استانادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا تاريحي كەزەڭدەگى قازاقستاننىڭ وزەكتى مىندەتتەرى» اتتى جولداۋىن تۇسىندىرۋگە ارنالعان بىرقاتار كەزدەسۋ ءوتتى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن تەحنولوگيا سالاسىنىڭ وكىلدەرى حالىقتىق تسيفرلىق ەكونوميكاعا كوشۋ، جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ، اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق قۇرىلىس جانە ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىن تالقىلادى، دەپ حابارلايدى ەلوردا اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتى.

كەزدەسۋلەر مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنداعى نەگىزگى باعىتتاردى ءتۇرلى كاسىبي قاۋىمداستىقتار مەن ەلوردانىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ وكىلدەرىنە ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى. قاتىسۋشىلارعا پرەزيدەنت بەلگىلەگەن باسىمدىقتار عانا ەمەس، ولاردى ەكونوميكانىڭ جەكەلەگەن سالالارىندا ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرى دە ءتۇسىندىرىلدى. اسىرەسە جاڭا مەملەكەتتىك باستامالاردىڭ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا، جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا قالاي ىقپال ەتەتىنىنە نازار اۋدارىلدى.

تالقىلاۋعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلتايىنىڭ دەپۋتاتى، تسيفرلاندىرۋ، يننوۆاتسيالار جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى دارحان احمەديەۆ، «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى باعدات مۋسين جانە قر ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى باقىتجان ءىلياس قاتىستى. كەزدەسۋلەر اياسىندا ەلوردانىڭ بىرنەشە نىسانىنا بارۋ جوسپارلانعان.

كەزدەسۋلەر ءۇش الاڭدا ءوتتى. العاشقىسى IT قاۋىمداستىق وكىلدەرىمەن جۇزدەسۋ ۇيىمداستىرىلعان Astana Hub الاڭىندا ءوتتى. ودان كەيىن پرەزيدەنت جولداۋى نۇرا اۋدانى اكىمىنىڭ اپپاراتىندا اۋدان تۇرعىندارىمەن تالقىلاندى. ءۇشىنشى كەزدەسۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق مۋزەيىندە ءوتتى.

Astana Hub-تاعى كەزدەسۋگە IT قاۋىمداستىعىنىڭ، تەحنولوگيالىق كومپانيالار مەن ستارتاپتاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بۇل الاڭنىڭ تاڭدالۋى پرەزيدەنت جولداۋىندا تسيفرلاندىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋىمەن بايلانىستى. زاماناۋي تەحنولوگيالار ەكونوميكانىڭ دەربەس سالاسى عانا ەمەس، قۇرىلىس، ونەركاسىپ، ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى جانە الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋدىڭ قۇرالى رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر.

دارحان احمەديەۆ كەزدەسۋدىڭ باستى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى وتاندىق IT-كومپانيالار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەردى تالقىلاۋ بولعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، پرەزيدەنت بەلگىلەگەن باعىتتاردىڭ بارلىعى دەرلىك تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل قازاقستاندىق ماماندار ازىرلەگەن ونىمدەرگە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرادى.

«بۇگىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ءتۇسىندىرۋ اياسىندا IT قاۋىمداستىعىمەن كەزدەسۋ وتكىزدىك. العاشقى كەزدەسۋدىڭ IT قاۋىمداستىعىمەن وتكەنى قۋانتادى. سەبەبى جولداۋدا تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسى ەكونوميكانىڭ بارلىق دەرلىك سالاسىندا قامتىلعانىن كورىپ وتىرسىزدار. پرەزيدەنت قاي باعىت تۋرالى ايتسا دا، ونىڭ ىشىندە تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرى بار»، – دەدى دارحان احمەديەۆ.

جولداۋداعى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى – حالىقتىق تسيفرلىق ەكونوميكاعا كوشۋ. بۇعان دەيىنگى تسيفرلاندىرۋ كەزەڭى نەگىزىنەن ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋعا باعىتتالسا، جاڭا مودەل ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانۋدى كوزدەيدى. بۇل – تسيفرلىق كاسىپكەرلىك، قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ، ونلاين ساۋدا جانە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعىتتارى.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، زاماناۋي قۇرالدار ءوڭىر تۇرعىندارىنا جۇمىس تابۋعا، ماركەتپلەيستەر ارقىلى ونىمدەرىن ساتۋعا جانە قازاقستاننان تىس جەرلەرگە تاپسىرىس بەرۋگە مۇمكىندىك جاسايدى. مۇنداي مۇمكىندىكتەر اسىرەسە ەلدى مەكەندەر ءۇشىن ماڭىزدى.

