الماتى مەكتەپتەرىنىڭ اسحاناسىن كونكۋرس ارقىلى جالعا الۋ مونوپوليالانىپ كەتكەن. اسحانا كونكۋرسى جايلى الماتىدا داۋ سوڭعى جىلدار تىم كوبەيىپ بارادى. ونىڭ باستى سەبەبى، وقۋشىلاردى تاماقتاندىراتىن كاسىپكەرلەرگە قىسىم كوپ. كونكۋرستى ۇتىپ العان تاجىريبەلى كاسىپكەرلەرگە بوگەت جاساپ، قىسىم كورسەتەتىن زاڭگەر پايدا بولعان. ولار تىپتەن قاي مەكتەپتى كىمنىڭ كومپانياسىنىڭ ۇتاتىنىنا دەيىن انىقتاپ، كونكۋرسقا زاڭدى قاتىسىپ، كونبەيتىندەرگە قىسىم جاسايتىن بولعان، دەپ جازادى

1996 جىلدان بەرى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەپ، 80 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن جانە ەڭبەكاقىمەن قامتىپ وتىرعان «بولاشاق» جشس بۇگىندە جابىلۋ قاۋپىمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. كومپانيا باسشىلىعى بۇعان مەكتەپ اسحانالارىن جالعا الۋ جانە وقۋشىلاردى تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرستارىندا ورىن العان كۇماندى سحەمالار سەبەپ بولعانىن ايتادى. اتاپ ايتقاندا، كونكۋرستى جەڭىپ العان وزگە قومپانيا بولسا، ءىس جۇزىندەگى جۇمىس جاساپ تۇرعان مۇلدەم باسقا ۇيىمدار بولىپ شىعادى.

كومپانيا ديرەكتورى نازيرا رىسپەكوۆانىڭ ايتۋىنشا، ولاردىڭ وتباسى بۇل سالادا وتىز جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. الدىمەن اناسى باستاعان كاسىپتى بۇگىندە ءوزى جالعاستىرىپ وتىر.

«وسى ۋاقىتقا دەيىن تىنىش قانا ءوز جۇمىسىمىزدى اتقارىپ كەلدىك. زاڭ بويىنشا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىندا جەڭىمپاز اتانعان كومپانيا شارتقا ءوزى قول قويىپ، مىندەتتەمەلەردى ءوزى ورىنداۋى ءتيىس. الايدا ءىس جۇزىندە ءبارى باسقاشا بولىپ شىقتى. بىزگە دوسىمجان دەگەن زاڭگەر قىسىم كورستەىپ كەلەدى. ول بۇرىن ءبىلىم باسقارماسىندا جۇمىس ىستەگەن. قازىر جەكە زاڭگەر، وسى مەكتەپ اسحاناسىنا قاتىساتىن كومپانيالارعا قۇجات جاساۋمەن اينالىسادى. قاي مەكتەپتى كىمنىڭ جەڭەتىنىن شەشىپ جۇرەدى، كونبەگەندەرگە ءتۇرلى ءتۇرلى قىسىم جاسايدى»، – دەيدى نازيرا رىسپەكوۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، الماتى قالاسىنداعى №206, №207, №221, №10 جانە №224 مەكتەپتەردە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىن ءبىر كومپانيا ۇتىپ العانىمەن، مەكتەپ اسحانالارىندا ناقتى قىزمەتتى مۇلدە باسقا تۇلعالار اتقارىپ جۇرگەنى انىقتالعان. كومپانيا ديرەكتورى، مۇنداي جاعدايدا كونكۋرسقا قاتىسپاعان ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ زاڭسىز ارالاسۋى ورىن العانىن العا تارتادى.

«بالتاباەۆ دوسىمجان دەگەن بۇرىنعى ءبىلىم ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى، قازىر جەكە زاڭگەر. ول قازىر وسىنداي تەندەرمەن اينالاساتىندارعا زاڭدىق جاعىنان كەڭەس بەرەتى، قۇجاتتارىن جاساۋمەن اينالىساتىن ادام. الايدا دوسىمجان  باسقا كومپانيالاردىڭ يپ-سىن زاڭدى تىركەتىپ، ال ءىس جۇزىندە ءوزىنىڭ ايەلى ساكەنوۆا اسەلدىڭ  (توو پوۆارا وت ا دو يا), ەنەسى ءۇمىتتىڭ (بۋنگالو درايۆ) جۇمىس ىستەتىپ وتىر،  ياعني  قازىرگى داۋ بولىپ جاتقان مەكتەپتەردە قۇجات كۇيىندە باسقا ادام كورسەتىلگەن، ءىس جۇزىندە ول وزگەلەرگە ارەنداعا بەرىلگەن. ياعني، ناعىز جۇمىس ىستەپ،  QR-تولەمدەر ءتۇسىپ جاتقان سول بالتابايدىڭ جاقىن تۋىستارى. مەملەكەتتىك كونكۋرستا ۇتىپ العاندار ەمەس»، - دەيدى نازيرا رىسپەكوۆا.

