كينو تاريحىندا كۇن سايىن جاڭا فيلمدەر مەن جاڭا يدەيالار جارىق جىلدامدىعىنداي ءبىر-بىرىمەن جارىسا دۇنيەگە كەلىپ جاتىر. ويتكەنى كينو – ەشقانداي شەكتەۋدى بىلمەيتىن ۋاقىت ەسىگى. سول ەسىكتەن ءوتىپ، وتكەنگە دە، كەلەشەككە دە، ءتىپتى عالامنىڭ قالاعان نۇكتەسىنە دە جەتە الاسىڭ. ال بۇل الەمدەگى ەڭ الپاۋىت قارۋ – قيال.

وسى تۇرعىدان العاندا، دجوردج ر. ر. ءمارتيننىڭ «مۇز بەن وت جىرى» روماندار جەلىسى بويىنشا تۇسىرىلگەن امەريكالىق «تاقتار تالاسى» تەلەسەريالى دا كورەرمەندى قيال مەن شىندىقتىڭ اراسىنداعى شەكاراسى كومەسكى الەمگە الىپ كەلەدى. فەنتەزي جانرىنداعى بۇل تۋىندىدا جەتى پاتشالىقتىڭ تاعدىرى، بيلىك ءۇشىن كۇرەس، ادام مىنەزى مەن پەندەلىك بولمىس قاتار ورىلەدى.

«تاقتار تالاسى» – تەك جەتى پاتشالىقتى بيلەۋ مارتەبەسىن بەرەتىن تاقتىڭ اينالاسىنداعى تالاس ەمەس. مۇنداعى ءاربىر كەيىپكەر مەن ءاربىر وقيعا ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. سەريالدا ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىنداعى گەندەرلىك ماسەلەلەر دە، ءناپسىنىڭ اۋىزدىقتالماعان كورىنىستەرى، ايەل تابيعاتىنا قاتىستى قوعامنىڭ سان الۋان كوزقاراسى دا كەڭىنەن كورسەتىلەدى. ايەلدىڭ تۇرمىستاعى ورنى، كۇندەلىكتى تىرلىگى، قولونەرگە جاقىندىعى، نازىك جاراتىلىسى تۋرالى قالىپتاسقان تۇسىنىكتەر ءجيى العا شىعادى.

الايدا وسى قالىپتاسقان كوزقاراستاردىڭ بارىنە وزىندىك بولمىسىمەن قارسى تۇرعان كەيىپكەرلەردىڭ ءبىرى – اريا ستارك.

اريا ستارك – ۋينتەرفەلل لوردى ەددارد ستارك پەن كەيتيلين ستاركتىڭ ەكىنشى قىزى. ونىڭ وزگەلەردەن باستى ەرەكشەلىگى – بالا كۇنىنەن لەدي بولۋعا ەش قىزىقپاعانى. قازاقشا ايتقاندا، ول «ەركەكشورا». سەريالدىڭ العاشقى ماۋسىمىنان-اق اريانىڭ قالىپتى قىز بالاسىنا ءتان قىلىقتارعا اسا قۇلىقتى ەمەستىگى بايقالادى. ساداق اتۋدى، اعاش قىلىشپەن جاتتىعۋدى، ەر-ازاماتتارعا ءتان سانالاتىن جاۋىنگەرلىك ونەردى ۇيرەنۋدى ۇناتادى. ونىڭ قىزىعۋشىلىعى اكەسىنە العاشىندا ونشا ۇناي قويمايدى. بىراق ەددارد قىزىنىڭ تاڭداۋىنا قۇرمەتپەن قاراپ، ونى قولدايدى. ءتىپتى وعان «بي ساباعىن» ۇيرەتەتىن ۇستاز – سەمسەرلەسۋ شەبەرىن جالدايدى.

اريانىڭ ەڭ ۇلكەن قارۋى – «ينە». بۇل وعان اعاسى دجون سنوۋدىڭ سىيلاعان قىلىشى. اتى «ينە» بولعانىمەن، ول جاي عانا ينە ەمەس ەدى. كىشكەنتاي عانا قىلىشتىڭ جۇزىنە ۇلكەن تاعدىر مەن ۇلكەن كەك سىيىپ تۇرعانداي.