دارحان احمەديەۆتىڭ ايتۋىنشا، تسيفرلىق سالانىڭ دامۋى ەكسپورت كورسەتكىشتەرىنەن دە بايقالادى. ول سوڭعى بەس جىلدا قازاقستاننىڭ IT قىزمەتتەرىنىڭ ەكسپورتى شامامەن 30-33 ميلليون دوللاردان 1 ميلليارد دوللارعا دەيىن وسكەنىن ايتتى. الداعى ۋاقىتتا سالانى دامىتۋ ىشكى نارىقتى كەڭەيتۋمەن عانا شەكتەلمەي، وتاندىق ونىمدەردى شەتەلگە شىعارۋمەن دە بايلانىستى بولۋى كەرەك.

«تسيفرلىق قۇرالدار ارقىلى تابيعي ونىمدەردى شەتەلگە ساتۋعا نەمەسە ديزاينەرلىك، ماركەتينگتىك، ساراپتامالىق قىزمەتتەر كورسەتۋگە بولادى. قازىر كومپانيالاردىڭ باسىم بولىگى قاشىقتان جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەتتىڭ مىندەتى – بۇكىل ۇدەرىستە قولداۋ كورسەتۋ: وقىتۋ، مۇمكىندىكتەردى تانىستىرۋ، ەكسپورتقا شىعۋعا جانە العاشقى كەلىسىمشارتتاردى جاساۋعا دەيىن سۇيەمەلدەۋ. ودان كەيىن ادام تسيفرلىق ورتادا ءوز بەتىنشە جۇمىس ىستەپ، تابىسىن ارتتىرا الادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.

كەزدەسۋدە «حالىقتىق قۇرىلىس» باعدارلاماسىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. باعدارلاما الەۋمەتتىك، كولىك، ەنەرگەتيكالىق جانە كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى اۋقىمدى جاڭارتۋدى كوزدەيدى. جولداۋدا بەلگىلەنگەن جوسپارعا سايكەس، 2029 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ونى جۇزەگە اسىرۋعا ۇلتتىق قوردان شامامەن 6,5 تريلليون تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلعان. قاراجات دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ، سپورت، مادەنيەت نىساندارى مەن ينجەنەرلىك جەلىلەردى سالۋعا جانە جاڭعىرتۋعا جۇمسالادى.

دارحان احمەديەۆ مۇنداي اۋقىمدى جوبالار وتاندىق IT يندۋسترياسى ءۇشىن دە قوسىمشا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىن ايتتى. تسيفرلىق تەحنولوگيالار وڭىرلەردە قانداي نىساندار سالۋ قاجەتتىگىن انىقتاۋ كەزەڭىنەن باستاپ قاجەت. ولار حالىق سانىن ەسكەرۋگە، ينجەنەرلىك جەلىلەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى بولجاۋعا جانە بولاشاق ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

دەپۋتات مىسال رەتىندە قالالاردىڭ تسيفرلىق سىڭارىن جاساۋدى اتادى. مۇنداي مودەلدەر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قولدانىستاعى ينفراقۇرىلىمدى تالداۋعا جانە قۇرىلىس سالۋدىڭ ىقتيمال سالدارىن الدىن الا باعالاۋعا كومەكتەسەدى. ماسەلەن، اۋرۋحانا سالۋدى جوسپارلاۋ كەزىندە وعان قولايلى ورىندى عانا ەمەس، جاڭا نىساننىڭ اۋداننىڭ كولىك قاتىناسىنا جانە ينجەنەرلىك جەلىلەرگە تۇسەتىن جۇكتەمەگە ىقپالىن دا انىقتاۋعا بولادى.

