سوڭعى 10 جىلدا ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ الەمدىك رەيتينگتەرىندە قاي ەلدەر ەڭ ۇلكەن سەرپىلىس جاسادى جانە وعان قانشا رەسۋرس قاجەت بولعانىن Freedom وسك ماماندارى انىقتادى.

زەرتتەۋ كورسەتكەندەي، ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ الەمدىك رەيتينگتەردە ىلگەرىلەۋى كوبىنەسە ۇزاق مەرزىمدى مەملەكەتتىك ساياساتپەن بايلانىستى. ەلدەر عىلىم مەن زەرتتەۋلەرگە ينۆەستيتسيا سالىپ، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق پەن جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتىپ كەلەدى. بۇگىندە ەڭ ەلەۋلى وزگەرىستەر ازيا جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرىندە ورىن الۋدا.

الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كارتاسىن كىمدەر وزگەرتۋدە

الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەر رەيتينگتەرىندە ۇزاق ۋاقىت بويى اقش پەن ۇلىبريتانيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى كوش باستاپ كەلەدى جانە بۇگىندە دە ءوز كوشباسشىلىعىن ساقتاپ وتىر. الايدا سوڭعى ونجىلدىقتاردا جوعارى ءبىلىم بەرۋ گەوگرافياسى بىرتىندەپ كەڭەيە ءتۇستى. باتىس ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە ازيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى ەلەۋلى باسەكەلەستىك تانىتىپ كەلەدى.

وتكەن ونجىلدىقتىڭ ورتاسىنا قاراي سينگاپۋر، جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيانىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى دە جوعارى ورىندارعا يە بولدى. QS World University Rankings 2017 رەيتينگىندە National University of Singapore 12-ورىندا، Nanyang Technological University — 13-ورىندا، University of Tokyo — 34-ورىندا، Seoul National University — 35-ورىندا بولدى.

ون جىلدان كەيىن ولاردىڭ جاعدايى ايتارلىقتاي وزگەرگەن جوق. QS World University Rankings 2027 رەيتينگىندە NUS 10-ورىندا، NTU — 12-ورىندا، Seoul National University — 38-ورىندا، University of Tokyo — 39-ورىندا. ياعني بۇل ەلدەردىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى وسىدان ون جىل بۇرىن-اق جاھاندىق رەيتينگتىڭ جوعارعى بولىگىندە بولعان جانە بۇگىندە ءداستۇرلى كوشباسشىلارمەن باسەكەلەسۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى.

بۇدان دا قىزىعى — باسقا ەلدەر توبى، ياعني وسى كەزەڭ ىشىندە ۋنيۆەرسيتەتتەرى ونداعان، ال كەيبىر جاعدايلاردا جۇزدەگەن ورىنعا كوتەرىلە العان ەلدەر.

10 جىلدا ەڭ ۇلكەن سەرپىلىستى كىم جاسادى

QS World University Rankings 2017 جانە 2027 رەيتينگتەرىن زەرتتەۋ ەڭ ەلەۋلى ءوسىم ءبىر عانا وڭىرگە ءتان ەمەس ەكەنىن كورسەتتى: بۇگىندە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ۋنيۆەرسيتەتتەر ازيادا، تاياۋ شىعىستا، اۆستراليادا، سولتۇستىك امەريكادا جانە ەۋروپادا بار.

دەرەكتەر: QS World University Rankings
ورىنداعان: Freedom وسك

ەڭ ەلەۋلى سەرپىلىستى مالايزيانىڭ ەكى ۋنيۆەرسيتەتى جاسادى. ءوسىم جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا، زەرتتەۋلەردى دامىتۋعا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىقارالىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان Malaysia Education Blueprint 2015–2025 مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ورىن الدى.

تاياۋ شىعىس تا جوعارى ءوسىم كورسەتتى. ساۋد ارابياسىندا ۋنيۆەرسيتەتتەردى دامىتۋ مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ ءبىر بولىگىنە اينالسا، ءباا زەرتتەۋلەرگە، يننوۆاتسيالارعا جانە ءبىلىم ەكونوميكاسىنا كوشۋگە باسىمدىق بەردى. ناتيجەسىندە زەرتتەۋدە ۇسىنىلعان ەكى ەلدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى ون جىل ىشىندە 100-دەن استام ورىنعا كوتەرىلدى.

باسقا ەلەۋلى مىسالداردىڭ قاتارىندا يندونەزيا مەن اۆستراليا بار، مۇندا دا ءوسىم 100-دەن استام ورىندى قۇرادى. قازاقستاندىق ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ون جىل ىشىندە 59 ورىنعا كوتەرىلىپ، ءوسۋ قارقىنى بويىنشا كانادا، يسپانيا جانە تايلاند ۋنيۆەرسيتەتتەرىن باسىپ وزدى.

قىتاي باستاپقىدا جوعارىراق ورىنداردا بولدى. ونىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى وسىدان ون جىل بۇرىن-اق ۇزدىكتەر قاتارىندا ەدى: بۇگىندە Peking University 13-ورىندا، Tsinghua University — 14-ورىندا. بۇل جەردە ەندى قۋىپ جەتۋ ءوسىمى ەمەس، الەمدىك كوشباسشىلار قاتارىنداعى ورىن ءۇشىن كۇرەس تۋرالى ءسوز بولىپ وتىر. مۇنداي كورسەتكىشكە 2017 جىلدان بەرى ەلدە الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عىلىمي باعىتتاردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان Double First-Class مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ىقپال ەتتى. باعدارلاما زەرتتەۋلەردى، مىقتى اكادەميالىق باعىتتاردى دامىتۋدى جانە قىتاي جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىقارالىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى.

