قۇرىلتاي سايلاۋىنا ساناۋلى كۇن قالدى. 19 تامىزدا پارتيالار سايلاۋالدى ناۋقاننىڭ مازمۇندى وتكەن سوڭعى كۇندەرىنىڭ ءبىرىن وتكىزدى. كانديداتتار مەن پارتيا وكىلدەرى وڭىرلەردە تۇرعىندارمەن، ەڭبەك ۇجىمدارىمەن جانە كاسىبي قاۋىمداستىقتارمەن كەزدەسسە، كەشكە جەتى پارتيانىڭ كوشباسشىسى باستى تەلەدەباتتا باس قوستى. ەكونوميكا، حالىقتىڭ تابىسى، اۋىل شارۋاشىلىعى، الەۋمەتتىك ساياسات جانە ەكولوگيا ماسەلەلەرى داۋىس بەرۋ الدىنداعى سوڭعى ءىرى ساياسي ەفيردىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىنا اينالدى.

«ادىلەت» پارتياسى استانادا مۇلىك يەلەرى بىرلەستىكتەرى، پيك، باسقارۋشى كومپانيالار مەن سالا ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن تۇرعىن ءۇي قورىن باسقارۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى رەسپۋبليكالىق ديالوگ الاڭىن وتكىزدى. وندا ينجەنەرلىك جەلىلەردى جاڭعىرتۋ جانە تۇرعىن ءۇي قورىن ەسەپكە الۋدى تسيفرلاندىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونداي-اق پارتيا وكىلدەرى تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ حالىقارالىق بايقاۋشىلارىمەن كەزدەستى جانە پاۆلودار وبلىسىنا ساپارىن «بوگاتىر كومىر»، ەكىباستۇز گرەس-1, پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى جانە «قازاقستان ءاليۋمينيى» ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ ۇجىمدارىمەن كەزدەسۋلەر ارقىلى اياقتادى.

جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيا ەڭبەك قۇقىقتارى ماسەلەلەرى بويىنشا كەزدەسۋ، سونداي-اق كوكپەكتى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن جانە وبلىستىق «رۋحانيات» ورتالىعىندا جاستارمەن ءىس-شارالار وتكىزدى. تالقىلاۋلار بارىسىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن، ەكولوگيا، زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ جانە ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگى ماسەلەلەرى قوزعالدى. تەلەدەباتتاردىڭ بىرىندە بولعان جاعداي دا قوعامدىق كەڭىستىكتە ەرەكشە نازار اۋداردى. كاسىپكەر اسەم بولاتجان جسدپ توراعاسىنىڭ تەلەدەبات بارىسىندا قازاقستان حالىق پارتياسىنان ۇسىنىلعان ايەل كانديداتتارعا قاتىستى «ءسانديدات» ءسوزىن قولدانعانىنا نازار اۋداردى.

«بايتاق» پارتياسى الماتى وبلىسىنىڭ دولان اۋىلىندا پەداگوگتەرمەن جانە اقتوبە وبلىسى مۇعالجار اۋدانىنىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسىپ، ەكولوگيا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. اۋماعىنىڭ ءبىر بولىگى بۇرىنعى سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ ايماعىنا جاتاتىن پاۆلودار وبلىسىنىڭ ماي جانە اققۋلى اۋداندارىندا توپىراققا، سۋ مەن ازىق-تۇلىك ونىمدەرىنە رادياتسيالىق مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. پارتيا سونداي-اق ۇلىتاۋ وبلىسىندا جانە الماتىداعى «الاتاۋ جارىق كومپانياسى» ەنەرگەتيكالىق كومپانياسىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

قازاقستان حالىق پارتياسى ارداگەرلەرمەن، «ءۇمىت» داعدارىس ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن، سونداي-اق تاۋەلدىلىگى بار ادامدارعا كومەك كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى جانە پاتسيەنتتەرىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋلەر بارىسىندا رەتسەپتىمەن بەرىلەتىن ءدارى-دارمەكتەردىڭ بوساتىلۋىن باقىلاۋ، ەمدەلگەننەن كەيىن قوعامعا بەيىمدەلۋ جانە مەكتەپتەردىڭ پسيحولوگتەرمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

«اۋىل» پارتياسى پاۆلودار وبلىسىندا عىلىم جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ وكىلدەرىمەن، سونداي-اق نابەرەجنوە اۋىلىنداعى «AndasAgro» شارۋاشىلىعىنىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەستى. وندا وسىمدىك جانە مال شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى ۇلىتاۋ، قوستاناي، ماڭعىستاۋ، قىزىلوردا، الماتى، پاۆلودار جانە جامبىل وبلىستارىنداعى سايلاۋالدى كەزدەسۋلەرىن جالعاستىردى. باتىس قازاقستان وبلىسىندا وبلىستىق شتاب وكىلدەرى ءبورىلى اۋدانى جارسۋات اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسىپ، وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى.