دارحان احمەديەۆتىڭ پىكىرىنشە، بۇل وتاندىق ازىرلەۋشىلەرگە سۇرانىسقا يە ونىمدەر جاساپ، ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ تاجىريبەسىن جيناقتاۋعا جانە كەيىن حالىقارالىق نارىققا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول قۇرىلتايدىڭ جاۋاپتى كوميتەتى تەحنولوگيالىق كومپانيالار مەن ستارتاپتاردىڭ، سونىڭ ىشىندە زاڭنامالىق رەتتەۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ۇسىنىستارىن قاراۋعا دايىن ەكەنىن دە جەتكىزدى.

تسيفرلىق كاسىپكەرلىكتىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ تاقىرىبىن «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى باعدات مۋسين جالعاستىردى. ول ءوز سوزىندە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى وزگەرىستەر مەن ولاردىڭ تەحنولوگيالىق ونىمدەر جاساۋعا ىقپالىنا توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە، جي قۇرالدارىنىڭ كەڭىنەن تارالۋى وسى سالاعا كەلۋ ءۇشىن باستاپقى كەدەرگىلەردى ازايتىپ، كاسىبي باعدارلامالاۋدا تاجىريبەسى جوق ادامدارعا دا مۇمكىندىك اشتى.

مۋسين زاماناۋي جي اگەنتتەرىن قولدانۋ تاجىريبەسىنەن مىسال كەلتىردى. بۇرىن قوسىمشا جاساۋ ءۇشىن تەرەڭ تەحنيكالىق ءبىلىم قاجەت بولسا، قازىر كەيبىر مىندەتتەردى باعدارلامالىق كودتى وزدىگىنەن قۇراستىرا الاتىن قۇرالداردىڭ كومەگىمەن ورىنداۋعا بولادى. دەگەنمەن تەحنولوگيالاردىڭ قولجەتىمدى بولۋى باسەكەلەستىكتى دە كۇشەيتەدى. سوندىقتان كاسىپكەرلەر ءبىلىمىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋى قاجەت.

«قازىر مىندەتىڭدى دۇرىس تۇسىندىرسەڭ، سەن ءۇشىن قوسىمشاڭدى نەمەسە جاساعىڭ كەلگەن ءونىمىڭدى ازىرلەپ بەرە الاتىن اگەنتتەر بار. مۇنىڭ راس ەكەنىن ءوز تاجىريبەمدە تەكسەردىم»، – دەدى باعدات مۋسين.

ول تسيفرلىق كاسىپكەرلىك تەك ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالار قۇرۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ادامنىڭ ءوز بەتىنشە تابىس تابۋىنا نەمەسە باسقا ادامداردى جۇمىسپەن قامتۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن شاعىن جوبالاردىڭ دا ەكونوميكالىق ماڭىزى زور. مۇنداي كاسىپكەرلەردىڭ كوبەيۋى ءۇشىن قازاقستاندا تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەردى، ءموبيلدى بايلانىستى، دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن، سونداي-اق مامانداردى وقىتۋ جانە قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارىن دامىتۋ قاجەت.

باياندامانىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى تاقىرىبى اۋىل شارۋاشىلىعىن تسيفرلاندىرۋعا ارنالدى. مۋسين فەرمەرلەر مەن شاعىن وندىرۋشىلەردىڭ ءوز ونىمدەرىن وتكىزۋ كەزىندە كەزدەسەتىن قيىندىقتارىنا نازار اۋداردى. ساپالى تاۋار وندىرىلگەنىمەن، لوگيستيكانىڭ جەتكىلىكتى دامىماۋى مەن دەلدالداردىڭ كوپتىگى كاسىپكەرلەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەپ، تابىسىن ازايتۋى مۇمكىن.

ونىڭ پىكىرىنشە، اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىن، بانكتەردى، ساتىپ الۋشىلار مەن لوگيستيكالىق كومپانيالاردى بىرىكتىرەتىن تسيفرلىق پلاتفورمالار بۇل ماسەلەلەردىڭ ءبىر بولىگىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي شەشىمدەر ءونىم وتكىزۋ نارىعىن تابۋدى، تاسىمالدى ۇيىمداستىرۋدى جانە قارجىلىق وپەراتسيالاردى جەڭىلدەتەدى. ال فەرمەر تسيفرلىق قۇرالداردى پايدالانىپ، ءونىمىن وتكىزۋ ماسەلەسىن شەشە وتىرىپ، نەگىزگى ءوندىرىس جۇمىسىنا كوڭىل بولە الادى.

