قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى كادر ديسبالانسى (سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى الشاقتىق) سوڭعى جىلدارى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ 2026 جىلعى سوڭعى مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، ەلىمىزدە ەڭ اۋىر دەفيتسيت دەنساۋلىق ساقتاۋ، وندىرىستىك-تەحنيكالىق (جۇمىسشى) جانە IT مەن جاساندى ينتەللەكت (AI) سالالارىندا بايقالىپ وتىر.

ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىستى وتەۋ ماقساتىندا مەملەكەت ەڭ سۇرانىسقا يە ماماندىقتار ءتيپىنىڭ تىزبەسىن بۇرىنعى 51-دەن 174 ماماندىققا دەيىن كەڭەيتۋگە ءماجبۇر بولدى. بۇل تسيفر سالاداعى جۇيەلى پروبلەمالاردىڭ اۋقىمىن كورسەتەدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ: دابىل قاعاتىن كورسەتكىشتەر

ەڭ اۋىر ءارى قاۋىپتى كادر تاپشىلىعى – مەديتسينا سالاسىندا. بوس ورىندار (ۆاكانسيا) سانى ىزدەنۋشىلەردىڭ (رەزيۋمە) سانىنان بىرنەشە ەسە اسىپ تۇسەدى.

نەگىزگى تاپشى ماماندىقتار بويىنشا ستاتيستيكا:

ماماندىق اكۋشەر-گينەكولوگتار بوس ورىن 469 تاپشىلىق قاتىسى~ 4,7 ەسە

ماماندىق پەدياترلار بوس ورىن  448 تاپشىلىق قاتىسى~ 3,2 ەس

ماماندىق انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگتار بوس ورىن 300 تاپشىلىق قاتىسى 4 ەسە

بۇدان بولەك، ونكولوگ، نەوناتولوگ جانە ەندوكرينولوگ سياقتى تار ءپروفيلدى دارىگەرلەرگە دەگەن سۇرانىس جوعارى. مەديتسيناداعى بۇل تاپشىلىق – حالىقتىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمى مەن انا مەن بالا ساۋلىعىنا تىكەلەي قاتەر توندىرەتىن باستى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن ەستە ۇستاعانىمىز ءجون.

شىنايى سەكتور مەن ءوندىرىس: جۇمىسشى ماماندار تاپشى

ديپلومدى گۋمانيتارلار مەن ەكونوميستەردىڭ كوپتىگىنە قاراماستان، وتاندىق ءوندىرىس پەن قۇرىلىس سەكتورى بىلىكتى جۇمىسشى كادرلارعا مۇقتاج.

ەلىمىزدىڭ كاسىپورىندارىنا شۇعىل قاجەت ماماندار:

ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قۇرام: ينجەنەرلەر، وندىرىستىك پروتسەستەردى اۆتوماتيزاتسيالاۋ ماماندارى.

تەحنيكالىق جۇمىسشىلار: ەلەكتريكتەر، مەحانيكتەر، سلەسارلار، دانەكەرلەۋشىلەر (سۆارششيكتەر).

جۇرگىزۋشىلەر مەن وپەراتورلار: ماشينيستەر، وندىرىستىك جابدىق وپەراتورلارى، قۇرىلىسشىلار جانە جۇك كولىگى جۇرگىزۋشىلەرى.

جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ تاپشىلىعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ، وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ جانە قۇرىلىس قارقىنىنىڭ باياۋلاۋىنا اكەلىپ سوعۋدا.

IT جانە جاساندى ينتەللەكت (AI): جاڭا ءدۇمپۋ

تسيفرلاندىرۋ قارقىنى جوعارىلاعان سايىن، IT سالاسىنداعى سۇرانىس باسەڭدەگەن جوق، كەرىسىنشە سيپاتى وزگەردى:

باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ازىرلەۋشىلەر: باعدارلاماشىلار مەن قولدانبالى كودەرلەرگە دەگەن ءداستۇرلى سۇرانىس ساقتالۋدا.

AI-ينتەگراتورلار: جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ جەدەل دامۋىنا بايلانىستى، AI-قۇرالدارىن ءوز كاسىبي قىزمەتىنە (وندىرىسكە، بيزنەسكە، اناليتيكاعا) ەنگىزە الاتىن ماماندارعا دەگەن سۇرانىس كۇرت ءوستى.

رەداكتسيا ءتۇيىنى: نە ىستەۋ كەرەك؟

ەڭبەك مينيسترلىگىنىڭ ءتىزىمدى 174 ماماندىققا دەيىن ۇلعايتۋى – ماسەلەنىڭ دياگنوزىن قويۋ. ال ونى ەمدەۋ ءۇشىن مىناداي جۇيەلى قادامدار قاجەت:

مەديتسينالىق كادرلاردى ۇستاپ تۇرۋ: دارىگەرلەردىڭ ايلىعىن وسىرۋمەن قاتار، ولاردىڭ زاڭدى جاۋاپكەرشىلىگىن قورعاۋ جانە ايماقتارعا باراتىن جاس ماماندارعا الەۋمەتتىك پاكەتتەردى (باسپانا، كوتەرمەاقى) ەسەلەپ كوبەيتۋ.

تەحنيكالىق ءبىلىمدى رەفورمالاۋ: تومەنگى جانە ورتا كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن كوللەدجدەردى زاماناۋي ءوندىرىس ورىندارىمەن تىكەلەي بايلانىستىرۋ (دۋالدى ءبىلىم بەرۋ).

ەڭبەك نارىعىن بولجاۋ: جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ گرانتتارىن نارىقتاعى رەالدى تاپشىلىققا قاراي قايتا ءبولۋ (سۇرانىسسىز ماماندىقتارعا گرانتتاردى ازايتىپ، مەديتسينا مەن ينجەنەرلىك باعىتتارعا كوبەيتۋ).

قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى مەن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ساندىق ديپلومدارعا ەمەس، ەڭبەك نارىعىنا شىنايى قاجەتتى، بىلىكتى كادرلاردىڭ دايارلانۋىنا تىكەلەي بايلانىستى بولىپ تابىلادى.

Abai.kz