قازاق ءتىلى: كورەي پروفەسسورى وي سالدى...
ءتىل – قازاقتىڭ جانى. ءتىل – قازاقتىڭ ءوزى. دەربەس ۇلت ەكەنىنىڭ بەلگىسى. مەملەكەتتىڭ باستى سيمۆولى. بۇل ەش داۋ تۋدىرمايتىن ءسوز. ءبىز ءتىلدى ساقتاۋ ءھام دامىتۋدىڭ جولى دەگەندە – «قازاق ءتىلىن عىلىم تىلىنە، ساياسات تىلىنە، بيزنەس تىلىنە ايدالدىرۋىمىز كەرەك» دەگەندى ايتامىز. راسى سول.
بۇگىن سەۋلدە ساياسي سالماعى جوعارى باسقوسۋ وتۋدە. وڭتۇستىك كورەي مەن وا ەلدەرىنىڭ باسقوسۋى العاش رەت ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. «س5+1» دەيتىن فورماتقا وسىعان دەيىن اقش تا، قىتاي دا، گەرمانيا مەن فرانتسيا باستاعان ەو ەلدەرى دە، جاپونيا دا باسقاسى دا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
بۇل فورمات ءبىز ءۇشىن ءتيىمدى-اق. اسىرەسە، قازىرگىدەي گەوساياسي تۋربولەنتتى كەزەڭدە سىرتقى ساياسات پەن ونداعى الىس-بەرىستى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ مۇمكىندىگى. وسىعان دەيىن جۇرت نازارىنا اسا ءبىر ىلىكپەي كەلگەن وا – بۇگىندە ماڭىزدى گەوگرافيالىق ايماققا اينالىپ كەلەدى. وا – جۇمىلعان جۇدىرىقتاي بەس مەملەكەت بولعانىمەن، بۇل الاڭ ءار مەملەكەتكە جەكە-جەكە مۇمكىندىك. وسى تۇرعىدان، سامميتتەن بولەك، استانا مەن سەۋل اراسىندا جەكە سامميت ءوتتى. قوس تاراپ، جەكەلەگەن كەلىسىمدەر جاساستى.
«سەۋل – ەلىمىزدىڭ 10 ۇزدىك سەرىكتەسىنىڭ قاتارىنا كىرەدى»، - دەدى توقاەۆ بۇگىن. ال كەشەلى-بەرى قازاقستان مەن كورەي ۇزىن-ىرعاسى 19 ملرد دوللاردى قۇرايتىن ەكىجاقتى كەلىسىمدەرگە قول قويعان. سونىڭ ىشىندە، ءموز سالۋ مەن قالا قۇرىلىسى باعىتتارىندا جوبالار بار. بۇگىن بەلگىلى بولعان تاعى ءبىر اقپارات – الماتىدا سيرەك مەتاللداردى زەرتتەۋ ورتالىعى قۇرىلماق ەكەن. پرەزيدەنت: «كورەي ەلى ستراتەگيالىق ساناتقا جاتقىزاتىن 10 مينەرال ءتۇرىنىڭ ءبارى دە ەلىمىزدە بار»، - دەدى.
البەتتە، بۇتىندەي سىرتقى ساياساتتى ءارتاراپتاندىرۋ – ستراتەگيالىق دۇرىس شەشىم. سوندىقتان دا، سەۋل ساپارىنىڭ ماڭىزى جوعارى دەپ وتىرمىز...
ەندى تۇيىندەيىك: جوعارىدا ءبىز «قازاق ءتىلى – ساياسات پەن عىلىم ءتىلى بولعاندا عانا ءبىز ۇتامىز» دەدىك. سول ءسوزىمىزدىڭ شىن ەكەنىن وسى جولى كورەيانىڭ حانگۋگ شەت تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، كورەي جاستارىنا قازاق ءتىلىن وقىتۋمەن جيىرما جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلە جاتقان پروفەسسور سون ۇستاز ەن حۋن دالەلدەپ بەرگەندەي بولدى. «دوستىق» وردەنىن كەۋدەسىنە تاعىپ تۇرىپ، پروفەسسور:
«مەن جيىرما جىل بويى كورەيادا قازاق ءتىلىن وقىتىپ، قازاقستاندى كورەيا حالقىنا كەڭىنەن تانىتۋعا جانە ەكى ەلدىڭ دوستىعىن نىعايتۋعا ءوز ۇلەسىمدى قوسۋعا تىرىسىپ كەلەمىن. بۇل ماراپات ماعان عانا ەمەس، كافەدرامىزدىڭ كورەيادا قازاق ءتىلىن وقىتۋ مەن قازاقستاندى زەرتەۋ ىسىنە بەرىلگەن جوعارعى باعا دەپ قابىلدايمىن. قازاقستاندى تەرەڭ بىلە ءتۇسۋ ءۇشىن كورەيادا قازاق ءتىلىن وقىپ جۇرگەن جاستارعا قولداۋىڭىز جالعاسا بەرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، - دەدى.
سۇحبات بەرىپ تۇرىپ، تاعى: «قازاقستان دامىپ بارا جاتقان مەملەكەت بولعاندىقتان، كورەيا مەن قازاقستان اراسىندا ەكونوميكالىق جاعىنان، بيزنەس جاعىنان كوپ مۇمكىندىك بار. سوعان قاتىسۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ كەرەك. جانە ۇيرەنگىسى كەلەتىن ستۋدەنتتەر دە كوپ»، - دەدى.
دەمەك – قازاق ءتىلى سۇرانىسقا يە ءتىل. قازاقستاندا بيزنەسكە ارالاسۋ ءۇشىن ونىڭ مەملەكەتتىك ءتىلىن ءبىلۋ مىندەتتى بولۋى – دۇرىس تەندەنتسيا! بۇل اۋەلى، قازاقستانمەن ىستەس بولعىسى كەلەتىن وزگەلەرگە ۇلگى بولاردىق اڭگىمە!
نۇرگەلدى ابدىعانيۇلى
Abai.kz