مۋسين مۇنداي پلاتفورمالاردىڭ جۇمىسى ءتيىستى ينفراقۇرىلىمسىز مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. باعدارلامالىق جاساقتامامەن قاتار ساپالى بايلانىس، كولىك باعىتتارى مەن لوگيستيكالىق قۋاتتار قاجەت. سوندىقتان تسيفرلىق ەكونوميكانى دامىتۋ، اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋمەن قاتار ءجۇرۋى كەرەك.

«قازاقتەلەكوم» باسقارما توراعاسى قازاقستاندىق تسيفرلىق پلاتفورمالاردى ءوز كۇشىمىزبەن قۇرۋ قاجەتتىگىنە دە توقتالدى. قازىر تانىمال سەرۆيستەردىڭ ەداۋىر بولىگى شەتەلدىك كومپانيالارعا تيەسىلى. ال وتاندىق شەشىمدەردى دامىتۋ ەل ىشىندە جۇمىسپەن قامتۋ مەن كاسىپكەرلىككە قوسىمشا مۇمكىندىكتەر اشادى.

تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ الەۋمەتتىك سالا ءۇشىن دە ماڭىزى زور. مۋسين مىسال رەتىندە تەلەمەديتسينانى اتادى. ونىڭ كومەگىمەن شالعاي ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءىرى قالالارعا تۇراقتى تۇردە بارماي-اق، دارىگەرلەردەن كەڭەس الىپ، كەيبىر مەديتسينالىق قىزمەتتەردى پايدالانا الادى. ونىڭ پىكىرىنشە، ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا وسىنداي ءتاسىل قاجەت. ياعني جاڭا مەكەمەلەر سالۋمەن قاتار تسيفرلىق پلاتفورمالار مەن زاماناۋي وقۋ كونتەنتىن دامىتۋ ماڭىزدى.

بۇل رەتتە وزگەرىستەردىڭ ناتيجەسى تەك سالىنعان نىساندار نەمەسە ەنگىزىلگەن تەحنولوگيالار سانىمەن ولشەنبەۋى ءتيىس. ەڭ ماڭىزدىسى – تسيفرلاندىرۋدىڭ ناقتى پايداسىن ازاماتتاردىڭ تابىسى ارتىپ، جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيىپ، ءومىر ساپاسى جاقسارعان كەزدە سەزىنۋى.

تالقىلاۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك بولدى. قر ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى باقىتجان ءىلياس پرەزيدەنتتىڭ ينفراقۇرىلىمدىق جانە تسيفرلىق باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ەنەرگەتيكا كەشەنىنىڭ تۇراقتى دامۋىنسىز مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جاڭا ءوندىرىس ورىندارى، ونەركاسىپ كاسىپورىندارى، دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى مەن ەسەپتەۋ قۋاتتارى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدى ارتتىرادى. سوندىقتان سالا ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىسقا الدىن الا دايىندالۋى كەرەك.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى ۇزاق مەرزىمدى ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمىن وزەكتەندىرۋدى تاپسىرعان. قۇجاتتا ەكونوميكانىڭ قازىرگى قاجەتتىلىكتەرىمەن قاتار، جاساندى ينتەللەكتىنى، تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى جانە قۇرىلىستى دامىتۋعا قاتىستى پەرسپەكتيۆالىق جوبالار دا ەسكەرىلۋى كەرەك.

باقىتجان ءىلياس ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى قىسقا مەرزىمدە قۇرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋ قوماقتى ينۆەستيتسيانى، كۇردەلى ينجەنەرلىك شەشىمدەردى جانە بىرنەشە جىلدىق جۇمىستى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان ەنەرگەتيكانى دامىتۋ ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ كولەمىنىڭ وسۋىنەن وزىق ءجۇرۋى كەرەك. بۇل اسىرەسە تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىن جاڭا باعىتتارى پايدا بولعان كەزدە ماڭىزدى.