«Respublica» پارتياسى اقمولا وبلىسىندا كونتسەرتتىك باعدارلاما مەن كورمە ۇيىمداستىرىلعان جاقتاستار فورۋمىن، سونداي-اق كانديداتتاردىڭ «Re Jastary» جاستار قوزعالىسىمەن كەزدەسۋىن وتكىزدى.

«باستى دەبات – 2026»

19 تامىزدا 24KZ تەلەارناسىندا («حابار» اگەنتتىگى) «ەكونوميكالىق وسىمنەن ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنا دەيىن» تاقىرىبىندا «باستى دەبات – 2026» ءوتتى. ەفيرگە جەتى پارتيانىڭ توراعاسى قاتىستى: ايبەك دادەباي («ادىلەت»), دانيا ەسپاەۆا («اق جول»), نۇرسۇلتان شوقانوۆ (قازاقستان حالىق پارتياسى), قايرات ايتۋعانوۆ («اۋىل»), اسحات راحيمجانوۆ (جسدپ), ايداربەك قوجانازاروۆ (Respublica) جانە ازاماتحان امىرتاەۆ («بايتاق»).

ءسوز سويلەۋ ءتارتىبى ءبىر كۇن بۇرىن، 18 تامىزدا وتكەن اشىق جەرەبە ارقىلى انىقتالدى. دەبات فورماتى ءتورت راۋندتان تۇردى: باعدارلامالاردى تانىستىرۋ، قارسىلاستار مەن كورەرمەندەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋ، پارتيالار اراسىنداعى تىكەلەي پىكىرتالاس جانە قورىتىندى ءسوز سويلەۋ. ەفير بارىسىندا بارلىق پارتيانىڭ شتابىنان تىكەلەي قوسىلىمدار ۇيىمداستىرىلىپ، اقش، قىتاي جانە ءباا-دەگى قازاقستاندىقتارمەن تەلەكوپىر ءوتتى. كورەرمەندەر QR-كود پەن بايلانىس ورتالىعى ارقىلى شامامەن 59 مىڭ سۇراق جولدادى. ولاردىڭ اراسىندا شەتەلدەن قويىلعان سۇراقتار دا بولدى.

جەرەبە قورىتىندىسى بويىنشا ءبىرىنشى بولىپ Respublica پارتياسىنىڭ توراعاسى ايداربەك قوجانازاروۆ ءسوز سويلەدى. ول پارتيانىڭ سوڭعى ءۇش جارىم جىلدا اتقارعان جۇمىسى تۋرالى ايتىپ، ازاماتتار ءجيى كوتەرەتىن ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا تابىس پەن باعانىڭ ءوسۋى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ بارىسىندا قوجانازاروۆ تسيفرلاندىرۋدىڭ ەڭبەك نارىعىنا ىقپالى، كادرلاردى قايتا دايارلاۋ قاجەتتىلىگى جانە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىلى ماسەلەلەرىنە دە توقتالدى. قورىتىندى سوزىندە پارتيانىڭ ءماجىلىستىڭ قازىرگى شاقىرىلىمىنداعى جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرىنە باعا بەرىپ، ۆەيپتەردى رەتتەۋ، اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋى، فەرمەرلەردى قولداۋ جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى.

