قۇلىباەۆتىڭ «حالىعى» قىتاي قۇشاعىنا نەگە اسىقتى؟
![](https://abai.kz/content/uploads/2024/02/nglnl.jpg)
وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا Halyk Group دەلەگاتسياسى بىرنەشە رەت قىتايعا كەزدەسۋلەرگە بارىپ قايتتى دەيدى، DALA INSIDE دەرەكوزى.
وندا قوزعالعان تاقىرىپتار نەگىزگى بيزنەس جانە Halyk توبى مەن قىتايلىق ارىپتەستەردىڭ بىرلەسكەن كاسىپورىنى – «التىن بانك» اق توڭىرەگىندە وربىگەنىن شامالاۋعا بولادى. قازىر التىن بانكتىڭ 51 پايىز اكتسياسى قىتايلىق China CITIC Bank, 9,9 پايىزى China Shuangwei Investment, ال 40 پايىزى حالىق بانك قولىندا. التىن بانك 2023 جىلى شامامەن 34 ميلليارد تەڭگە تازا كىرىس الدى جانە 118 ميلليارد تەڭگە كاپيتال ۇستاپ وتىر.
ءدال وسى التىن بانك قازىر تيمۋر قۇلىباەۆ ءۇشىن بالەندەي كەرەمەت ماسەلە ەمەس. ءبىرىنشى كەزەكتە الپاۋىت حالىق بانك بويىنشا ەڭ دۇرىس شەشىم قانداي بولار ەدى، وسى سۇراق اسقارۇلىن كوپتەن بەرى مازالاپ ءجۇر.
Halyk - قازاقستان مەن ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى بانك. اكتيۆتەرىنىڭ كولەمى بويىنشا تمد كەڭىستىگىندە رەسەيدىڭ سبەربانكىنەن كەيىن ەكىنشى ورىن الادى. بانك اكتيۆتەرى 30,8 ميلليارد دوللارعا جەتكەن. قازىر تيمۋر مەن دينارا قۇلىباەۆتار «المەكس» حولدينگى ارقىلى حالىق بانكىنىڭ 69,52 پايىز اكتسياسىن ۇستاپ وتىر. قالعان 29,52 پايىز اكتسيا «Bank of New York» نومينالدى ۇستاۋشىسى ارقىلى لوندون بيرجاسىندا (LSE) ەركىن ساۋدادا. وسىدان بەس جىل بۇرىن قۇلىباەۆتا اكتسيانىڭ 74,5 پايىزى بولعانىن ەسكەرسەك، جىل ساناپ قۇلىباەۆتار بانكتەگى ءوز ۇلەسىن جايمەن ازايتىپ كەلە جاتقانىن اڭعارامىز.
تيمۋر قۇلىباەۆقا ءوز ۇلەسىن ەكى جولمەن قىسقارتۋعا بولادى. ول ءوز اكتسيالارىن قور بيرجاسى ارقىلى وڭاي ساتا الادى نەمەسە تۇراقتى ستراتەگيالىق ينۆەستور تاۋىپ، قوماقتى اكتسيانى سوعان اۋدارا الادى دەيدى، DALA INSIDE دەرەككوزى.
قىتايداعى بىرنەشە كەلىسسوزدەر وسى ستراتەگيالىق ينۆەستور نۇسقاسىنا كوبىرەك مەڭزەيدى. مۇندا ەڭ ماڭىزدى ماسەلە - تيمۋر اسقارۇلى ءوزىنىڭ قازاقستانداعى بولاشاعىن قالاي بولجاپ وتىر، سوعان قاتىستى بولماق.
«جاڭا قازاقستاننىڭ» تيمۋر قۇلىباەۆ ۇلەسى بار مۇناي، سىعىلعان گاز وپەراتورلارىنا، تەمىرجول تۋپيكتەرى، قويمالار مەن لوگيستيكالىق بيزنەستەرگە سوققى بەرگەنى راس. سوت ارقىلى تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ ادامدارى يەلىك ەتىپ كەلگەن ءبىراز كومپانيا مەملەكەت مەنشىگىنە قايتتى. ازىرگە «جاڭا قازاقستان» تيمۋر اسقارۇلىنىڭ بانك بيزنەسىنە تيىسپەي وتىر. ول ستاتۋس-كۆو قاي ۋاقىتقا دەيىن سوزىلارى بەلگىسىز.
حالىق بانك اكتسيالارىن ساتۋدان تۇسكەن وراسان زور اقشانى قۇلىباەۆتار شەتەلگە زاڭدى تۇردە شىعارا الا ما؟ نەگىزگى سۇراق وسىندا دەيدى، دەرەككوز. «المەكس» حولدينگى قازاقستاندا تىركەلگەندىكتەن ەسەپ-شوتتارى دا وسىندا. ال اكتسيانى تارتىپ الۋدان كورى ەسەپ-شوتتاعى اقشانى تاركىلەۋ وڭاي.
DALA INSIDE بولجاۋىنشا، قازىرگى ساياسي جەلدىڭ اۋانىن سەزگەن تيمۋر قۇلىباەۆ قىتايعا كوبىرەك ارقا سۇيەيتىن بولادى. ەگەر بەيجىڭنىڭ ساياسي شەشىمدەرىنە ىقپالى بار ءىرى قارجىلىق توپپەن حالىق بانك اكتسيالارىن ارزان باعامەن بولىسسە، وندا وزىنە دە بولاشاقتاعى قاۋىپسىزدىك گارانتياسىن الۋعا مۇمكىندىگى بار.
تيمۋر قۇلىباەۆ قازاقستانداعى IQ دەڭگەيى وتە جوعارى ازاماتتار ساناتىنا جاتادى. ول ءار شەشىمدى ۇزاق باعالاپ، ونىڭ مۇمكىن ناتيجەسىن جان-جاقتان سارالاعاننان كەيىن عانا قابىلدايتىن تۇلعا. سوندىقتان حالىق بانككە قاتىستى اسىعىس شەشىم قابىلدانبايتىنىن تۇسىنەمىز. ءتىپتى ءبىر قادام جاسالۋ ءۇشىن كەمىندە 200 كەلىسسوز بەن كەزدەسۋ ءوتۋى مۇمكىن.
Abai.kz