سەيسەنبى, 10 اقپان 2026
جاھان جاڭعىرىعى 155 0 پىكىر 10 اقپان, 2026 ساعات 14:56

ءوڭىر ءۇشىن تالاس: ۆەنستىڭ قاپقازعا ساپارى...

سۋرەت: delfi.lt سايتىنان الىندى.

اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى دجون دي ۆەنس دۇيسەنبى كۇنى ارمەنياعا كەلدى، سەيسەنبىدە ازىربايجانعا بارادى. ۆەنستىڭ بۇل جولعى ساپارى ەكى وڭتۇستىك كاۆكاز ەلىنىڭ اقش ارا اعايىندىعىمەن جاسالعان بەيبىتشىلىك كەلىسىمىن نىعايتۋعا باعىتتالعان. بۇل اقش-تىڭ مۇنداي جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىگىنىڭ ارمەنياعا العاشقى ساپارى. ارمەنيا ءداستۇرلى تۇردە رەسەيمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان، بىراق ماسكەۋدىڭ ايماقتاعى ىقپالى 2022 جىلدىڭ اقپانىندا ۋكرايناداعى قاقتىعىس باستالعاننان بەرى السىرەدى.

ارمەنيا مەن ءازىربايجان تامىز ايىندا ۆاشينگتوندا دونالد ترامپتىڭ باستاماسىمەن جاسالعان كەلىسىمگە قول قويدى، بۇل ەكى ەل اراسىنداعى ونداعان جىلدارعا سوزىلعان اۋماقتىق داۋدى اياقتادى. قاقتىعىس، اسىرەسە، كەڭەس وداعى ىدىراعان كەزدە، سونداي-اق 2020 جىلى بولعان ەكى سوعىستىڭ وشاعى بولعان تاۋلى قاراباق ايماعىنا قاتىستى بولدى. 2023 جىلى ءازىربايجان بليتسكريگتى باستاپ، سايىپ كەلگەندە ايماقتى ارميان سەپاراتيستەرىنەن تولىق باقىلاۋعا الدى.

دۇيسەنبىدە ۆەنس مىرزا ارمەنيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيانمەن كەزدەستى.

ول امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ارمەنياعا 11 ميلليون دوللارلىق درون تەحنولوگياسىن ساتاتىنىن جاريالادى. ەكى كوشباسشى سونىمەن قاتار ازاماتتىق يادرولىق ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.

اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى بۇعان دەيىن بۇل ساپار «ترامپتىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن وركەندەۋ مودەلىن (TRIPP) ىلگەرىلەتەتىنىن» مالىمدەگەن ەدى، بۇل ارادا بەلگىلى ءبىر ترانزيتتىك ءدالىز جوسپارى مەڭزەلگەن بولاتىن.

تامىز ايىندا ۆاشينگتوندا ەرەۆان مەن باكۋ تارابى قول قويعان كەلىسىم ارمەنيا ارقىلى ترانزيتتىك ايماق قۇرۋدى جانە ءازىربايجاندى باتىستاعى ناحچىۆان انكلاۆىمەن بايلانىستىرۋدى، وسىلايشا ايماقتى ورتالىق ازيا مەن كاسپيدى ەۋروپامەن بايلانىستىراتىن شىعىس-باتىس ساۋدا جولدارىنا بىرىكتىرۋدى كوزدەيدى.

ۆاشينگتون بۇل جوبانى ونداعان جىلدارعا سوزىلعان قاقتىعىستان كەيىن ارمەنيا مەن ءازىربايجان اراسىنداعى ءوزارا سەنىمدى ساقتاۋ ماقساتىنداعى ناقتى  قادام رەتىندە العا تارتىپ وتىر. بۇل ءدالىز – ايماقتىق كولىك باعىتىن اشۋ باكۋدىڭ كوپتەن بەرگى ارمانى ەدى. ءازىربايجان تارابى بۇل جولدى ەرەۆانمەن كەشەندى بەيبىتشىلىك كەلىسىمىنە قول قويۋدىڭ العىشارتى رەتىندە قاراستىرادى.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو مەن ارمەنيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ارارات ميرزويان قاڭتار ايىندا TRIP جوباسىن ىسكە اسىرۋ ۇلگىسىن جاريالادى.

قۇجاتتا ەگەمەندىك، اۋماقتىق تۇتاستىق جانە ءوزارا تۇسىنىستىك قاعيداتتارى باسا ايتىلادى جانە ساۋدا مەن ءترانزيتتى كەڭەيتۋ ارقىلى ارمەنيا مەن ازىربايجانعا ەكونوميكالىق پايدا اكەلۋگە ۋادە بەرىلەدى. اقش شەنەۋنىكتەرى سونىمەن قاتار ءدالىز ايماقتىق بايلانىستى نىعايتىپ، رەسەي مەن يراندى اينالىپ وتەتىن جاڭا جەتكىزۋ جەلىلەرىن اشۋ ارقىلى اقش مۇددەلەرىن قورعايتىنىن مالىمدەدى.

اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتىنىڭ ساپارى ۆاشينگتوننىڭ وڭتۇستىك كاۆكازداعى ديپلوماتيالىق جانە ەكونوميكالىق ىقپالىن كۇشەيتۋگە تىرىسىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

Abai.kz

0 پىكىر