وسىدان كەيىن ستارك اۋلەتىنىڭ قاندى كۇندەرى باستالادى. اكەسىمەن بىرگە استاناعا بارعان ەكى قىز ونىڭ باسىنىڭ كەسىلگەنىنە كۋا بولادى. ءبىر ساتتە ولاردىڭ بالا كۇنگى الەمى ويران بولىپ، ەكى قىزدىڭ دا تاعدىرى تالكەككە تۇسەدى. اريانى اكەسىنىڭ تانىسى ەشكىمگە كورسەتپەي قالادان امان الىپ شىعادى. وسى ساتتەن باستاپ ول ەر بالا كەيپىندە ءومىر سۇرە باستايدى.

بۇل وزگەرىس ونىڭ ساناسىندا مۇلدە جاڭا اريانى دۇنيەگە اكەلدى. ول ءوز ومىرىنە ەندى ەشكىمنىڭ ەمەس، ءوزىنىڭ عانا جاۋاپتى ەكەنىن سەزىنگەن كۇننەن باستاپ كەك الاتىن ادامداردىڭ ءتىزىمىن جاسايدى. بۇل ءتىزىم بىرتىندەپ ونىڭ جان دۇنيەسىنە ءسىڭىپ، جاس قىزدىڭ مىنەزىن قاتايتا تۇسەدى. ول بالا كۇنگى اڭعال ءانرى تەنتەك اريادان بىرتىندەپ تاعدىردىڭ سالماعىن ارقالاعان قايسار قىزعا اينالادى.

ءبىر جولى قۇلدىقتا جۇرگەن كەزىندە ءوزى كومەكتەسكەن بەيتانىس ادام وعان العىس رەتىندە تيىن بەرىپ، قاجەت بولسا ءۇش ادامدى ولتىرۋگە كومەكتەسەتىنىن ايتادى. وسى ءبىر ساتتەن كەيىن اريانىڭ «ەشكىمگە» اينالۋ ساپارى باستالادى. بىراق ونىڭ بۇل ساپارىنىڭ قايدا اپارارىن سول كەزدە اريانىڭ ءوزى دە بىلمەيدى.

كەيىن ونىڭ جولسەرىگىنە اينالعان ادام – اكەسى ەددارد ستاركتى ولىمگە قيعان قاتىگەز كورول ءدجوففريدىڭ وققاعارى بولعان ساندور كليگان، ياعني يت ەدى. يت سىرت كوزگە جاۋىز ءارى قاتال قانىشەر ادام. بىراق ونىڭ ءوزى دە ءبىر كەزدەرى زورلىق-زومبىلىق كورگەن قاتارداعى سارباز. وتباسىنان ايرىلعان اريانى بارىنشا قورعادى. العاشقى ۇستازدى بولدى. ەكەۋىنىڭ اراسىندا ەرەكشە بايلانىس ورنادى. ول بايلانىس ادىلەتسىزدىككە بويسىنۋدان باستارتقانداردىڭ ۇرانى ىسپەتتى ەدى. يت ونى وتباسىنا قوسۋ ءۇشىن سوعىس مايدانىندا جۇرگەن اعاسى مەن اناسىنا اپارماق بولدى. بىراق اريا اناسى مەن اعاسىنا جەتۋگە ۇمتىلعان كەزدە، تاعى ءبىر قاسىرەتكە – ستارك اۋلەتىنىڭ «قاندى تويدا» قىرىلعانىنا كۋا بولادى. اريانىڭ شىن مانىندەگى وزگەرۋ كەزەڭى وسى قىرعىننان كەيىن باستالدى. وسى وقيعا ونىڭ ساناسىنا كەك الۋ سەزىمىن مىزعىماس تاس سەكىلدى قاتىرىپ تاستادى.

اريانىڭ قىز بولىپ جىلاۋعا دا مۇرشاسى بولمادى. ءومىر وعان قايعىسىن كوتەرۋگە ۋاقىت بەرمەدى. بالكىم، ادام ءوزىن ەڭ قورعانسىز سەزىنگەن ساتتە عانا شىن مانىندە وزگەرۋگە ءماجبۇر بولاتىن شىعار.

