سارسەنبى, 1 ءساۋىر 2020
بيلىك 5556 0 پىكىر 22 قىركۇيەك, 2014 ساعات 11:13

تازى مەن توبەت مەملەكەت قامقورلىعىنا الىندى

ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت قازاق تازىسى مەن توبەت ءيتىنىڭ رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ءوتتى. استانا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى «بالقاراعاي» دەمالىس كەشەنىندە وتكەن اسىل تۇقىمدى يتتەر بايقاۋىن «قانسونار» اڭشىلىق بىرلەستىكتەر جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرى رەسپۋبليكالىق اسسوتسياتسياسى قر ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى، دەپ حابارلايدى BNews.ءkz تىلشىسى. 

 

 

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، تاياۋدا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى قازاق تازىسى مەن توبەت تۇقىمىنىڭ ستاندارتتارىن بەكىتكەن. اتالمىش بايقاۋ وسى يتتەردىڭ تۇقىم ستاندارتتارىنا سايكەستىگىن انىقتاۋعا باعىتتالعان، ناتيجەسىندە قازاق تازىسى مەن توبەت تۇقىمى تىركەلىپ، حالىقارالىق كينولوگيالىق جۇيەلەردە تانىلادى. 

«اۋىل شاۋراشىلى ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن 17 قىركۇيەكتە قازاق تازىسى مەن توبەتتىڭ ستاندارتى بەكىتىلدى. بۇل ستاندارت تازى جانە توبەت تۇقىمىنىڭ باستاپقى سيپاتتاماسى بولىپ تابىلادى. تازى قازاق حالقىنىڭ ماقتانىشى ءارى اسىل قازىنالارىنىڭ ءبىرى، بۇل ورايدا جاسالاتىن كەزەكتى قادام – قازاق تازىسىنىڭ شىعۋ تەگى ءبىزدىڭ ەل ەكەنىن بۇكىل الەمگە ءمالىم ەتۋ. بۇل ءۇشىن بارشامىز كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋىمىز كەرەك. يتتەردىڭ بۇل تۇقىمىن الداعى ۋاقىتتا ساقتاپ قالۋ بىزگە بايلانىستى بولادى. كوشپەندىلەردىڭ ۇرپاعى ءبىز ءۇشىن بۇل تاريحىمىزدىڭ ءبىر بولشەگى، وتكەنىمىزدىڭ سارقىنشاعى، ولاي بولسا وتكەن تاريحىمىزعا ءبىز قۇرمەتپەن قاراۋعا ءتيىسپىز»، - دەيدى «قانسونار» قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى ورالباي ابدىكارىموۆ. 

ونىڭ ايتۋىنشا، قازاق تازىسى مەن توبەت ءيتىن ساقتاپ قالۋدا بىرىڭعاي ستاندارت بەكىتۋدىڭ ماڭىزى زور، ايتپەگەندە، بۇل تۇقىمدار جوعالۋى مۇمكىن. 

ء«بىز بۇل تۇقىمداردى تىركەۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋىمىز كەرەك. كوپ نارسە ءبىزدىڭ تاباندىلىعىمىز بەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ مۇنى قانشالىقتى قولدايتىنىنا بايلانىستى بولادى. ويتكەنى بۇل قالىپتاسقان قوعامداستىقتار، ولار جاڭا مۇشەلەردى قابىلداۋعا اسا تىرىسپايدى. ءارى قازاق يتتەرىنىڭ تۇقىمدارى جوعالۋعا جاقىن، اسىرەسە، توبەت تۇقىمى، بۇل يتتەردى تەك اۋەسقويلار عانا ءوسىرىپ-باپتاپ ءجۇر. بىزگە اسىل تۇقىمدى يتتەردى ءوسىرىپ، ولاردى كۇتۋ بويىنشا ءداستۇردى جانداندىرۋ ءۇشىن اشۋ قاجەت»، - دەپ تولىقتىردى و.ابدىكارىموۆ. 

«قانسونار» اڭشىلىق يتبەگىلىكتى ءارى قاراي دامىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. قاۋىمداستىق جىرتقىش قۇستار مەن اڭشىلىق يتتەردى پايدالانا وتىرىپ، ۇلتتىق اڭشىلىق تۇرلەرىن تۋريستىك سالا رەتىندە ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيدى. 

«بۇگىن ەلىمىزدىڭ تاريحىندا العاش رەت قازاقتىڭ جەتى قازىناسىنىڭ ءبىرى تازى مەن توبەتتىڭ كورسەتىلىمى ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. اتا-بابامىز كوشپەندىلەر بولعاندىقتان، تۇرمىسى اڭشىلىق جانە ءداستۇرلى مال شارۋاشىلىعىمەن بايلانىستى بولىپ وتكەن. ولاردىڭ تىرشىلىگىندە ءيتتىڭ ماڭىزى زور بولعان. اتا-بابامىز بۇل جانۋاردى اسا قادىرلەگەن. ەندى بۇل ءداستۇردى جالعاستىرۋ وتە ماڭىزدى. بۇگىنگى ءىس-شارا قاجەتتى، ماڭىزدى شارالاردىڭ باستاماسى بولىپ تابىلادى. كورسەتىلىم جىلدان-جىلعا جالعاسا بەرسىن دەگىمىز كەلەدى. وسى شارانى ۇيىمداستىرۋشىلارعا ۇلكەن العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى»، - دەدى كورسەتىلىمنىڭ اشىلۋىندا قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ.

ءوز كەزەگىندە قر ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى بەكبولات تىلەۋحان بۇل باستامانىڭ قازاق ءداستۇرىنىڭ جاندانۋىنا ىقپال ەتەتىنىن العا تارتتى.

"اۋىل شارۋاشىلى مينيسترلىگىنىڭ بۇل ءىستى جۇيەلەپ، تىكەلەي مەملەكەت قامقور بولاتىن نەگىزدە بەكىتۋى قازاق تازىسى، قازاق توبەتى، قازاق ءداستۇرىنىڭ جەڭىسى دەپ ايتۋعا بولادى. بۇگىن ارقانىڭ توسىندە يتبەگىلەر، ءداستۇردىڭ قادىرىن بىلەتىن ازاماتتار جينالىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن، سوناۋ قازىعۇرت، سوزاقتان تازىسىن ەرتىپ اكەلگەن جىگىتتەر، سونداي-اق كەرەكۋ، اقتوبە، ورالدان توبەت باپتاعان يتبەگىلەر كەلدى. بۇل قازاق ءداستۇرىنىڭ جاندانۋى دەپ بىلەمىن. بىلايشا ايتقاندا، وشكەنىمىز جاندى، ولگەنىمىز ءتىرىلدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاق تازىسى قازاققا قىزمەت ەتىپ كەلدى، ەندى قازاقتىڭ تازىسىنا قىزمەت قىلاتىن ۇرپاقتىڭ جاعدايى ەندى كەلىپ وتىر. ەندى بۇل ءداستۇر قۇرىمايدى، مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىنا الىنىپ وتىر", - دەدى ول.

ەلىمىزدىڭ سەگىز ءوڭىرىنىڭ يتبەگىلەرى بايقاۋعا باپتاپ اكەلگەن 164 قازاق تازىسى مەن توبەت جان-جاقتى باعالاندى. كورسەتىلىم قورىتىندىسى بويىنشا ۇزدىك يتتەردىڭ يەلەرىنە سىيلىقتار تاپسىرىلدى، ال بارلىق قاتىسۋشىلارعا ديپلومدار بەرىلدى.

Bnews.kz

0 پىكىر