ءبىز زايىرلى مەملەكەتتە ءومىر سۇرەمىز!
بۇل ەلدە ءار ادامنىڭ سەنۋگە، سەنبەۋگە، دۇعا ەتۋگە نەمەسە دىنگە مۇلدە قاتىسى بولماۋعا تولىق قۇقىعى بار. بىراق ءبىر ادامنىڭ ءدىني تاڭداۋى وعان باسقا ادامداردىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋعا قۇقىق بەرمەيدى.
تاڭعى ساعات 04:30-دا داۋىس زورايتقىشتار ارقىلى تۇتاس ءبىر كوشەنى، اۋداندى نەمەسە اۋىلدى وياتۋ — بۇل ەندى رۋحانيات ەمەس. بۇل — قوعامعا دەگەن قۇرمەتتىڭ جوقتىعى.
نەلىكتەن ءبىر ءدىني تاجىريبە ءۇشىن مىڭداعان ادام زارداپ شەگۋى كەرەك؟
نەلىكتەن اۋرۋ ادام ءتۇن ورتاسىندا ويانۋى ءتيىس؟
نەلىكتەن تۇنگى اۋىسىمنان كەلگەن ادام دۇرىستاپ دەمالا المايدى؟
نەلىكتەن بالاسىن ارەڭ ۇيىقتاتقان انا قايتادان مازاسىزدانۋى كەرەك؟
نەلىكتەن قارت ادامداردىڭ دەمالىسى بۇزىلۋى ءتيىس؟
ال ەڭ باستى سۇراق — بۇل نە ءۇشىن كەرەك؟
بۇگىندە بۇكىل اۋدانعا داۋىس زورايتقىش ارقىلى ناماز ۋاقىتىن حابارلاۋدىڭ قاجەتى جوق. تەلەفون، ساعات، ينتەرنەت بار. ناماز وقيتىن ادام ونسىز دا ناماز ۋاقىتىن بىلەدى.
وندا ماسەلە نەدە؟
ماسەلە قوعامدى بىرتىندەپ ەرىكسىز تىڭداۋشىعا اينالدىرۋىندا.
ال زايىرلى مەملەكەتتە ەشكىم ءوز دۇنيەتانىمىن وزگەلەرگە تاڭۋعا ءتيىس ەمەس.
ءداستۇرلى قازاق تاربيەسىندە ەڭ ماڭىزدى ۇعىمداردىڭ ءبىرى كورشىگە قۇرمەت، ادامدارعا قولايسىزدىق تۋدىرماۋ، شەكتى ءبىلۋ، ار-ۇيات بولعان.
قازاق دۇنيەتانىمىندا ءوز تىنىشتىعىڭ ءۇشىن وزگەنىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋ ەشقاشان جاقسى قاسيەت سانالماعان.
نەلىكتەن قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني كۇيى بوتەن ستاندارتتارمەن ولشەنۋى كەرەك؟
نەلىكتەن ءبىر ءدىني تاجىريبە ءۇشىن بۇكىل قوعامدىق تىنىشتىق زارداپ شەگۋى ءتيىس؟
ال بۇل بالالارعا قانداي ۇلگى كورسەتەدى؟
قوعامنىڭ تىنىشتىعىمەن ساناسپاۋعا بولادى دەگەن بە؟
ءبىر كوزقاراس جۇيەسىن بىرتىندەپ بارشاعا نورما ەتۋگە بولادى دەگەن بە؟
دىنمەن بۇركەمەلەنگەندىكتەن بىرەۋگە كوبىرەك رۇقسات ەتىلگەن دەگەن بە؟
سەنىم — بۇل ادامنىڭ ار-وجدانىندا، جۇرەگىندە بولاتىن نارسە.
ونى قاتتى داۋىس زورايتقىشتارمەن دالەلدەۋدىڭ قاجەتى جوق.
ناعىز يمان ادامدى كىشىپەيىل ەتەدى.
ناعىز يمان ەڭ الدىمەن اينالاڭداعىلاردى قۇرمەتتەۋگە ۇيرەتەدى.
ەگەر قانداي دا ءبىر ءدىني ارەكەت مىڭداعان ادامنىڭ تىنىشتىعىن بۇزسا، قوعامنىڭ بۇل تۋرالى اشىق ايتۋعا تولىق قۇقىعى بار.
