قازاقستاندا ءدىن مەن مەملەكەتتى ءبولۋدى كونستيتۋتسيادا ناقتى بەكىتۋ ۇسىنىلدى
مەملەكەتتىڭ بارلىق ءدىني بىرلەستىكتەرگە قاتىستى ۇستانىمى بەيتاراپ بولىپ قالۋعا ءتيىس. بۇل قوعامدىق كەلىسىمنىڭ، تۇراقتىلىق پەن مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمنىڭ كەپىلى. وسىعان بايلانىستى «قازاقستان زاڭگەرلەر وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى سەرىك اقىلباي كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا اتا زاڭعا ءدىندى مەملەكەتتەن ءبولۋ تۋرالى نورمانى ەنگىزۋدى ۇسىندى.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، كونستيتۋتسيا جوعارى زاڭ كۇشى اكتىسى رەتىندە وسىنداي سەزىمتال سالادا كەڭەيتىلگەن تۇسىندىرۋلەرگە جول بەرمەۋى ءتيىس. ماسەلە كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن زايىرلىلىق قاعيداتىن اناعۇرلىم ناقتى جانە ايقىن قۇقىقتىق رەسىمدەۋدە.
«ءبىز ءدىننىڭ مەملەكەتتەن ءبولىنۋ قاعيداتىن تىكەلەي بەكىتۋ – بۇل ءدىن ۇستانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن شەكتەۋ ەمەس، كەرىسىنشە، بيلىك تاراپىنان ولارعا تەڭ كوزقاراستى قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۇقىقتىق كەپىلى ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. كوپكونفەسسيالى قوعامدا مەملەكەت بەيتاراپ تورەشى رەتىندە ارەكەت ەتۋگە مىندەتتى. مەنىڭ سۋديالىق تاجىريبەم راستاعانداي، مەملەكەتتىك اپپارات پەن ءدىني دوگمالار اراسىنداعى ناقتى اراجىك قانا ازاماتتىق كەلىسىم مەن قوعامدىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى قاعيداتتى بەكىتە وتىرىپ، ءبىز قوعامعا ايقىن بەلگى بەرەمىز: زاڭ بارشاعا ورتاق، ال مەملەكەتتىك شەشىمدەر ازاماتتاردىڭ ءدىني ۇستانىمدارىنا قاراماستان، تەك ولاردىڭ ۇتىمدى مۇددەلەرى نەگىزىندە قابىلدانادى»، – دەدى سەرىك اقىلباي.
اتالعان ۇسىنىستىڭ قوعامدىق ماڭىزدىلىعى تۋرالى ايتا كەلە، ول قوعامدىق كەلىسىم مەن قۇقىقتىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ قاجەتتىلىگىنە نەگىزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى. ءدىندى مەملەكەتتەن ءبولۋ قاعيداتىن كونستيتۋتسيالىق بەكىتۋ مەملەكەت مالىمدەگەن باعىتتىڭ قيسىندى ءارى دايەكتى دامۋى بولار ەدى.
«مەملەكەت باسشىسى ەل الدىندا سويلەگەن سوزدەرىندە مەملەكەتتىڭ زايىرلى سيپاتى قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتىڭ ىرگەلى قاعيداتى ەكەنىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا، ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ وتكەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ زايىرلى سيپاتىن ايقىندايتىن نورمالاردى ساقتاۋ جانە كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ەرەكشە كورسەتتى. بۇل ۇستانىم زايىرلىلىقتىڭ جاي عانا فورمالدى بەلگى ەمەس، تۇراقتى دامۋدىڭ، قوعامدىق بىرلىكتىڭ جانە زاڭ الدىندا بارشانىڭ تەڭدىگىنىڭ ماڭىزدى نەگىزى ەكەنىن ايعاقتايدى»، - دەپ تۇيىندەدى ول.
سەرىك اقىلباي وسى تۇرعىدا حالىقارالىق تاجىريبەدەن كورنەكى مىسالدار كەلتىردى. بۇگىندە بىرقاتار زايىرلى مەملەكەتتەردە ءدىندى مەملەكەتتەن ءبولۋ قاعيداسى تىكەلەي كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى، تۇركيا رەسپۋبليكاسى، قىرعىز رەسپۋبليكاسى جانە باسقا دا ەلدەر بار.
Abai.kz