قر پارلامەنتى سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ العاشقى وتىرىسىندا جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تسيفرلىق الەمدە ازاماتتاردىڭ قۇقىعى قاعاز جۇزىندە عانا ەمەس، ناقتى ءارى ءتيىمدى قورعالۋى ءتيىس.

اسانوۆ اتاپ وتكەندەي، «كوشە قىلمىسى» سوڭعى 10 جىلدا توعىز ەسە تومەندەگەنىمەن، مۇلىكتى توناۋ تسيفرلىق كەڭىستىككە كوشكەن. ءسوز باسىن ول مىسال رەتىندە جۋىردا اقمولا وبلىسىندا بولعان وقيعادان باستادى. 

«ومىردەن ءبىر كەيس. جۋىردا اقمولا وبلىسىندا 25 ادامنان تۇراتىن ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ ۇستالدى. سوندا نە ىستەدى؟ 348 ازاماتتىڭ جەكە دەرەكتەرىن ۇرلاپ، سولاردىڭ اتىنان 4 ملرد تەڭگەدەي كرەديت الدى. ءسويتىپ سونشاما ادام بانككە بارماي، ەش قۇجاتقا قول قويماي، ويلاماعان جەردە قارجىلىق تۇزاققا ءتۇسىپ، قارىزعا باتتى...ءبىز شىنايى ومىرمەن قاتار تسيفرلىق الەمدە دە كۇن سايىن ءومىر ءسۇرىپ ءجۇرمىز. بىراق سول ومىردە قانداي قاۋىپتەر بار – سونى بىلە بەرمەيمىز»، – دەدى كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ مۇشەسى جاقىپ اسانوۆ.

سپيكەر تسيفرلىق داۋىردە جەكە ءومىردى قورعاۋ بۇرىنعىداي قاعازداعى قۇجاتتار مەن كوشەدەگى قاۋىپسىزدىكپەن شەكتەلمەيتىنىن ايتتى. سمارتفون مەن ينتەرنەتكە تاۋەلدى ومىرىمىزدە ازاماتتاردىڭ دەرەكتەرى الاياقتاردىڭ قولىنا ءتۇسىپ، زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ نىسانىنا اينالىپ وتىر. كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىك تەك قاعازدا قالماۋى ءتيىس - ول تسيفرلىق كەڭىستىكتە دە تولىق ساقتالۋى قاجەت. مەملەكەت ءۇشىن بۇل - حالىققا دەگەن سەنىمدى ساقتاۋ جانە شىنايى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى.

«وسى تۇستا زاڭدى سۇراق تۋادى: ازاماتتارىمىزدىڭ قۇقىعىن تسيفرلىق الەمدە قالاي قورعايمىز؟ ينتەرنەتتەگى قىلمىسكەرلەردەن قالاي ساقتانامىز؟ كونستيتۋتسيادا جەكە ومىرگە قول سۇقپاۋ تۋرالى 18-ءشى باپ بار. بىراق ول قابىلدانعان كەزدە تسيفرلىق الەم قازىرگىدەي دامىماعان-تۇعىن. ينتەرنەتتە بۇگىنگىدەي ءومىر سۇرگەن جوقپىز. تەك شىنايى الەمدە ءجۇرىپ جاتتىق. قۇجاتتارىمىز دا، اقشامىز دا قاعاز تۇرىندە قالتامىزدا جۇرەتىن. ال بۇگىن ءومىرىمىزدىڭ ءبىراز بولىگىن جەلىدە وتكىزەمىز. تەلەفون دەگەن ءومىرىمىزدىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى. بىراق ءدال وسى كەڭىستىكتە ءبىز قاتتى وسالمىز. ۇيدە دە، كوشەدە دە جۇرگەندە زاڭ قورعاسا، ال سمارتفوندا ونداي دەڭگەيدەگى قورعانىس جوق. جەكە دەرەك قولدان قولعا ءوتىپ، ازامات الاياقتىڭ جەمى بولىپ جاتقانىن كۇندە كورەمىز. ءار ادام قايدا جۇرسە دە - كوشە بولسىن، ينتەرنەت بولسىن، ءوزىنىڭ قورعالعانىن سەزىنۋى ءتيىس. بۇل مەملەكەتتىڭ تۋرا مىندەتى»،- دەدى قر پارلامەنتى سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ.

اسانوۆ ءسوز سوڭىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىندا جەكە دەرەكتەردى قورعاۋدى ارنايى قاراستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ، بۇل حالىقتىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن جەتكىزدى.

Abai.kz