قازاقستان پرەزيدەنتى كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىن تەڭىزدىڭ تارتىلۋىنا قارسى كۇرەسۋ، بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ جانە ەكولوگيالىق قاتەرلەردى بولجاۋ ءۇشىن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى بىرىكتىرۋگە شاقىردى.

– سولتۇستىك ارال تەڭىزىنىڭ اۋماعىن 36 پايىزعا ۇلعايتۋعا قول جەتكىزدىك. سونىڭ ناتيجەسىندە سۋ ساپاسى جاقسارىپ، بالىق قورى قالپىنا كەلدى، جاعالاۋداعى اۋماقتاردىڭ ەكونوميكالىق ءومىرى بىرتىندەپ جاندانا باستادى. ەكولوگيالىق ساياساتىمىزدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ. جۇيەلى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە كيىكتەردىڭ سانى قالپىنا كەلتىرىلدى. قار بارىسىنىڭ پوپۋلياتسياسى ساقتالىپ، سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلار تابيعي ورتاعا قايتا جىبەرىلىپ جاتىر. بۇل وڭ تاجىريبەنى كاسپي تەڭىزىنىڭ بىرەگەي ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ ءۇشىن دە قولدانۋعا بولادى دەپ سانايمىز. ءبىز تۇران جولبارىسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان ارنايى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. وسى ورايدا بىرەگەي جانۋار – امۋر جولبارىسىنىڭ بىرنەشە داراسىن جىبەرگەنى ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتىنە جانە جەكە وزىنە، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ پۋتينگە العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. قازىر ولار ءبىزدىڭ تابيعي جاعدايىمىزعا ءساتتى بەيىمدەلىپ جاتىر، – دەپ اتاپ ءوتتى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت كاسپي تەڭىزىنىڭ ەكوجۇيەسىن ءتيىمدى باسقارۋ ءۇشىن زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى سۋ رەسۋرستارىنىڭ جاي-كۇيى، جاعالاۋ سىزىعىنىڭ وزگەرۋى، بيوالۋانتۇرلىلىك، لاستانۋ، وزەن اعىنى جانە باسقا دا نەگىزگى كورسەتكىشتەر تۋرالى دەرەكتەردى وڭدەپ، تالداۋعا ارنالعان ورتاق تسيفرلىق پلاتفورما قۇرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.

– سپۋتنيكتىك تەحنولوگيالار، جاساندى ينتەللەكت جانە زاماناۋي بولجاۋ جۇيەلەرى ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە مونيتورينگ جۇرگىزۋگە، ەكولوگيالىق قاتەرلەردى دەر كەزىندە انىقتاپ، ولاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي پلاتفورما عالىمدارىمىزدىڭ، ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنا ورتاق تسيفرلىق نەگىز بولا الار ەدى، – دەپ سانايدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

Abai.kz