«بايتاق» پارتياسىنىڭ توراعاسى ازاماتحان امىرتاەۆ دەبات بارىسىندا ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. پارتيا باعدارلاماسى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ول قارجىلىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى اۋديتورلىق تەكسەرۋ دەرەكتەرىنە سۇيەنىپ، قولدا بار رەسۋرستاردى تيىمدىرەك پايدالانۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى دانيا ەسپاەۆا دەبات بارىسىندا تابيعي رەسۋرستاردان تۇسەتىن تابىستى ءبولۋ، اگرارلىق سەكتور مەن جاس وتباسىلاردى قولداۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى. پارتيانىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جۇمىسى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ول ماجىلىستەگى فراكتسيانىڭ قىزمەتىنە توقتالىپ، قاراستىرىلىپ جاتقان باعىتتاردىڭ قاتارىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەندى سۋبسيديالاۋ، سالىق شارالارى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ ليزينگى بار ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ەسپاەۆا پارتيانىڭ جاس وتباسىلاردى يپوتەكالىق نەسيەلەۋ سالاسىنداعى ۇسىنىستارىن ەسكە سالدى. ءوز كەزەگىندە ول «ادىلەت» توراعاسىنا سالىقتى كوتەرمەي، بيۋدجەت كىرىسىن ارتتىرۋ كوزدەرى تۋرالى سۇراق قويدى.

«ادىلەت» پارتياسىنىڭ توراعاسى ايبەك دادەباي دەبات بارىسىندا جۇمىسپەن قامتۋ، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسى جانە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى داعدىلاردى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. بيۋدجەت كىرىستەرى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ول پارتيانىڭ ەكونوميكا اۋقىمىن كەڭەيتۋگە، ورتا بيزنەستى دامىتۋعا، قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىنە جانە بيزنەسكە تۇسەتىن سالىق جۇكتەمەسىن ارتتىرماي، ەكسپورتتى ىنتالاندىرۋعا نەگىزدەلگەن ۇستانىمىن باياندادى. سونداي-اق دادەباي ەل ىشىندە شيكىزاتتى تەرەڭ وڭدەۋدى دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

«اۋىل» پارتياسىنىڭ توراعاسى قايرات ايتۋعانوۆ دەبات بارىسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ، شاعىن بيزنەستى جانە اۋىلداعى كووپەراتسيانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى. استىق ەكسپورتى تۋرالى ايتا كەلە، ول استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ، تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە يمپورتتىق تۇقىمعا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ايتۋعانوۆ اگرارلىق سەكتوردى تسيفرلاندىرۋ، اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ جانە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. ءوز كەزەگىندە ول قحپ توراعاسىنا ەكونوميكالىق قۇرىلىمى ءارتۇرلى وڭىرلەردە ءومىر ساپاسىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن قالىپتاستىرۋ تاسىلدەرى تۋرالى سۇراق قويدى.

جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيانىڭ توراعاسى اسحات راحيمجانوۆ ءسوز سويلەۋ بارىسىندا ەڭبەكاقى تولەۋ، مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن بيۋدجەت شىعىستارىن باقىلاۋ، سونداي-اق حالىق تابىسىنىڭ ىشكى سۇرانىسقا ىقپالى ماسەلەلەرىن قوزعادى. قورىتىندى سوزىندە ول پارتيانىڭ ۇستانىمى نەگىزدەلگەن باستى قاعيداتتاردى اتاپ، سايلاۋالدى ۋادەلەردىڭ ورىندالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزىن ايتتى.

قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان شوقانوۆ ازىق-تۇلىكتىڭ، مەديتسينا مەن ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدىلىگى، مونوپوليالاردى رەتتەۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ جانە وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق ماماندانۋىن ەسكەرۋ ماسەلەلەرى تۋرالى ايتتى. ىقتيمال اليمەنت قورى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، ول قوردى مەملەكەتكە قايتارىلعان زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردەن قۇرالعان قاراجات ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.

ۇگىت-ناسيحاتتىڭ سوڭعى كۇنىنىڭ الدىنداعى كۇن پارتيالار باسىمدىقتارىنىڭ ءالى دە ءارتۇرلى ەكەنىن كورسەتتى. ولار اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ مەن حالىق تابىسىن ارتتىرۋدان باستاپ، ەكولوگيالىق كۇن تارتىبىنە، الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەرگە جانە بيۋدجەت شىعىستارىن باقىلاۋعا دەيىنگى ماسەلەلەردى قامتىدى. قورىتىندى دەباتتا جەتى پارتيانىڭ وكىلدەرى ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرىن تالقىلاپ، ولاردى شەشۋ جولدارىن ۇسىندى. ۇگىت-ناسيحات كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن تىنىشتىق كۇنى وتەدى، ال 23 تامىزدا داۋىس بەرۋ بولادى.

Abai.kz