ساياسي پارتيالار سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ گەوگرافيالىق اۋقىمىن كەڭەيتىپ كەلەدى. كانديداتتاردىڭ سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەرى قالالار مەن اۋىلداردا عانا ەمەس، ءوندىرىس ورىندارىندا، ءتۇرلى مەكەمەلەردە، ءتىپتى قوعامدىق كولىكتەردە دە ورىن الىپ جاتىر. سوڭعى ۋاقىتتا قوعامدىق كولىك تۇرعىندارمەن تىكەلەي پىكىر الماساتىن ءتيىمدى الاڭداردىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى.

ءاربىر ساياسي پارتيا سايلاۋشىلارمەن بايلانىس ورناتۋدىڭ وزىندىك ءتاسىلىن قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. دەگەنمەن، سايلاۋالدى كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى وزەگىن ازاماتتاردى كۇندەلىكتى تولعاندىراتىن ماسەلەلەر قۇرايدى. ولاردىڭ قاتارىندا وڭىرلەردى دامىتۋ، ونەركاسىپ پەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ، ەكولوگيا، جۇمىسپەن قامتۋ، ءبىلىم بەرۋ، الەۋمەتتىك ساياسات جانە قالالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى بار.

«ادىلەت» پارتياسى «ادىلەتتى قازاقستان ءۇشىن» ءموبيلدى كەرۋەنى اياسىندا ەلىمىزدىڭ بىرقاتار ءوڭىرىن ارالاپ شىقتى. كوشپەلى كەزدەسۋلەرمەن قاتار جەتىسۋ وبلىسىندا تۇرعىندارمەن ءوزارا بايلانىس پەن قوعامدىق بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان «ادىلەت جەلكەنى» اتتى اكتسيا ۇيىمداستىرىلدى. سونىمەن قاتار پارتيادان قۇرىلتاي دەپۋتاتتىعىنا كانديدات ەكاتەرينا سمىشلياەۆا سايلاۋالدى باعدارلامانىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تۇسىندىرەتىن قىسقا بەينەروليكتەر توپتاماسىن باستادى. ول بەينەۇندەۋلەرىندە باعدارلامانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىن ەركىن فورماتتا، كولىك تىزگىنىندە وتىرىپ اڭگىمەلەيدى. العاشقى بەينەروليگى رۋدنىي مەن جىتىقارا قالالارى اراسىنداعى جۇمىس ساپارى كەزىندە ءتۇسىرىلدى.

پاۆلوداردا پارتيا كانديداتتارى قالا تۇرعىندارىمەن تىكەلەي قوعامدىق كولىكتە جۇزدەسىپ، ترامۆايداعى كۇندەلىكتى ساپاردى اشىق پىكىر الماسۋ الاڭىنا اينالدىردى. نەگىزگى ءىس-شارالار ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ءوتتى. مۇندا پارتيا وكىلدەرى تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ قانا قويماي، ەڭبەك ۇجىمدارىمەن، مۇناي-گاز جانە بالىق شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ماماندارىمەن، تەڭىز سەرۆيستىك كومپانيالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن، كاسىپوداق وكىلدەرىمەن جانە ءوندىرىس ارداگەرلەرىمەن جۇزدەستى.

كەزدەسۋلەر بارىسىندا ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ، وندىرىستىك جانە پورت ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ، ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن دامىتۋ، ونەركاسىپتى وركەندەتۋ، كادر دايارلاۋ جانە تسيفرلىق ەكونوميكاعا قاجەتتى مامانداردى ازىرلەۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار كاسپي تەڭىزىنىڭ ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. جاڭاوزەن قالاسىنىڭ جۇمىسشى جاستارىمەن وتكەن كەزدەسۋلەردە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، جاڭا وندىرىستەردى دامىتۋ جانە ادامي كاپيتالدى نىعايتۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.

جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيا (جسدپ) اقمولا جانە قاراعاندى وبلىستارىندا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. ال الماتىدا وتكەن فۋتبول ماتچىندا پارتيانىڭ رامىزدەرى بەينەلەنگەن كيىممەن الاڭعا جۇگىرىپ شىققان ازاماتقا قاتىستى وقيعا اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ نازارىن اۋداردى. پوليتسيانىڭ مالىمەتىنشە، ول ۇستالىپ، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزعانى ءۇشىن وعان قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى.

كوكشەتاۋدا پارتيا وكىلدەرى Eurasia Group كاسىپورنىنىڭ ەڭبەك ۇجىمىمەن كەزدەسىپ، جالاقى دەڭگەيى، ەڭبەك جاعدايى مەن قاۋىپسىزدىگى، الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر جانە وڭىرلىك ەكونوميكانى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ال قاراعاندىدا وتكەن كەزدەسۋدە پەداگوگتەر قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرىمەن، ءوڭىر بەلسەندىلەرىمەن جانە تۇرعىندارمەن ءبىلىم بەرۋ، قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ، جەر قاتىناستارى جانە تەڭ مۇمكىندىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى.

