"قازاق حالقى XV عاسىردا قالىپتاستى" دەگەن تەزيس — كۇردەلى، كوپ عاسىرلىق تاريحي ۇدەرىستى جەڭىلدەتىپ، ءبىر عانا «داتاعا» سىيعىزعان كەڭەستىك تاريح مەكتەبىنىڭ ءونىمى.

مەن قازاقستان تاريحى وقۋلىقتارىندا وسى قاراپايىمداندىرىلعان فورمۋلانىڭ قايتالانا بەرۋىمەن كەلىسپەيمىن.

وسىنىڭ سالدارىنان قازاقتار «جاس حالىق» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسادى، ال بۇل ءبىزدىڭ تاريحىمىزدىڭ تەرەڭدىگىن دە، دامۋدىڭ ساباقتاستىعىن دا تولىق كورسەتە المايدى.

ەڭ ماڭىزدىسى: ءبىز ءوز حالقىمىزدىڭ تەرەڭدىگىن دە، تاريحي جولىن دا دەرەكتەر مەن ناقتى تاريحقا سۇيەنە وتىرىپ ءوزىمىز انىقتاۋىمىز كەرەك — سىرتتان تاڭىلعان قاراپايىم شەڭبەرلەردى قابىلداي سالۋعا بولمايدى.

بۇل كوزقاراس جاي پىكىر بولىپ قانا قالماۋى ءتيىس — ول مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىندە بەكىتىلۋى كەرەك: زاڭنامادا دا، بارلىق وقۋلىقتاردا دا جازىلۋى كەرەك.

قازاق حالقى تاريحى — وقۋلىقتاعى ءبىر داتاعا، نە، XV عاسىرداعى قازاق حاندىعى قۇرىلعان ءبىر ساياسي ساتكە بايلانباۋى ءتيىس.

ءبىزدىڭ تاريح — ءبىر عانا ساياسي وقيعاعا سىيمايتىن ۇزاق تاريحي دامۋدىڭ ناتيجەسى.

ءبىزدىڭ تامىرىمىز تەرەڭدە — ب.ز.د. I مىڭجىلدىققا دەيىن بارادى:

ساقتار، ۇيسىندەر، قاڭلىلار جانە دالاداعى باسقا دا حالىقتار ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىزدىڭ، ءومىر سالتىمىزدىڭ جانە دۇنيەتانىمىمىزدىڭ نەگىزىن قالادى.

ناقتى قالىپتاسۋ ۇدەرىسى X–XIV عاسىرلاردا ءجۇردى.

قىپشاق دالاسى، التىن وردا جانە اق وردا داۋىرىندە ءبىزدىڭ ءتىلىمىز، مادەنيەتىمىز جانە ورتاق قاۋىمداستىعىمىز ايقىن كورىنىس تاپتى.

XV عاسىر — «حالىقتىڭ تۋى» ەمەس، تەك ونىڭ ساياسي تۇرعىدا راسىمدەلۋ كەزەڭى.

وسى كەزدە حالىقتىڭ ورتاق اتاۋى پايدا بولىپ، ۇلتتىق سانا كۇشەيىپ، بىرىگۋ ۇدەرىسى ءجۇردى.

قورىتىندى قاراپايىم:

ءبىز XV عاسىردا «پايدا بولعان» جوقپىز.

ءبىز عاسىرلار بويى قالىپتاستىق.

تاريحىمىزدى ءبىر عانا داتاعا سىيعىزۋ — شىندىقتى بۇرمالايتىن قاراپايىمداندىرۋ.

ءبىز ءوز تاريحىمىزدى ءوزىمىز انىقتايمىز — بوگدە ۇلگىلەرگە ەمەس، بىلىمگە سۇيەنە وتىرىپ انىقتايمىز.

سونىمەن بىرگە ماڭىزدىسى: "كونەلىك" — باسەكە نىسانى ەمەس:

وزبەكتەر مەن قىرعىزدار، سونداي-اق ورتالىق ازيانىڭ باسقا حالىقتارى دا تەرەڭ تاريحي تامىرعا جانە ۇزاق قالىپتاسۋ جولىنا يە.

ءبىزدى ورتاق تاريحي كەڭىستىك، تۇركىلىك جانە دالا وركەنيەتتىك نەگىز، ءتىل مەن مادەنيەتتىڭ ۇقساستىعى بىرىكتىرەدى.

ءبىزدىڭ تاريحىمىز — مىڭجىلدىقتارمەن ولشەنەدى.

جانە ول كەيبىر «ساياساتكەرلەر» مەن «تاريحشىلار» تاڭۋعا تىرىساتىن شەكتەۋلى تۇسىنىكتەن الدەقايدا تەرەڭ.

Abai.kz