48 بالدى كورسەتكىش: IBC Global ورتالىق ازيانىڭ قويما نارىعىنداعى بولجامدى 2026 جىلعى نوبەل سىيلىعىن العان مەحانيزممەن ولشەدى

كورسەتكىشتى قالىپتاستىرۋ كەزىندە قازاقستان، وزبەكستان، قىرعىزستان جانە تاجىكستاننىڭ 100-دەن استام كومپانياسىنىڭ باعالاۋى مەن بولجامدارى ەسكەرىلدى. قاتىسۋشىلاردىڭ 52%-ى ءبىر جىلدان كەيىن سۇرانىس پەن ۇسىنىس تەڭەسەدى دەپ كۇتەدى، دەۆەلوپەرلەردىڭ 81%-ى الداعى 12 ايدا جاڭا جوبالاردى ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر.

IBC Global كونسالتينگ كومپانياسى Central Asia Warehouse Summit (CAWS) اياسىندا «ورتالىق ازيا قويما نارىعىنىڭ تىنىسى» اتتى جاڭا كورسەتكىشتى تانىستىردى. ول قويما جىلجىمايتىن مۇلكىن سالۋشىلاردىڭ، مەنشىك يەلەرىنىڭ، جالعا الۋشىلاردىڭ جانە لوگيستيكالىق وپەراتورلاردىڭ نارىققا قاتىستى باعالاۋى مەن كۇتىلىمدەرىن كورسەتەدى.

سۋرەت: شارا ۇيىمداستىرۋشىلارىنان الىندى.

2026 جىلدىڭ III توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءتورت ەلدەگى «تىنىس» كورسەتكىشى 100 بالدىق شكالا بويىنشا 48,1 بالدى قۇرادى. بۇل رەتتە 50 بالل سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ تەڭگەرىمىن بىلدىرەدى. 50 بالدان جوعارى كورسەتكىش وڭ باعالاۋلاردىڭ باسىمدىعىن، ال ودان تومەن كورسەتكىش تەرىس باعالاۋدىڭ باسىمدىعىن كورسەتەدى. دەمەك، 48 بالعا جۋىق ناتيجە نارىقتاعى كوڭىل-كۇيدىڭ بەيتاراپ دەڭگەيگە جاقىن ەكەنىن، ياعني، جاعدايدىڭ جاقسارۋى مەن ناشارلاۋىنا قاتىستى باعالاۋدىڭ شامالاس ەكەنىن بىلدىرەدى.

«ورتالىق ازيا قويما نارىعىنىڭ تىنىسى» قۇرىلىس كولەمىن، مامىلەلەردى، بوس قويما الاڭدارىن جانە جالداۋ كولەمىن تالدايتىن ءداستۇرلى ەسەپتەردى تولىقتىرادى. جاڭا كورسەتكىشتىڭ نەگىزگى مىندەتى – نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ باعالاۋى مەن بولجامىن كورسەتۋ، سونداي-اق، ولارعا اسەر ەتۋى مۇمكىن فاكتورلاردى انىقتاۋ. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى دەۆەلوپەرلەر مەن ينۆەستورلارعا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جوسپارلارىن جالعا الۋشىلار مەن لوگيستيكالىق وپەراتورلاردىڭ باعالاۋىمەن سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال قويمالاردى پايدالانۋشىلار ءوز قىزمەتىن جوسپارلاۋ كەزىندە جالداۋ شارتتارىنىڭ ىقتيمال وزگەرىستەرىن ەسكەرە الادى»، – دەپ ءتۇسىندىردى IBC Global باسقارۋشى سەرىكتەسى ستانيسلاۆ احمەدزيانوۆ.

بولجامدارعا باسىمدىق بەرۋ ءتاسىلى بيىل ەكونوميكا سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىمەن ماراپاتتالعان ەكونوميكالىق تەورياعا نەگىزدەلگەن. 2026 جىلعى ەكونوميكا بويىنشا نوبەل سىيلىعى روبەرت حولل مەن مايكل ۆۋدفوردقا ماكروەكونوميكالىق تۇراقتاندىرۋدىڭ ميكروەكونوميكالىق نەگىزدەرىن زەرتتەگەنى ءۇشىن بەرىلدى: لاۋرەاتتار ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ تۇتىنۋ كولەمى كۇتىلەتىن تابىسقا، ال كومپانيالاردىڭ باعا بەلگىلەۋ شەشىمدەرى بولاشاققا قاتىستى بولجامدارعا تاۋەلدى ەكەنىن كورسەتتى. سوندىقتان تۇراقتاندىرۋ ساياساتى بولجامداردى باسقارۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى.

«قويما نارىعى دا وسىعان ۇقساس قاعيدامەن جۇمىس ىستەيدى: بولاشاقتاعى ۇسىنىس پەن سۇرانىس بۇگىنگى بولجامدار نەگىزىندە قالىپتاسادى. جاڭا جوبالاردى ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرعان دەۆەلوپەرلەردىڭ 81%-ى جانە جالداۋ مولشەرلەمەلەرىن نەگىزگى كەدەرگىلەردىڭ ءبىرى دەپ سانايتىن جالعا الۋشىلاردىڭ 50%-ى قازىردىڭ وزىندە 2027 جىلعى نارىقتىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر. كورسەتكىش ءدال وسى قاباتتى – نارىقتىڭ بولاشاعىن ايقىندايتىن بولجامداردى ولشەيدى»، – دەپ تولىقتىرادى احمەدزيانوۆ.

