرلەيتىن بولسا، جاپونيادا وقۋلىق جازۋ ءىسى جەكە باسپالار، عالىمدار، تاجىريبەلى مۇعالىمدەر جانە مەملەكەت بىرلەسىپ جۇزەگە اسىراتىن جۇيەگە نەگىزدەلگەن. مۇنداي ءتاسىل وقۋلىقتاردىڭ عىلىمي دالدىگىن، مازمۇندىق تەڭگەرىمىن جانە ءار جاس ەرەكشەلىگىنە ساي بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

وقۋلىق ازىرلەۋدىڭ العاشقى كەزەڭى جاپونيانىڭ ءبىلىم، مادەنيەت، سپورت، عىلىم جانە تەحنولوگيا مينيسترلىگىنەن (MEXT) باستالادى. الايدا مينيسترلىك وقۋلىقتاردى ءوزى جازبايدى. ونىڭ ورنىنا بارلىق مەكتەپتەر ۇستانۋعا ءتيىس ۇلتتىق وقۋ باعدارلاماسىن، ياعني Course of Study («وقۋ ستاندارتى») قۇجاتىن ازىرلەيدى. بۇل قۇجاتتا ءار ءپان بويىنشا ءار سىنىپتىڭ وقۋ ماقساتتارى، وقۋشىلار مەڭگەرۋى ءتيىس ءبىلىم، داعدى جانە قۇزىرەتتەر ناقتى بەلگىلەنەدى.

وسى مەملەكەتتىك ستاندارت نەگىزىندە جەكە باسپالار وقۋلىق دايىندايتىن اۆتورلىق ۇجىمداردى جاساقتايدى. ونىڭ قۇرامىنا ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورلارى، وقۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋشى ماماندار، عالىمدار، تاجىريبەلى مۇعالىمدەر، پەداگوگ-پسيحولوگتار، رەداكتورلار، سۋرەتشىلەر مەن ديزاينەرلەر كىرەدى. ءار مامان ءوز سالاسى بويىنشا ۇلەس قوسىپ، وقۋلىقتىڭ عىلىمي تۇرعىدان ءدال، پەداگوگيكالىق جاعىنان ءتيىمدى ءارى كورنەكى بەزەندىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

وقۋلىق جازۋ بارىسىندا كەڭ كولەمدە عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ، ءبىلىم بەرۋ تاجىريبەلەرى زەردەلەنەدى. اۆتورلار ەڭ جاڭا عىلىمي جاڭالىقتاردى، وقىتۋ ادىستەمەلەرىن جانە مەكتەپ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، ءار تاراۋدى ازىرلەيدى. ءماتىننىڭ ءتىلى تۇسىنىكتى ءارى جاس ەرەكشەلىگىنە ساي بولۋى، تاقىرىپتاردىڭ بىرىزدىلىگى، قولدانىلاتىن مىسالداردىڭ ومىرمەن بايلانىسى جانە مادەني تۇرعىدان بەيتاراپ بولۋى ەرەكشە نازاردا ۇستالادى. قازىرگى جاپون وقۋلىقتارى تەك اقپارات بەرىپ قانا قويماي، وقۋشىلاردى سۇراق قويۋعا، ماسەلە شەشۋگە، تاجىريبە جاساۋعا جانە ءوز پىكىرىن دالەلدەۋگە ىنتالاندىرادى.

قولجازبا دايىن بولعاننان كەيىن ول الەمدەگى ەڭ قاتاڭ وقۋلىق ساراپتاۋ جۇيەلەرىنىڭ بىرىنەن وتەدى. MEXT ماماندارى وقۋلىقتىڭ ۇلتتىق وقۋ باعدارلاماسىنا سايكەستىگىن، عىلىمي قاتەلەردىڭ جوقتىعىن، مازمۇنىنىڭ تەڭگەرىمدىلىگىن جانە وقۋشىلاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە لايىقتىلىعىن جان-جاقتى تەكسەرەدى. ەگەر قانداي دا ءبىر كەمشىلىكتەر انىقتالسا، باسپا ولاردى تۇزەتىپ، قايتا ۇسىنۋعا مىندەتتى.