«بايتاق» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى ءىس-شارالارىندا ەكولوگيالىق كۇن ءتارتىبى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە قالىپ وتىر. الايدا ءار وڭىردە كوتەرىلەتىن ماسەلەلەر جەرگىلىكتى ەرەكشەلىككە ساي قالىپتاسىپ جاتىر. تاراز قالاسىندا پارتيا وكىلدەرى مامانداندىرىلعان كوللەدج ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسىپ، تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ، «جاسىل» ەكونوميكانى دامىتۋ جانە ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

اقتوبەدە كانديداتتار «التىن وردا» شاعىناۋدانىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسىپ، ساپالى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ، قالالىق ورتانىڭ جاي-كۇيى جانە جاسىل ايماقتاردىڭ تاپشىلىعى ماسەلەلەرىنە توقتالدى. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا باستى نازار سامىرسىن ورماندارىن ساقتاۋعا اۋدارىلسا، الماتى وبلىسىندا پارتيا وكىلدەرى الماتىلىق اپورت وسىرۋمەن اينالىساتىن باعباندارمەن جۇزدەستى. ال جامبىل وبلىسىنداعى «قىزىل جۇلدىز» تۇرعىن الابىندا وتكەن كەزدەسۋدە سۋارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ، قوعامدىق كەڭىستىكتەردى اباتتاندىرۋ، قالدىقتاردى بولەك جيناۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتۋداعى ۇزىلىستەر ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.

قازاقستان حالىق پارتياسى (قحپ) بۇل جولى قوعامدىق اكتسيالارعا باسىمدىق بەردى. الماتىدا پارتيا كونتسەرتتىك باعدارلامانى تۇرعىندارمەن اشىق پىكىر الماسۋ الاڭىمەن ۇشتاستىرعان «ماڭگىلىك كلاسسيكا» اتتى مادەني اكتسيا وتكىزدى. سونىمەن قاتار پارتيا Respublica جانە «اق جول» پارتيالارىنىڭ كەڭسەلەرى ماڭىندا كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىپ، قحپ وكىلدەرى ازاماتتار مەن اتالعان پارتيالاردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تانىستىردى.

بۇدان بولەك، قحپ وكىلدەرىنىڭ مالىمدەمەلەرى ساياسي وپپونەنتتەردى سىنعا الۋمەن قاتار ءوربىدى. پارتيانىڭ سىنىنىڭ نەگىزگى نىسانى جسدپ بولدى. قحپ وكىلدەرىنىڭ پىكىرىنشە، جسدپ بۇرىننان قوعامدىق تالقىدا جۇرگەن الەۋمەتتىك باستامالاردى وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى ۇسىنىستارى رەتىندە كورسەتۋگە تىرىسۋدا. مىسال رەتىندە زەينەت جاسىن تومەندەتۋ باستاماسى ايتىلدى. قحپ مالىمەتىنشە، بۇل ماسەلەنى پارتيا ون جىلدان استام ۋاقىت بويى تۇراقتى تۇردە كوتەرىپ كەلەدى. «ارحايكا – بۇرىننان بەلگىلى باستامالاردى ءوز جاڭالىعىڭ رەتىندە كورسەتۋ. زەينەت جاسىن تومەندەتۋ – دۇرىس ۇسىنىس. بىراق قازاقستان حالىق پارتياسى بۇل ماسەلەنى ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى كوتەرىپ كەلەدى»، – دەدى پارتيا مۇشەسى بەيبىت قۇسايىنوۆ.

سونداي-اق پارتيانىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدىڭ بىردەن جيىرما قالاسىندا «كانە، قۇشاقتاسايىق!» اتتى ناۋقانى ءوتتى. ونىڭ اياسىندا قاتىسۋشىلار ءبىر-بىرىنە جىلى لەبىز ءبىلدىرىپ، جۇزدەرىنە كۇلكى سىيلاپ، سيمۆوليكالىق تۇردە قۇشاقتاسۋعا شاقىرىلدى.

«اۋىل» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى كەزدەسۋلەرىندە وڭىرلەردى كەشەندى دامىتۋ ماسەلەلەرى نەگىزگى تاقىرىپتاردىڭ بىرىنە اينالدى. قوسشى قالاسىنداعى مادەني-سپورت كەشەنىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن وتكەن كەزدەسۋدە قالانىڭ قارقىندى وسۋىنە بايلانىستى تۋىنداعان ماسەلەلەر، جاڭا مەكتەپتەر سالۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەنيەت، سپورت جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قاجەتتىلىگى تالقىلاندى. پارتيا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا وڭىرلەردىڭ جان-جاقتى دامۋىنا باسىمدىق بەرىپ كەلە جاتقانىن ايتتى پارتيا توراعاسى.

