قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى كادر دايارلاۋ ءىسىن ەكونوميكانىڭ جانە تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ زاماناۋي تالاپتارىنا ساي قايتا بەيىمدەۋگە باعىتتالعان تەرەڭ ترانسفورماتسيا كەزەڭىنە قادام باستى. بۇل تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا ءوزىنىڭ بەينەۇندەۋىندە مالىمدەدى.

ۆيتسە-پرەمەردىڭ ايتۋىنشا، جۇزەگە اسىرىلعان ساياسي رەفورمالار مەن جاڭا كونستيتۋتسيا ادامي كاپيتالدى، عىلىم مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋ باعىتىن ودان ءارى كۇشەيتتى. بۇل رەتتە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ايقىندايتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر.

قازىرگى احۋالدى باعالاۋ ماقساتىندا ۇكىمەت 73 مىڭنان استام كاسىپورىن اراسىندا اۋقىمدى ساۋالناما جۇرگىزىپ، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا تالداۋ جاساعان. ناتيجەسىندە جۇيەلى سيپاتتاعىبىرقاتار ماسەلەلەر انىقتالدى.

اتاپ ايتقاندا، كادرلاردىڭ قارتايۋ ۇدەرىسى بايقالادى. مامانداردىڭ ەداۋىر بولىگى 40-59 جاس ارالىعىندا. جەكەلەگەن وڭىرلەردە، ماسەلەن، پاۆلودار وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 50 پايىزعا جۋىقتايدى. بۇل الداعى 7-10 جىل ىشىندە بىلىكتى ماماندار تاپشىلىعىنىڭ تۋىنداۋ قاۋپىن كۇشەيتەدى.

سونىمەن قاتار ماماندار دايارلاۋ جۇيەسى مەن ەكونوميكانىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرى اراسىندا ەلەۋلى تەڭگەرىمسىزدىك بارى دا انىقتالدى.

«ماسەلەن، اقتوبە وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا 800 مامان قاجەت بولسا، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بۇل سۇرانىستى تولىق قامتاماسىز ەتە الماي وتىر. ال، قاراعاندى وبلىسىندا 351 IT ۆاكانسياعا 2,5 مىڭنان استام ستۋدەنت دايارلانىپ جاتىر»، – دەدىايدا بالاەۆا.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە رەتىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ شامادان تىس كوپتىگىن جانە ولاردىڭ تاجىريبەدەن الشاقتىعىن اتادى. بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىندا ەكونوميكا باعىتى بويىنشا 140-تان استام، قۇقىقتانۋ سالاسى بويىنشا 100-دەن اسا ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ولاردىڭ باسىم بولىگى ءبىرىن-ءبىرى قايتالاپ، مازمۇندىق تۇرعىدان ۇقساس بولىپ كەلەدى.

انىقتالعان سىن-قاتەرلەرگە جاۋاپ رەتىندە ۇكىمەت 700-دەن استام ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن جابۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل رەتتە قازىر ءبىلىم الىپ جاتقان بارلىق ستۋدەنتتىڭ وقۋىن تولىق اياقتاۋىنا كەپىلدىك بەرىلەدى. الايدا اتالعان باعىتتار بويىنشا جاڭا قابىلداۋ توقتاتىلادى.

ونىڭ ورنىنا AI مەن Data, بيوينجينيرينگ, smart agriculture, ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارى سەكىلدى 21 باسىم دايارلىق باعىتى ىسكە قوسىلادى. سونىمەن قاتار 35 باعىت بويىنشا تاجىريبەگە باعدارلانعان وقىتۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ، تەرەڭ جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.

حالىقارالىق ۇسىنىمدارعا سايكەس, جۇمىس ورنىنداعى وقىتۋدىڭ ۇلەسى باكالاۆرياتتا 20 پايىزعا، ماگيستراتۋرادا 40 پايىزعا دەيىن ۇلعايتىلاتىن بولادى. بۇدان بولەك، مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتتارى وڭىرلىك ەكونوميكالاردىڭ ناقتى سۇرانىستارىمەن تىكەلەي ساباقتاستىرىلاتىن بولادى.

سونىمەن قوسا، پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋگە ايرىقشا ءمانبەرىلمەك. پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن ادامي كاپيتالدى دامىتۋ مەن زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىن، سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدىڭ ورتالىقتارىنا اينالدىرۋ جوسپارلانۋدا.

«بۇگىن ءبىز تۇبەگەيلى تاڭداۋ جاساپ، ءبىر رەتتىك شەشىمدەردەن – جۇيەلى ساياساتقا، جاعدايعا بەيىمدەلۋدەن – الدىن الا ارەكەت ەتۋگە، كادر دايارلاۋدان – بولاشاقتى قالىپتاستىرۋعا بەت بۇردىق»، – دەپ تۇيىندەدى ايدا بالاەۆا.

Abai.kz