نەلىكتەن قاراپايىم ادام تاڭعى تورتتە مۋزىكا قوسسا پوليتسيا كەلەدى؟
نەلىكتەن تىنىشتىقتى بۇزعانى ءۇشىن ايىپپۇل قاراستىرىلعان؟
ال ءدال سول ارەكەت ءدىني سىلتاۋمەن جاسالعاندا نەگە قوعام ءۇنسىز قالۋى كەرەك؟
زاڭ بارىنە بىردەي بولماۋى كەرەك پە؟
زايىرلى مەملەكەت — بۇل ءبىر ءدىننىڭ ۇستەمدىگى ەمەس.
بۇل بارلىق ازاماتتاردىڭ تەڭ قۇقىعى جانە ءوزارا قۇرمەتى.
بۇل ەلدە مۇسىلماندار بار.
مۇسىلمان ەمەستەر بار.
سەنبەيتىندەر بار.
ناۋقاستار بار.
قارتتار بار.
بالالار بار.
جانە ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ تىنىشتىعى بىردەي قۇندى.
«بۇل عوي ءدىن، شىداۋ كەرەك» دەگەن ءسوز — قاۋىپتى ءسوز.
سەبەبى قوعام ءدال وسىلاي ءۇنسىز قالۋعا بىرتىندەپ ۇيرەنىپ كەتەدى.
قۇرمەت بار جەردە — شەكارا بار.
مادەنيەت بار جەردە — وزگەلەرمەن ساناسا ءبىلۋ بار.
ناعىز يمان بار جەردە — ادام ەڭ الدىمەن كورشىسىنىڭ تىنىشتىعىن ويلايدى.
ناماز — جەكە تاڭداۋ.
تىنىشتىق — ورتاق قۇقىق.
زايىرلىلىق — مەملەكەتتىڭ نەگىزى.
سوندىقتان سۇراق وتە قاراپايىم:
ەگەر ءدىني ءراسىم مىڭداعان ادامنىڭ تىنىشتىعىن بۇزىپ، ولاردى ەرىكسىز تىڭداۋعا ماجبۇرلەسە — بۇل رۋحانيات پا، الدە قوعامعا قىسىم با؟
يسلام تۇرعىسىنان العاندا، يمان ادامدارعا زيان مەن قولايسىزدىق كەلتىرمەۋى كەرەك. يسلامدا كورشىگە قۇرمەت، كىشىپەيىلدىلىك جانە اينالاداعىلارعا مازاسىزدىق تۋدىرماۋعا ۇلكەن ءمان بەرىلەدى.
ەگەر قازىرگى تەحنولوگيالار ادامداردىڭ تىنىشتىعىن بۇزباي-اق ناماز ۋاقىتىن بىلۋگە مۇمكىندىك بەرسە، دەمەك ماسەلەنى ۋاقىتتى، ورىندى جانە قوعامعا قۇرمەتتى ەسكەرە وتىرىپ شەشۋگە بولادى. ويتكەنى ناعىز دىندارلىق داۋىستىڭ قاتتىلىعىندا ەمەس، ادامگەرشىلىكتە جانە ادامدارعا دەگەن قارىم-قاتىناستا كورىنەدى.
مۇحاممەد (س.ع.س.) زامانىندا دىبىس كۇشەيتكىش اپپاراتۋرا دا، وياتقىش ساعاتتار دا بولماعان. ال ازان ءدىني ءراسىمنىڭ ۋاقىتىن وتكىزىپ الماۋ ءۇشىن ايتىلاتىن. بۇل رەتتە ازان ەشقانداي دىبىس كۇشەيتكىش زاتتارسىز، تابيعي داۋىسپەن ايتىلاتىن.
دەمەك، قازىر اركىمنىڭ قولىندا، قالتاسىندا ءدىني ءراسىم ۋاقىتىنىڭ كەلگەنىن ەسكە سالاتىن وياتقىش ساعاتتار (ۇيالى تەلەفوندار) بار كەزدە، ءارتۇرلى سەنىمدەگى حالىقتىڭ تىنىشتىعىن دىبىس كۇشەيتكىش اپپاراتۋرانى قولدانىپ ايقايلاپ، قاتتى شاقىرۋ ارقىلى جۇيەلى تۇردە بۇزۋ — ويلانۋعا جانە ءدىني راسىمدەردى زاماناۋي جاعدايلارعا بەيىمدەۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى شەشىم، ءپاتۋا شىعارۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋعا سەبەپ بولۋى ءتيىس.
فاناتيكالىق كوزقاراستاعى ءدىندارلار بۇل ۇسىنىسقا ءدىني راسىمدەر وزگەرمەۋى كەرەك دەپ جاۋاپ بەرۋى مۇمكىن. وندا قارسى سۇراق تۋىندايدى، ەندەشە ولار نەگە دىبىس كۇشەيتكىش اپپاراتۋرانى قولدانادى؟
ارتىق توقسانباي
Abai.kz
