رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى كونستيتۋتسيادا «ميراندا قاعيداسىن» بەكىتۋدى ۇسىندى
رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ءمادي مىرزاعاراەۆ كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا سوت سانكتسياسىنسىز ۇستاۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ جانە ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىنىڭ كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسىن بەكىتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
سپيكەردىڭ ايتۋىنشا، جەكە باس بوستاندىعى - بارلىق قۇقىقتىڭ نەگىزى جانە بۇل قاعيدات كونستيتۋتسيادا ناقتى تەتىكتەرمەن بەكىتىلۋى ءتيىس. قازىرگى قىلمىستىق پروتسەستە ۋاقىتشا ۇستاۋدىڭ ۇزاقتىعى ادام قۇقىعىنا تىكەلەي قاتەر توندىرەدى. ءمادي مىرزاعاراەۆ تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەردى العا تارتا وتىرىپ، بۇل تاجىريبەنى تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«ۋاقىتشا ۇستاۋ - بۇل تەرگەۋدىڭ العاشقى كەزەڭىندەگى ءماجبۇرلى، ايرىقشا شارا. بىراق وسى ۋاقىتشا شارانىڭ ءوزى مەيلىنشە قىسقا مەرزىمگە عانا قولدانىلۋى ءتيىس. ەڭ باستىسى - سوت قاراۋىنا تەز ارادا جەتكىزۋ. تەحنولوگيالار دامىعان بۇگىنگى زاماندا ماتەريالداردى سوتقا ۇسىنۋ ءۇشىن ۇزاق ۋاقىتتىڭ قاجەتى جوق. نەگىزگى تەرگەۋ ارەكەتتەرى العاشقى تاۋلىكتە-اق اتقارىلادى. سوت باقىلاۋىن ەرتەرەك ىسكە قوسۋ ازاماتقا عانا ەمەس، مەملەكەتكە دە ءتيىمدى. سوت سانكتسياسى - تەرگەۋ زاڭدىلىعىنىڭ باستى كەپىلى جانە قوعام سەنىمىنىڭ تىرەگى. وسى رەتتە، حالىقارالىق وزىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ، كونستيتۋتسيادا سوت سانكتسياسىنسىز ۇستاۋ مەرزىمىن 72 ساعاتتان 48 ساعاتقا دەيىن قىسقارتۋدى ۇسىنامىن»،- دەدى ءمادي مىرزاعاراەۆ.
سونىمەن قاتار، سپيكەر حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان «ميراندا قاعيداسى» - قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ مىزعىماس ولشەمى ەكەنىن باسا ايتتى. سوعان سايكەس، ازامات ءوز قۇقىعىن تاعدىرى تارازىعا تۇسكەن العاشقى مينۋتتان باستاپ بىلۋگە ءتيىس. ال سول قۇقىقتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى - كاسىبي ادۆوكاتتىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ قۇقىعى. سوندىقتان مىرزاعاراەۆ ءوز سوزىندە ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىنىڭ قازىرگى قۇقىقتىق جاعدايىنا توقتالدى. ول كونستيتۋتسيادا بىلىكتى زاڭ كومەگىنە قۇقىق بەكىتىلگەنىمەن، سول كومەكتى قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى ينستيتۋتتىڭ ماتىندە ناقتى اتالماعانىن ايتتى. ءمادي مىرزاعاراەۆ قازاقستاندا ادۆوكاتۋرانىڭ بۇرىن كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسى بولعانىن ەسكە سالىپ، تاريحي ولقىلىقتى قايتا جاساماۋعا شاقىردى.
«ادۆوكاتۋرا - تەك كاسىبي قاۋىمداستىق ەمەس، قۇقىقتىق مەملەكەتتىڭ اجىراماس تىرەك ينستيتۋتى. ءدال وسى ءرول ونىڭ مارتەبەسىن جالپى زاڭ دەڭگەيىندە عانا ەمەس، كونستيتۋتسيا دەڭگەيىندە تانۋدىڭ تابيعي قيسىندىلىعىن كورسەتەدى. قازاقستان اۋماعىندا ادۆوكاتۋرانىڭ كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسى بۇرىن بولعان. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى رەفورمالار بارىسىندا ادۆوكاتۋرانىڭ اتا زاڭ ماتىنىنەن تىس قالۋى - تاريحي ولقىلىق. ناتيجەسىندە، كونستيتۋتسيادا بىلىكتى زاڭ كومەگىنە قۇقىق بەكىتىلگەنىمەن، سول كومەكتى تاريحي تۇردە كورسەتىپ كەلە جاتقان نەگىزگى ينستيتۋتتىڭ ءوزى كونستيتۋتسيا ماتىنىندە اتالماي قالدى»،- دەدى ءمادي مىرزاعاراەۆ.
ءسوز بارىسىندا ءمادي مىرزاعاراەۆ قازىرگى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى ادۆوكاتۋرانىڭ مارتەبەسىن ورنىنا كەلتىرەتىن تاريحي مۇمكىندىك دەپ اتاپ ءوتتى. ول كونستيتۋتسيادا ادۆوكاتۋرانىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن بەكىتۋ مەملەكەتتىڭ جاريالاعان باعىتىنا، پرەزيدەنت ايقىنداعان ستراتەگيالىق باعدارعا جانە قوعامنىڭ سۇرانىسىنا تولىق سايكەس كەلەتىنىن باسا ايتتى.
Abai.kz