ەنەرگەتيكا مەن IT سالالارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىنا مىسال رەتىندە سپيكەر ەكىباستۇز ەنەرگەتيكالىق كەشەنى بازاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «دەرەكتەر ورتالىقتارىنىڭ القابى» جوباسىن كەلتىردى. دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا جاقىن ورنالاستىرۋ گەنەراتسيا قۋاتتارىن دامىتۋ مەن تەحنولوگيالىق نىساندار سالۋدى ءوزارا ۇيلەستىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

باقىتجان ءىلياس پرەزيدەنت جولداۋىندا نازار اۋدارىلعان زاماناۋي كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە، ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وتاندىق ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى پايدالانۋ قوسىمشا قۇن قالىپتاستىرۋعا جول اشادى. بۇل – قازاقستان اۋماعىنداعى ەسەپتەۋ قۋاتتارىن پايدالاناتىن حالىقارالىق كومپانيالارعا دا تسيفرلىق قىزمەت كورسەتۋ مۇمكىندىگى.

ۆيتسە-مينيستر بايانداماسىنىڭ ءۇشىنشى باعىتى ەنەرگەتيكا سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا ارنالدى. ونىڭ حابارلاۋىنشا، 2026 جىلى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ەنەرگەتيكالىق جانە مۇناي-گاز نىساندارىنىڭ تسيفرلىق ەگىزدەرىن جاساۋعا ارنالعان ۇلگىلىك IT ارحيتەكتۋرانى ازىرلەۋگە كىرىسكەن. جىل سوڭىنا دەيىن ءتيىستى ۇلگىلىك ارحيتەكتۋرالاردى بەكىتۋ جوسپارلانىپ وتىر. كەيىن ولاردى سالا كاسىپورىندارىنا كەڭىنەن ەنگىزۋگە بولادى.

مۇنداي شەشىمدەر وندىرىستىك نىسانداردىڭ تسيفرلىق مودەلدەرىن جاساپ، ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋىنىڭ ءتۇرلى ستسەناريلەرىن تالداۋعا جانە تەحنولوگيالىق وزگەرىستەردىڭ سالدارىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كاسىپورىندار ءۇشىن بۇل جابدىقتاردى ءتيىمدى پايدالانۋ، وندىرىستىك ۇدەرىستەردى وڭتايلاندىرۋ جانە وتىن شىعىنىن ازايتۋعا جول اشادى. ال مەملەكەت ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ جۇمىسىن قاشىقتان باقىلاۋدىڭ قوسىمشا قۇرالدارىنا يە بولادى.

باقىتجان ءىلياس سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا وتاندىق ازىرلەۋشىلەردىڭ وزدەرىنىڭ SCADA جۇيەلەرى مەن تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان شەشىمدەردى بەلسەندى ازىرلەي باستاعانىن دا اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ەنەرگەتيكا مەن مۇناي-گاز ونەركاسىبىندە سەنىمدىلىككە جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستىككە قويىلاتىن تالاپ جوعارى. ۆيتسە-مينيستر مۇنداي شەشىمدەردى دامىتۋ ءۇشىن قازاقستاندىق IT-كومپانيالارمەن جانە كاسىبي قاۋىمداستىقتارمەن ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.

IT قاۋىمداستىعىمەن كەزدەسۋدەن كەيىن جولداۋدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى ەلوردانىڭ باسقا الاڭدارىندا جالعاستى. كەزدەسۋلەردىڭ فورماتى سپيكەرلەردىڭ كاسىبي ۇجىم وكىلدەرىمەن تىكەلەي پىكىر الماسۋىن، پرەزيدەنت بەلگىلەگەن مىندەتتەردى جانە ولاردىڭ ناقتى سالالار ءۇشىن ماڭىزىن تالقىلاۋدى كوزدەيدى.

قاتىسۋشىلار جولداۋداعى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءوزارا تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ينفراقۇرىلىمدىق قۇرىلىس زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى تالاپ ەتەدى، تسيفرلىق ەكونوميكا سەنىمدى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋعا مۇقتاج، ال وتاندىق پلاتفورمالاردى دامىتۋ بيزنەس پەن جۇمىسپەن قامتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى. بۇل باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى ناتيجەسى قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى، زاماناۋي ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ سالىنۋى جانە حالىقتىڭ ءومىر ساپاسىنىڭ جاقسارۋى بولۋعا ءتيىس.

Abai.kz