ساۋالناما سۇراقتارى ىسكەرلىك احۋال، جاڭا جوبالاردى ىسكە قوسۋ جوسپارلارى، بيزنەسكە كەدەرگى كەلتىرەتىن نەگىزگى فاكتورلار، سونداي-اق، 6 جانە 12 ايدان كەيىنگى سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ اراقاتىناسى تۋرالى بولدى. قاتىسۋشىلار الداعى التى ايعا 2026 جىلدىڭ شىلدە-قىركۇيەك ايلارىنىڭ قورىتىندىسىمەن سالىستىرعاندا اناعۇرلىم قولايلى بولجام جاساپ وتىر. سۇرانىس كورسەتكىشى 47,2 بالدان 50,2 بالعا دەيىن كوتەرىلىپ، بەيتاراپ دەڭگەيگە جاقىندايدى. ۇسىنىس بويىنشا وڭ باعالاۋلار توقسان قورىتىندىسىندا دا، الداعى كەزەڭگە ارنالعان بولجامداردا دا باسىم: تيىسىنشە 53,1 جانە 55,2 بالل. جالداۋ مولشەرلەمەلەرى مەن كوممەرتسيالىق شارتتارعا قاتىستى باعالاۋلاردا ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق جوق، ەكى كورسەتكىش تە 50 بالعا جۋىق.

قازىرگى ۋاقىتتا ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 45%-ى نارىقتا جالعا الۋشىلاردىڭ باسىمدىعىن اتاپ وتسە، 39%-ى سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى كورسەتكەن. ال 16%-ى جالعا بەرۋشىلەر نارىعى قالىپتاسقان دەپ ەسەپتەيدى. ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 52%-ى 12 ايدان كەيىن، 2027 جىلعى قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا قاراي سۇرانىس پەن ۇسىنىس تەڭەسەدى دەپ كۇتەدى. نارىقتا جالعا الۋشىلاردىڭ باسىمدىعى ساقتالادى دەپ بولجايتىنداردىڭ ۇلەسى – 32%-دى، ال جالعا بەرۋشىلەر نارىعىنا اۋىسادى دەپ ەسەپتەيتىندەردىڭ ۇلەسى 16%-دى قۇرايدى.

دەۆەلوپەرلەردىڭ نارىققا كوزقاراسى وڭ جانە ولار ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى دامىتۋ جوسپارلارىن ساقتاپ وتىر. ساۋالناماعا قاتىسقان دەۆەلوپەرلەردىڭ 81%-ى الداعى 12 ايدا جاڭا قويما جوبالارىن ىسكە قوسۋدى كوزدەيدى. سونىمەن بىرگە زەرتتەۋ ناتيجەلەرى جوبالاردى جوسپارلاۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن شەكتەۋلەردى دە كورسەتتى. دەۆەلوپەرلەر الداعى ءبىر جىلداعى نەگىزگى كەدەرگى رەتىندە جالعا الۋشىلار تاراپىنان سۇرانىستىڭ تومەندىگىن اتايدى (62%). قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن قۇنىن – قاتىسۋشىلاردىڭ 52%-ى، جاڭا ۇسىنىستىڭ شامادان تىس كوبەيۋىن – 48%، قۇرىلىس قۇنىن – 43%، سالىقتار مەن رەتتەۋشى تالاپتاردى قاتىسۋشىلاردىڭ 29%-ى كورسەتكەن. وسىلايشا، جاڭا جوبالاردى ىسكە قوسۋ جوسپارلارى سۇرانىس پەن قارجىلاندىرۋ جاعدايىنا قاتىستى ساقتىق باعالاۋلارىمەن قاتار جۇرەدى.

جالعا الۋشىلار بولاشاققا قاتىستى بولجامدارىن وزدەرىنە ءتان شەكتەۋلەردى ەسكەرە وتىرىپ جاسايدى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 50%-ى جالداۋ مولشەرلەمەلەرىنىڭ دەڭگەيىن، سونداي-اق، وزدەرىنە قولايلى ورنالاسۋ ورنى مەن ينفراقۇرىلىمنىڭ بولماۋىن (ەنەرگەتيكالىق قۋات، ينجەنەرلىك جەلىلەر) نەگىزگى كەدەرگىلەر رەتىندە اتاعان. دەۆەلوپەرلەردىڭ جاۋاپتارىمەن بىرگە قاراستىرعاندا بۇل ناتيجەلەر جاڭا قويما الاڭدارىنىڭ كولەمى جىلجىمايتىن مۇلىكتى پايدالانۋشىلاردىڭ ەكونوميكالىق تالاپتارىنا سايكەس بولۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتەدى.

«ورتالىق ازيا قويما نارىعىنىڭ تىنىسى» وڭىرلىك زەرتتەۋ رەتىندە الداعى ۋاقىتتا دامي تۇسەدى. توقسان سايىن جاريالاناتىن ەسەپتەر نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ باعالاۋى مەن بولجامدارىن سالىستىرۋعا، كومپانيالاردىڭ جوسپارلارىنداعى وزگەرىستەردى باقىلاۋعا جانە ساۋالناما ناتيجەلەرىن نارىقتىڭ ناقتى كورسەتكىشتەرىمەن سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

Abai.kz