الماتى قوعامدىق كەڭەسى مەن ءماسليحاتى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن قولدادى
الماتىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ جاڭا رەداكتسياسىنىڭ جوباسىن تالقىلاۋعا ارنالعان الماتى قالاسى ءماسليحاتى مەن قوعامدىق كەڭەستىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شاراعا ءماسليحات دەپۋتاتتارى مەن قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى قاتىستى.
وتىرىستا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرى، ونىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرى، سونداي-اق كۇتىلەتىن ينستيتۋتسيونالدىق جانە الەۋمەتتىك وزگەرىستەر جان-جاقتى قارالدى. ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمالاردىڭ ادامعا باعدارلانعان سيپاتىنا، بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەردى قايتا بولۋگە، زاڭ ۇستەمدىگى قاعيداتىن كۇشەيتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
وتىرىستا ءسوز سويلەگەن الماتى قالاسى ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى، كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ مۇشەسى مەيىرجان وتىنشيەۆ كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا رەداكتسياسى كەڭ اۋقىمدى قوعامدىق ديالوگتىڭ ناتيجەسى ەكەنىن جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا دەگەن قوعامنىڭ كەمەل سۇرانىسىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى – مەملەكەتتىڭ دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىن ايقىندايتىن قۇجات. مۇندا بارلىق شەشىمدەردىڭ وزەگىندە ادام، ونىڭ قۇقىقتارى مەن قادىر-قاسيەتى تۇر. ەڭ ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ ەگەمەندىكتىڭ بىردەن-ءبىر يەسى رەتىندە كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلۋى. بۇل بيلىكتىڭ بارلىق ينستيتۋتتارىنىڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تۇبەگەيلى كۇشەيتەدى»، – دەدى مەيىرجان وتىنشيەۆ.
ا. بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، الماتى قالاسىنىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ مۇشەسى انار فازىلجانوۆا فيلولوگ رەتىندە ءوزى ءۇشىن جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ باستاپقىدا قازاق تىلىندە ازىرلەنۋى اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ءدال قازاق تىلىندەگى نۇسقا قۇجاتتىڭ قۇقىقتىق نەگىزى بولىپ سانالادى، ال جوبانى دايىنداۋدىڭ اشىق سيپاتى مەن كەڭ قوعامدىق قاتىسۋ رەفورمانىڭ مازمۇنىن تەرەڭدەتىپ، ونىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرادى.
سونداي-اق الماتى قالاسى قوعامدىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ماحامبەت حاسەنوۆ كەڭەيتىلگەن بايانداما جاساپ، كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ تاريحي ماڭىزىن جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ ءرولىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن ساپالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى ەرەكشە ماڭىزدى. كونستيتۋتسيا ءاربىر ازاماتقا تۇسىنىكتى بولىپ، كۇندەلىكتى ومىردە ناقتى قولدانىلۋى ءتيىس. قوعامدىق كەڭەس الداعى ۋاقىتتا دا كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋدا جانە ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا بەلسەندى ءارى ۇستانىمدى ءرول اتقاراتىنىنا سەنىمدىمىن»، – دەدى ماحامبەت حاسەنوۆ.
وتىرىس قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار حالىقپەن اشىق ءارى مازمۇندى ديالوگتى جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. اسىرەسە قوعامدىق پىكىرلەردىڭ الۋاندىعى مەن بەلسەندى ازاماتتار شوعىرلانعان ءىرى مەگاپوليس – الماتى قالاسى ءۇشىن مۇنداي تالقىلاۋلاردىڭ وزەكتىلىگى ەرەكشە ەكەنى ايتىلدى.
Abai.kz