تۇركىستان وبلىسىندا 17 ادام از قامتىلعان وتباسىلارعا ارنالعان الەۋمەتتىك كومەكتى الۋ ءۇشىن وزدەرىنە تيەسىلى ەمەس ءبىر ءۇيدىڭ مەكەنجايىن كورسەتكەن 

ايتپاقشى، جەتىساي اۋدانىنداعى بۇل ءۇي شىنىمەن بار. وندا راسىندا دا تۇرمىسى تومەن وتباسى تۇرعان.

الايدا 2022–2023 جىلدارى مۇلدە باسقا جەرلەردە تۇراتىن تاعى 17 ادام الەۋمەتتىك كومەك راسىمدەۋ كەزىندە وسى وتباسىنىڭ مەكەنجايىن كورسەتكەن.

مۇنى وبلىستىق پروكۋراتۋرا انىقتادى. ال وتىنىشتەردى قابىلداعان قىزمەتكەرلەردە ءبىر مەكەنجايدى وسىنشاما ادامنىڭ كورسەتۋى كۇمان تۋدىرماعانى ما؟

ەندى وسى وبلىستىڭ تاعى ءبىر اۋدانىنا — وتىرار اۋدانىنا نازار اۋدارايىق. مۇندا مۇگەدەكتىگى بار بالالارعا 9 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قاراجات تولىق تولەنبەگەن.

بۇل تۋرالى پروكۋراتۋرا 2 قاراشادا حابارلادى. اۋداندىق ءماسليحات اي سايىنعى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداعانىمەن، 96 بالا وزدەرىنە تيەسىلى قاراجاتتى تەك پروكۋرورلاردىڭ ارالاسۋىنان كەيىن عانا تولىق كولەمدە العان.

الىسقا بارۋدىڭ قاجەتى جوق. وسى ەكى جاعدايدىڭ ءوزى جەرگىلىكتى جەرلەردە ءتارتىپ ورناتۋدىڭ تاڭدامالى سيپات العانىن جانە الەۋمەتتىك كومەك جۇيەسىندەگى ولقىلىقتاردى پايدالانىپ، مەملەكەتتىك جاردەماقىعا ارقا سۇيەۋگە داعدىلانعان ادامداردىڭ ونى وڭاي اينالىپ وتە الاتىنىن ايقىن كورسەتەدى.

جالعان مالىمەت ۇسىنعان ادامداردان جاۋاپكەرشىلىك تالاپ ەتىلەتىنى تۇسىنىكتى. بىراق الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋعا دا بىرەۋ جاۋاپتى ەمەس پە؟ قالايشا وزگەنىڭ مەكەنجايى الەۋمەتتىك كومەك راسىمدەۋگە جارامدى بولىپ شىعادى دا، بالاعا تيەسىلى قاراجاتتى تولەۋگە ءماسليحاتتىڭ شەشىمى جەتكىلىكسىز بولادى؟

قازان ايىنداعى جولداۋىندا توقاەۆ شەنەۋنىكتەردى قاتاڭ سىنعا العان بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جىلدار بويى مەملەكەتتىك باسقارۋداعى قاتەلىكتەر جاڭا جەڭىلدىكتەر مەن الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ تاساسىندا قالىپ كەلگەن.

ءتىپتى اۋقاتتى وتباسىلار دا مەملەكەتتەن قارجى الىپ جاتقاندا، مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالاردىڭ تاپشىلىعى بارعان سايىن كۇشەيە ءتۇستى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن حالىققا جالعان قامقورلىق كورسەتۋ» تۋرالى ايتقان ءسوزى ءدال وسى جاعدايعا ساي كەلەدى.

جىلدار بويى ء(تىپتى جىلدار ەمەس، ونداعان جىلدار بويى) بىزدە الەۋمەتتىك تولەمدەردى تاعايىنداۋ ءتارتىبىنىڭ وزىندە ءتارتىپ بولمادى. بۇل جەردە ءسوزدى ادەيى قايتالاپ وتىرمىن.

ەندىگى ماقسات — وتىرار اۋدانىنداعى بالا كەلەسى جولى وزىنە تيەسىلى قاراجاتتى ۋاقىتىلى، ەشبىر پروكۋروردىڭ ارالاسۋىنسىز الاتىنداي جۇيە قالىپتاستىرۋ.

الەۋمەتتىك سالاعا ءۇستىرت تۇزەتۋلەر ەمەس، تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ قاجەت:

• بولىنگەن ءاربىر تەڭگەنىڭ جۇمسالۋىن اشىق ءارى مۇقيات باقىلاۋ;

• الەۋمەتتىك كومەكتىڭ اتاۋلىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ، ياعني قولداۋدى تەك وعان شىن مانىندە مۇقتاج ازاماتتارعا كورسەتۋ;

• جاسىرىن كىرىستەردى انىقتايتىن جانە تولەمدەردىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەيتىن تسيفرلىق تەتىكتەردى ەنگىزۋ;

• جۇيەلى ماسەلەلەردى ءبىر رەتتىك قارجى بولۋمەن «جابۋ» تاجىريبەسىنەن باس تارتۋ;

• بيۋدجەت قاراجاتىن ۇزاق مەرزىمدى ناتيجەلەرگە — مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالار سالۋعا، جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتاۋ.

الەۋمەتتىك مەملەكەت دەگەنىمىز — ادامداردى جاردەماقىعا تاۋەلدى ەتۋ ەمەس. بۇل — ءار ازاماتتىڭ ءوزىن جانە وتباسىن قامتاماسىز ەتۋىنە جاعداي جاساۋ. ال مەملەكەتتىك كومەك تەرىس پايدالانۋدىڭ كوزى ەمەس، شىن مانىندە مۇقتاج جانداردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولۋى ءتيىس.

سالىق تولەۋشىلەردىڭ قاراجاتى ءبىر رەتتىك تولەمدەر مەن كۇماندى سحەمالارعا جۇمسالىپ، ءىز-ءتۇزسىز جوعالماي، الداعى جىلدارعا قىزمەت ەتەتىن ناقتى ناتيجەلەرگە باعىتتالۋى كەرەك.

Abai.kz