بيىك مىنبەرلەردەن «تابيعات – ءبىزدىڭ انامىز. تابيعاتى الايىق، قورعايىق!» دەپ كوكىگەندە الدىمىزعا جان سالمايمىز. ءىس جۇزىنە كەلگەندە، وسى تابيعاتتى قورعاۋ، سونداي اق ەكولوگيالىق نورمالاردى ساقتاۋ تۋرالى حالىق اراسىندا ەشقانداي ناسيحات جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقان جوق. قالا بەرسە، «ەكولوگيانى لاستادى» دەپ شاعىم ايتقانداردىڭ ءسوزىن قۇلاققا ءىلىپ، ءتيىستى شارالاردى قولدانۋدا دا ساراڭدىق تانىتىپ جاتىرمىز.

شىمكەنت قالاسىنىڭ باسىم بولىگى جەكە ۇيلەردەن تۇراتىنى بەلگىلى. جەكە ءۇيدىڭ كەيبىر يەلەرى «ءوز ۋچاسكەمدە ءوز ەركىم وزىمدە، ويىما كەلگەندى ىستەي الامىن» دەگەن قاعيدامەن ءومىر سۇرەدى. سويتەدى دە، ورعان ءشوپتى، جيناعان قوقىستى ورتەي باستايدى. ءتىپتى ارقايسىسى ءوز ۇيلەرىنىڭ الدىنا قوقىس ورتەۋگە ارنالعان تەمىر بوشكەلەر قويىپ قويعان. قوقىس ورتەۋ بارىسىندا جانىندا شلانگامەن سۋ جاتسا بولعانى دەگەن ەشجەردە جوق ەرەجەنى ۇستانادى.  ونىسى ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتاعان بوپ ەسەپتەلەدى ەكەن.

اقىلعا سىيمايتىنى، وسىلاي ەسىك الدىنا قوقىس جاعۋعا بولادى دەپ جەرگىلىكتى پوليتسيا وكىلدەرى رۇقسات ەتكەن ۇقسايدى.

سوندا، نەمەنە، اۋلاداعى اۋا دا جەكەمەنشىك بولعانى ما، ول اۋا جەلمەن ۇشىپ كورشىلەردى، ەكولوگيانى ۋلامايدى ما؟ اۋاداعى قارا ءتۇتىن ايماقتى ىس ساسىتىپ، اپپاق جۋىپ جايىلعان كيىمدەرگە قونباي ما؟ ادامداردىڭ وكپەسىنە بارىپ، باسىن اۋىرتپاي ما؟ وزون قاباتىن جۇقارتپايدى ما؟!

شىمكەنت – بۇگىنگى تاڭدا ۇلكەن مەگاپوليس. حالىق كوپ شوعىرلانعان جەر. قالا اكىمشىلىگى تۇرعىندارعا، ەڭ الدىمەن، قالانىڭ اۋاسىن تازا ۇستاۋعا زور تالاپ قويسا دەيمىن. كۇنىمەن، تۇنىمەن باقىلاۋدا ۇستاۋ ءۇشىن درونداردى ۇشىرسا. ايتپەسە، كەيبىر جەكە ءۇي تۇرعىندارى كۇندىز دە، تۇندە دە وت جاعىپ، اشىق تا، جاسىرىنىپ تا قوقىس ورتەپ، اۋانى لاستايدى.

ءاربىر ادامنىڭ ازاماتتىق پوزيتسياسى قورشاعان ورتانى قورعاۋ دەپ ءجيى ايتقانسيمىز. الايدا، ارامىزدا كوپتەگەن جاندار ازاماتتىق تانىتۋ دەگەننىڭ نە ەكەنىن ۇقپايتىن سياقتى. سوندىقتان، زاڭ نورمالارىندا كورسەتىلگەن قاتاڭ شارالاردى قولدانۋ قاجەت. ۇقپايتىندارعا زاڭ ارقىلى ۇقتىرۋعا بارىمىزدى سالساق، ءوستىپ-ءوستىپ ەكولوگيالىق ساۋاتتىلىعىمىزدى اشا تۇسەرمىز دەپ ءۇمىت ەتەمىن.

شىنتۋايتىندا، ءوزىمىز جۇتاتىن اۋا، ءوزىمىز تۇتىناتىن تابيعات بايلىعىن ەشكىم كەلىپ، ءبىز ءۇشىن تازارتىپ، ءبىز ءۇشىن دۇرىس كادەگە جاراتىپ بەرمەسى انىق قوي. ەندەشە، ەل بولىپ ەسىمىزدى جيىپ، ەتەك-جەڭىمىزدى ءتۇرىپ، ءوزىمىزدىڭ ەكولوگيامىزدى ءوزىمىز قورعاپ الايىق!

ءىزتاي گۇلجان، جۋرناليست، جازۋشى، پەداگوگ

Abai.kz