وسىعان بايلانىستى «بولاشاق» جشس قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ ىشكى مەملەكەتتىك اۋديت كوميتەتىنەن اتالعان مەكتەپتەردەگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ شارتتارىنىڭ ناقتى ورىندالۋىن، بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ قوزعالىسىن، QR-تولەمدەردىڭ زاڭدىلىعىن جانە ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ ارەكەتتەرىن جان-جاقتى ءارى وبەكتيۆتى تەكسەرىپ، ءتيىستى قۇقىقتىق باعا بەرۋگە شاقىرىپ وتىر. ول زاڭگەر تاراپىنان وزىنە دە، وزگە ارىپتەستەرىنە دە قىسىم جاسالىپ وتىرعانىن ايتادى. سوزىنشە، كەلەشەك مەكتەپتەرى بويىنشا كونكۋرسقا قاتىسۋ تىپتەن سوراقى. وعان قاتىسۋ ءۇشىن تاعىدا دا الگى ادامداردىڭ كوڭىلىن تابۋ كەرەك.

«ەڭ بولماسا مەنىمەن قاتار  كونكۋرسقا  ءتۇسىپ جاتقان كومپانيالار  ەمەس، قالاي دوسىمجان مەكتەپتەردىڭ ديرەكتورلارىنا وسىنداي تالاپتار  قويا الادى؟ كەرەك دەسە زاڭ ورىندارىنىڭ دا ادامى ەمەس، بىلتىر مەنىڭ ۇستىمنەن نەشە مارتە تەكسەرىس جۇرگىزۋدى تالاپ ەتىپ، تەكسەرتتى. بىراق مەن ءبارىنىڭ زاڭدى ەكەنىن دالەلدەپ شىقتىم. دوسىمجاننىڭ ايەلى اسەل دە شىعىپ، «وسى مەكتەپتەرگە كونكۋرسقا قاتىسپاي اق قوياسىز با، ءبىز قاتىسايىق دەسەك، مۇمكىندىگىمىز جەتپەي جاتىر» دەپ ءوتىنىش تە ايتقان. مەندە ولاردىڭ كەلەشەك مەكتەپتەرىنە قاتىسۋ ءۇشىن، ۇتىپ الۋ ءۇشىن ايتقان سوزدەرى بار، اۋديولارى ساقتاۋلى. سوسىن بۇنىڭ ءبارىن رەتتەۋى ءتيى «دۆگا» - نىڭ ارەكەتسىزدىگى. دوسىمجاننىڭ ءبىزدىڭ جۇمىسقا دەگەن ساموۋپراۆستۆوسى، ونىڭ ءبىزدى نارىقتان ىستىپ تاستاۋ ءۇشىن جاساعان زاڭسىز جالا ارىزدارى  ءبىزدىڭ رەپۋتاتسيامىزعا اسەر ەتىپ، كەسىرىن تيگىزىپ جاتىر. ولار تىپتەن مەكتەپتىڭ باسشىسىنا دەيىن بىزبەن جۇمىس ىستەۋدەن باس تاتۋدى سۇراپ قورقىتىپ،  ارىزدار جىبەرەدى. ال ولاردىڭ جالاسىنان قورىققان مەكتەپ باسشىلارى ءبىزدى ەكونوم سوتقا بەرىپ وتىر. مەن شاعىم تۇسىرگەندە مەملەكەتتىك ورگاندار، تەكسەرۋگە قۇقىعىمىز جوق دەيدى دە، قارسى جاقتىڭ ارىزىنا جىلدام جاۋاپ بەرەدى. بۇل جەردەگى ەڭ ۇلكەن زاڭبۇزۋشىلىق، اسحانالاردى سۋبارەنداعا بەرۋ»، - دەيدى كاسىپكەر نازيرا رىسپەكوۆا.

الدا وقۋ جىلى جاقىندادى، ال وسى نارىقتا 30 جىلعا جۋىق جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كومانيا جالاقورلىق پەن ەسكى قازاقستاننىڭ ادىسىمەن قورقىتۋدىڭ قۇربانى بولسا، ال 80 ادام جۇمىسسىز قالماق.

«وسى دوسىمجان دەگەن ءۇشىن الماتىنىڭ مەكتەپتەرى اتسىنان-اپاسىنان قالعان مۇرا سەكىلدى، كىمنىڭ جۇمىس ىستەۋىن سول شەشەدى. بۇل ناعىز سوراقىلىق. مەملەكەتتىك ورگاندار تەكسەرىپ، توقتاۋ سالسىن. كىمنىڭ قاي مەكتەپتە جۇمىس ىستەۋىن سول شەشەدى، سۇمدىق قوي. دوسىمجان رۇقسات بەرمەسە باسقا كومپانيالار كونكۋرسقا قاتىسىپ، نارىققا كىرە المايدى. سوسىن كونكۋرسقا ناقتى تاجىريبەسى بار كومپانيالار قاتىسىپ، جاۋاپتى مەكتەپتەردى وزگە ءۇشىنشى ادامعا جالعا بەرمەۋ كەرەك. قوعام بۇل زاڭسىزدىققا نازار اۋدارۋ كەرەك»، - دەدى ول.

ال رەداكتسيادان: بۇل ماقالادا كەلتىرىلگەن مالىمەتتەر مەن پىكىرلەر «بولاشاق» جشس ديرەكتورى نازيرا رىسپەكوۆانىڭ ۇستانىمىنا نەگىزدەلگەن. داۋعا اتى اتالعان تۇلعالار مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوز ۇستانىمىن بىلدىرۋگە تولىق قۇقىعى بار. رەداكتسيا ولاردىڭ رەسمي جاۋابىن جاريالاۋعا دايىن.

Abai.kz