مينيسترلىك ماقۇلداعاننان كەيىن وقۋلىقتاردى جەرگىلىكتى ءبىلىم باسقارمالارى مەن مەكتەپتەر تاڭدايدى. ءبىر ءپان بويىنشا بىرنەشە باسپانىڭ وقۋلىقتارى ماقۇلدانۋى مۇمكىن بولعاندىقتان، مەكتەپتەر رەسمي بەكىتىلگەن بىرنەشە نۇسقانىڭ ىشىنەن وزدەرىنە قولايلىسىن تاڭداي الادى. دەگەنمەن ولاردىڭ بارلىعى بىردەي ۇلتتىق ءبىلىم ستاندارتتارىنا تولىق سايكەس كەلەدى.

جاپون وقۋلىقتارىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – مازمۇنىنىڭ ىقشام ءارى كورنەكى بەرىلۋى. ۇزاق تەوريالىق تۇسىندىرمەلەردىڭ ورنىنا سۋرەتتەر، فوتوسۋرەتتەر، دياگراممالار، كارتالار، كەستەلەر مەن ناقتى ومىردەن الىنعان مىسالدار كەڭىنەن پايدالانىلادى. كوپتەگەن وقۋلىقتاردا پراكتيكالىق تاپسىرمالار، جوبالىق جۇمىستار، پىكىرتالاسقا ارنالعان سۇراقتار جانە پانارالىق بايلانىستار قامتىلعان. سونىمەن قاتار سوڭعى جىلدارى باسپا وقۋلىقتارىنا ەلەكتروندىق رەسۋرستار، ونلاين جاتتىعۋلار مەن مۋلتيمەديالىق ماتەريالدار قوسا بەرىلۋدە. بۇل جاپونيانىڭ تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.

جاپونيادا وقۋلىقتار مۇعالىمنىڭ جۇمىسىن تولىق الماستىرمايدى. ولار وقۋ پروتسەسىنىڭ نەگىزگى قۇرالى بولعانىمەن، مۇعالىمدەر وقۋلىقتى ءتۇرلى جوبالارمەن، تاجىريبەلەرمەن، پىكىرتالاستارمەن جانە قوسىمشا ماتەريالدارمەن تولىقتىرا وتىرىپ، ساباق وتكىزەدى. مۇنداي ءتاسىل ۇلتتىق ءبىلىم ستاندارتتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ، ءار مۇعالىمگە وقۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىگىنە قاراي شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وقۋلىقتاردى جاڭارتۋ جۇمىسى ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ وتىرادى. قوعامداعى وزگەرىستەرگە، عىلىم مەن تەحنولوگيانىڭ دامۋىنا جانە جاڭا ءبىلىم بەرۋ تالاپتارىنا سايكەس ۇلتتىق وقۋ باعدارلاماسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن قايتا قارالادى. سوعان سايكەس باسپالار دا وقۋلىقتاردى جاڭارتىپ، جاڭا عىلىمي دەرەكتەردى ەنگىزەدى، تۇسىندىرمەلەردى جەتىلدىرەدى جانە مۇعالىمدەر مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرەدى.

جاپونياداعى وقۋلىق ازىرلەۋ جۇيەسى مەملەكەتتىك ءبىلىم ستاندارتتارى مەن كاسىبي ساراپتامانىڭ ءتيىمدى ۇيلەسىمىن كورسەتەدى. مەملەكەت، باسپالار، عالىمدار جانە مۇعالىمدەر اراسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاسىندا وقۋشىلارعا عىلىمي تۇرعىدان سەنىمدى، ساپالى ءارى زاماناۋي وقۋ ماتەريالدارى ۇسىنىلادى. بۇل جۇيە جاپونيانىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جوعارى جەتىستىكتەرىنىڭ ماڭىزدى نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى.

دۇيسەنالى الىماقىن

Abai.kz