باتىس قازاقستان وبلىسىندا پارتيا اكتيۆىمەن كەزدەسۋ ءوتىپ، سايلاۋالدى ناۋقاننىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار پارتيا وكىلدەرى تۇرعىندارمەن بايلانىس ورناتۋدىڭ ءتۇرلى تاسىلدەرىن قولدانۋعا ۇمتىلۋدا. ءداستۇرلى كەزدەسۋلەرمەن قاتار قۇرىلتاي دەپۋتاتتىعىنا كانديدات قاراقات ابدەن ساپارلارىنىڭ بىرىندە تۋعان-تۋىستارىمەن بىرگە تابا نان ءپىسىرىپ، وتباسى قۇندىلىقتارى مەن ۇلتتىق داستۇرلەردىڭ ماڭىزىن دارىپتەدى.
«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعىمەن كەزدەسۋلەر سەرياسىن جالعاستىردى. كوكشەتاۋدا كانديداتتار NOVOPACK كاسىپورنى مەن قازاقستان اگرارلىق-يندۋستريالىق كورپوراتسياسىندا (قايك) بولىپ، وتاندىق ءوندىرىستى قولداۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى ماشينا جاساۋدى دامىتۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وركەندەتۋ، سونداي-اق جۇمىسپەن قامتۋ، ينفلياتسيا، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جانە زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىستى ماسەلەلەردى تالقىلادى. سونىمەن قاتار پارتيا وكىلدەرى كوكشەتاۋ قالاسىنداعى №1 ءسۇت زاۋىتىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ، ءوندىرىستى جاڭعىرتۋ باعىتتارىن قاراستىردى.

الماتىدا پارتيا كانديداتتارى «Magnum» جشس ۇجىمىمەن كەزدەسىپ، سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىن تانىستىردى.
وڭىرلەردەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىمەن قاتار الەۋمەتتىك جەلىلەردە الداعى سايلاۋعا ارنالعان ازاماتتىق باستامالار دا كورىنىس تابۋدا. پارتيا «وزگەرىستەر جولى» اتتى ونلاين-جوبانى ىسكە قوستى. جوبا اياسىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءبىرى سايلاۋشىلاردىڭ ۇسىنىس-تىلەكتەرىن پارتياعا جەكە جەتكىزۋ ءۇشىن ۆەلوسيپەدپەن استاناعا جولعا شىقتى. ساپار بارىسىندا ول بلوگ جۇرگىزىپ، باعىتى تۋرالى بايانداپ، جولاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋدە. ولار ءوز ۇسىنىستارى مەن تىلەكتەرىن جولداپ، جينالعان بارلىق وتىنىشتەردى جوبا اۆتورى ەلورداعا جەتكەن سوڭ پارتيا وكىلدەرىنە تابىستاۋدى جوسپارلاپ وتىر.

وڭىرلەردەگى سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىستارىنىڭ بۇگىنگى كورىنىسىن «Respublica» پارتياسى تۇيىندەدى. پارتيانىڭ نەگىزگى نازارى ءوندىرىس سالاسىنىڭ وكىلدەرىمەن جانە جاستارمەن كەزدەسۋلەرگە اۋدارىلدى. كانديداتتار «ۆوستوك-مولوكو»، AN Group جانە «قازمىرىش» كاسىپورىندارىندا بولىپ، ەڭبەك ۇجىمدارىمەن كادرلىق الەۋەتتى نىعايتۋ، وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ، سالىق ساياساتى، كاسىپكەرلىك جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ جانە وتاندىق ءوندىرىستى قولداۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ءوندىرىس ورىندارىنداعى كەزدەسۋلەرمەن قاتار وسكەمەن قالاسىندا پارتيا جاقتاستارىنىڭ فورۋمى ءوتىپ، وندا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ، جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ جانە كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى ىلگەرىلەتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. ءداستۇرلى كەزدەسۋلەردەن بولەك، پارتيادان قۇرىلتاي دەپۋتاتتىعىنا كانديدات مارگاريتا بوياروۆا تسيفرلىق پلاتفورمالاردى دا بەلسەندى پايدالانىپ كەلەدى. ول Threads الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا وقىرماندارىمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ، پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ءتۇسىندىرىپ ءجۇر.

بۇگىندە سايلاۋالدى ناۋقان ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرىن دەرلىك قامتىپ وتىر. ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ فورماتى دا سان الۋان: ءوندىرىس ورىندارىنداعى كەزدەسۋلەردەن، قوعامدىق اكتسيالاردان باستاپ وقۋ ورىندارىنداعى پىكىرتالاستار مەن تۇرعىندارمەن اشىق ديالوگتارعا دەيىن. الايدا وتكىزىلەتىن ءىس-شارالاردىڭ فورماتىنا قاراماستان، سايلاۋالدى كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى وزەگىن وڭىرلەردى دامىتۋ، ەكونوميكانى نىعايتۋ، الەۋمەتتىك سالانى جەتىلدىرۋ، ەكولوگيالىق ماسەلەلەر جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا قاتىستى وزەكتى تاقىرىپتار قۇرايدى.

Abai.kz