بۇل وقۋ ورىندارىندا وقۋ قانشا تۇرادى؟

روست پوزيتسي ۆ ميروۆىح رەيتينگاح پوكازىۆاەت، ناسكولكو بىسترو موجەت مەنياتسيا گەوگرافيا سيلنىح ۋنيۆەرسيتەتوۆ. ودناكو دليا بۋدۋششيح ستۋدەنتوۆ ي يح سەمەي ەست ەششە ودين ۆاجنىي پوكازاتەل — ستويموست وبۋچەنيا. سپەتسياليستى كسج Freedom سراۆنيلي، ۆو سكولكو سەگودنيا وبحوديتسيا گود ۋچەبى ۆ ۋنيۆەرسيتەتاح يز دەسياتي ستران، پرەدستاۆلەننىح ۆ يسسلەدوۆاني.

الەمدىك رەيتينگتەردەگى پوزيتسيالاردىڭ ءوسۋى مىقتى ۋنيۆەرسيتەتتەر گەوگرافياسىنىڭ قانشالىقتى جىلدام وزگەرۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى. الايدا بولاشاق ستۋدەنتتەر مەن ولاردىڭ وتباسىلارى ءۇشىن تاعى ءبىر ماڭىزدى كورسەتكىش بار — وقۋ قۇنى. Freedom وسك ماماندارى زەرتتەۋدە قامتىلعان ون ەلدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ءبىر جىلدىق وقۋ بۇگىندە قانشا تۇراتىنىن سالىستىردى.

دەرەكتەر: اشىق دەرەككوزدەردەن
دايىنداعان: Freedom وسك

ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەمدىك رەيتينگتەگى جوعارى ورنى وقۋ قۇنىنىڭ دا مىندەتتى تۇردە جوعارى بولاتىنىن بىلدىرمەيدى. مىسالى، QS 2027 رەيتينگىندە 13-ورىندا تۇرعان قىتايداعى Peking University-دە ءبىر جىلدىق وقۋ شامامەن 1,8–2,1 ملن تەڭگە تۇرادى. بۇل قازاقستانداعى ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ وقۋ قۇنىمەن شامالاس — جىلىنا 1,1–1,9 ملن تەڭگە.

كانادا مەن اۆستراليادا وقۋ ايتارلىقتاي قىمبات. كانادالىق Queen’s University-دە ءبىر جىلدىق وقۋ قۇنى 20,3 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتۋى مۇمكىن، ال اۆستراليالىق Curtin University-دە — 16,5 ملن تەڭگەگە دەيىن. ساۋد ارابياسىندا جاعداي وزگەشە: King Fahd University of Petroleum and Minerals-دە شەتەلدىك باكالاۆريات ستۋدەنتتەرى وقۋ اقىسىن تولەۋدەن بوساتىلىپ، ستيپەنديا الادى.

وسىلايشا، بۇل ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى ءبىلىم الۋ قۇنى ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنۋى مۇمكىن جانە ولاردىڭ الەمدىك رەيتينگتەگى ورنىنا ءاردايىم بايلانىستى بولا بەرمەيدى. وقۋ اقىسى ەلگە، تاڭدالعان ماماندىققا جانە ءبىلىم بەرۋگە كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قولداۋ دەڭگەيىنە بايلانىستى.

جوعارى ءبىلىمنىڭ 10 جىلدىقتاعى كەلەشەگى

بىرنەشە جىلدان كەيىن بالا تاڭدايتىن ۋنيۆەرسيتەتتى بۇگىن ناقتى بولجاۋ قيىن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا وقۋ قۇنى، جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەيتينگتەگى ورنى، ءتىپتى جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاڭا باعىت-باعدار قالىپتاستىراتىن ەلدەر دە وزگەرۋى مۇمكىن. سوندىقتان اتا-انالار ءۇشىن بولاشاق ۋنيۆەرسيتەتتى ءدال تابۋدان گورى، ءبىلىم الۋعا قاجەتتى قارجىلىق نەگىزدى الدىن الا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى.

قازاقستاندا وسىنداي ۇزاق مەرزىمدى جيناقتارعا ارنالعان «كەلەشەك» مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ اياسىندا اتا-انالار مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ الا وتىرىپ، قاراجاتتى ءوز بەتىنشە جيناقتاي الادى.

«Freedom Keleshek باعدارلاماسى بيىل 5 جاسقا تولاتىن بالالار ءۇشىن مەملەكەتتەن باستاپقى كاپيتال بەرۋدى قاراستىرادى: بالالاردىڭ باسىم بولىگىنە — 60 اەك، ال الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى بالالارعا — 120 اەك. جىل سايىنعى مەملەكەتتىك سىيلىقاقى 5 نەمەسە 7%-دى قۇرايدى، بۇل رەتتە سىيلىقاقى ەسەپتەلەتىن ەڭ جوعارى سوما — 100 اەك. ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ كىرىستىلىگى — جىلدىق 14%. باعدارلامانى ونلاين راسىمدەۋگە جانە باسقارۋعا بولادى، ال شارتتىڭ بۇكىل قولدانىلۋ مەرزىمىندە ساقتاندىرۋ قورعانىسى ارەكەت ەتەدى. باعدارلاما بويىنشا مىندەتتەمەلەر ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنە كەپىلدىك بەرۋ قورىمەن دە قورعالعان»، — دەپ اتاپ ءوتتى Freedom وسك ماماندارى.

Abai.kz