ماعان ەرەكشە اسەر ەتكەن ساتتەردىڭ ءبىرى – اريانىڭ «ەشكىم» بولۋ ءۇشىن حرامعا كىرگەن كەزى. كەيدە تىرشىلىكتىڭ ءمانى ادام اتىنا، مانسابىنا، باسىنان وتكەرگەن قيىندىقتارى مەن قۋانىشتارىنا عانا تىرەلىپ تۇرعانداي كورىنەدى. قايعى-قاسىرەت، قۋانىش، ءتىپتى ماحابباتتىڭ ءوزى – ەگەر ادام ومىرىنە ماڭگىلىك ولشەممەن قاراساق، ۋاقىتتىڭ ۇلى كەڭىستىگىندە قانشالىقتى ماڭىزدى؟ بالكىم، ءبىز اسا قاستەرلەپ جۇرگەن دۇنيەلەردىڭ ءبارى ۋاقىت الدىندا تۇككە تۇرمايتىن شىعار؟

اريا ءوزى سەنگەن قۇدايلارىنان بىرتىندەپ ايىرىلعان كەزدە، ونىڭ ساناسىندا وزگەرمەيتىن جالعىز شىندىق قالدى. ول – اجال.

اجال – وزگەرمەيتىن، بارىمىزگە بىردەي كەلەتىن جالعىز شىندىق. ماعان وسى وي ۇنايدى: ءبىز ەشكىم ەمەسپىز، ەشكىم بولا المايمىز جانە اقىر سوڭىندا ءبارىبىر ەشكىمگە اينالامىز. ويتكەنى ادام ومىرىندە ەشتەڭە تۇراقتى ەمەس. ۋاقىت ادامزات تاريحىن ءبىر بەلبەۋمەن بۋىپ ۇستاپ تۇرعان جوق. عارىشتىق كەڭىستىكتىڭ بيىگىنەن قاراعاندا، ادامزات ءۇشىن اسا ۇزاق سانالاتىن ءبىر عاسىردىڭ ءوزى كوزدى اشىپ-جۇمعانداي عانا ءسات.

ال اريا ءوز ىشىندەگى بۇرىنعى مەنىن ءولتىرىپ، «ەشكىمگە» اينالدى. ول ءوز كەگىن الدى. بىراق سول كەكپەن بىرگە بۇرىنعى اريا دا وزگەردى. ول تۋعان ۇيىندە قالمايدى. سۇيگەن جىگىتىنە تۇرمىسقا شىقپايدى. ءوزىنىڭ ىشىندەگى اريانى ءبىر بەتپەردە سەكىلدى ساقتاي وتىرىپ، ءوز جولىنا، ءوز شايقاسىنا اتتاندى.

ال ونىڭ شايقاسى پاتشالىقتار اراسىنداعى قاراپايىم بيلىك تالاسى ەمەس. ول ولىلەر مەن تىرىلەر اراسىنداعى ۇلى شايقاستا وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ورىندادى. كوگىلدىر كوزدى جويدى. بىراق ول ءۇشىن قاھارمان اتانۋعا ۇمتىلعان جوق.

ول – «ەشكىم» بولدى.

مۇمكىن، ەڭ ۇلكەن ەركىندىك تە، ەڭ ۇلكەن باقىت تا وسىندا شىعار.  ەشكىم بولۋ – ەشكىمگە تاۋەلدى بولماۋ. ەشكىمنىڭ ۇمىتىنە بايلانباۋ. ەشكىمنىڭ باعاسىنا مۇقتاج بولماۋ. ءوز جولىڭدى ءوزىڭ تاڭداۋ. مەنىڭشە، اريا اقىرىندا ءوز ىشىندەگى تىنىشتىققا جەتتى. ال ادام ءوز ىشىندەگى تىنىشتىقتى تاپقان كەزدە، ونى سىرتقى دۇنيەنىڭ ەشبىر داۋىلى بۇزا المايدى.

نۇرجان دۋمانقىزى

Abai.kz