قوس دەپۋتاتتىڭ ايتىسى: شىندىق كىمنىڭ جاعىندا؟
پارلامەنت قابىرعاسىندا كاسىپكەرلىك كودەكسىنە ەنگىزىلەتىن جاڭا تۇزەتۋلەر توڭىرەگىندە ۇلكەن ايتىس باستالدى. دەپۋتاتتار اراسىنداعى پىكىرتالاس ەلىمىزدەگى ەڭ وزەكتى سۇراققا تىرەلدى. ول - بيزنەستىڭ جاۋاپكەرشىلىگى. مىنە وسى سۇراقتىڭ ءوڭىن اينالدىرۋشىلار ىشىنەن ءماجىلىستىڭ ەكولوگيا جانە تابيعات پايدالانۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى رەتىندە ەدىل جاڭبىرشين «اقشا ما، الدە ادام ءومىرى مە؟» دەگەن ساۋالدى ورىنسىز كىرىستىرىپ، شارۋانىڭ ءجونى مەن ەبىن بىلەتىن جۇرتشىلىقتى ءىرى بيزنەستىڭ سويىلىن سوعىپ، لوببيزمگە جول بەردى دەپ ايىپتادى.
ازات پەرۋاشەۆ بۇعان دەيىن نە دەيدى؟
«اق جول» فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە ول كوبىنە بيزنەستىڭ، وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ جانە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ اشىقتىعىن قورعاپ سويلەيدى.
بيزنەستى قولداۋ جانە سالىق كودەكسى قاتىستى پەرۋاشەۆ سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جەڭىلدەتۋدى، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەگىزسىز تەكسەرىستەردەن قورعاۋدى تالاپ ەتتى.
بيۋدجەتتىڭ جۇمسالۋىنا قاتىستى: ۇكىمەتتىڭ سىرتتان قارىز الۋىن جانە ۇلتتىق قوردان ترانسفەرتتەردى تىم ءجيى العانىن سىنايدى. ول كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ (ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ) كىرىستەرى مەن شىعىستارىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋدى ۇسىندى.
دەمونوپوليزاتسيا: ەكونوميكاداعى مونوپوليامەن كۇرەسۋدى جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ ءادىل ءوتۋىن جاقتادى.
2026 جىلعى مامىردىڭ سوڭىندا، مىنە، تاپ وسىنداي ماسەلەلەردى كوتەرگەن جان دەپۋتات ەدىل جاڭبىرشينمەن كاسىپكەرلىك كودەكسىنە قاتىستى ۇلكەن پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ، ۇلكەن ءسوز قاعىسۋ الدى.ەكەۋارا داۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى — ەكولوگيا ماسەلەلەرىنە ارنالعان جاڭا زاڭ جوباسى اياسىندا كاسىپكەرلەردى ەكولوگيالىق تەكسەرۋ ءتارتىبىن كاسىپكەرلىك كودەكسىنەن شىعارىپ تاستاۋ تۋرالى ۇسىنىستان تۋىندادى.
بۇل تەكەتىرەستە ەكى دەپۋتات ەكى ءتۇرلى ۇستانىمدى العا تارتتى:
ازات پەرۋاشەۆ نەگە قارسى شىقتى؟
«اق جول» فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى بۇل تۇزەتۋلەرگە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى ەكەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ۋاجدەرى مىناعان سايادى:
تەكسەرىستەردىڭ باقىلاۋسىز كەتۋى: قازىرگى كاسىپكەرلىك كودەكسى بويىنشا كەز كەلگەن تەكسەرىس پروكۋراتۋرادا تىركەلىپ، ناقتى مەرزىمدەر مەن نەگىزدەر اياسىندا ءوتۋى ءتيىس. ەگەر بۇل نورما كودەكستەن الىنىپ تاستالسا، ەكوينسپەكتورلار كاسىپورىنداردى ەسكەرتۋسىز، ءوز بەتىنشە جانە شەكتەۋسىز تەكسەرە الاتىن بولادى.
شوب-قا (شاعىن جانە ورتا بيزنەس) كەلەتىن قىسىم: پەرۋاشەۆتىڭ ايتۋىنشا، ءىرى الپاۋىت كومپانيالاردىڭ ءوزىن قورعايتىن مىقتى زاڭگەرلەر شتاتى مەن حالىقارالىق اربيتراجدارعا شىعۋ مۇمكىندىگى بار. ال قاراپايىم شاعىن جانە ورتا بيزنەس مۇنداي ۆەدومستۆولىق وزبىرلىق پەن نەگىزسىز شاعىمداردىڭ الدىندا دارمەنسىز قالادى.
جەمقورلىق تاۋەكەلى: تەكسەرۋشى ورگاننىڭ قۇقىعى زاڭنان تىس كەڭەيسە، بۇل بيزنەسكە اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ارتتىرىپ، پاراقورلىق پەن جەمقورلىققا جول اشادى. «اق جول» بۇل ماسەلە شەشىلمەيىنشە، زاڭ جوباسىن قولدامايتىنىن جەتكىزدى.
ەدىل جاڭبىرشين نە دەپ جاۋاپ بەردى؟
وسى ەكولوگيالىق زاڭ جوباسى اۆتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ەدىل جاڭبىرشين بۇل شارانىڭ ماڭىزدىلىعىن قورعاپ، تۇجىرىمى ءالسىز، تەك ەموتسياعا تولى جاۋاپ قايتاردى.
دەپۋتاتتاردىڭ ءسوز جارىسى بارىسىندا ءتىپتى «ءبىز بۇل جەردە شاكىرت تە، مۇعالىم دە ەمەسپىز» دەگەن سياقتى رەپليكالار ايتىلىپ، پىكىرتالاس وتە قىزۋ سيپات الدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل داۋلى نورمالار بويىنشا پارلامەنتتىڭ جۇمىس توپتارىندا تالقىلاۋلار ءالى دە جالعاسىپ جاتىر.
Abai.kz