سينگاپۋرلىق بروكەر جانە KASE – قازاقستاننىڭ قور نارىعىنا شەتەلدىك كاپيتالدىڭ كەلۋى: مۇمكىندىكتەر مەن تاۋەكەلدەر

حالىقارالىق ءىرى قارجى توبى — سينگاپۋرلىق PhillipCapital بروكەرى ءوزىنىڭ 1,9 ميلليوننان استام كليەنتىنە قازاقستان قور بيرجاسىندا (KASE) ساۋدالاناتىن وتاندىق الىپ كومپانيالاردىڭ («قازمۇنايگاز»، Halyk Bank, «قازاتومونەركاسىپ» ت.ب.) اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەردى.

سينگاپۋردا توبە كورسەتىپ، 15 ەلدە جۇمىس ىستەيتىن، اكتيۆتەرى 85 ميلليارد اقش دوللارىنان اساتىن بۇنداي ءىرى حالىقارالىق بروكەرلىك توپتىڭ قازاقستان نارىعىنا ەنۋى — وتاندىق قارجى جۇيەسى ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. الايدا كەز كەلگەن حالىقارالىق كاپيتالدىڭ كەلۋى وزىمەن بىرگە مۇمكىندىكتەردى دە، بەلگىلى ءبىر قاتەرلەردى دە الا كەلەدى.

تومەندە وسى وقيعانىڭ وتاندىق ەكونوميكا مەن قور نارىعى ءۇشىن پايداسى مەن پوتەنتسيالدى زيانىن (تاۋەكەلدەرىن) سارالاپ كورسەتەمىز.

پايداسى: قانداي مۇمكىندىكتەر اشىلادى؟

1.نارىقتىڭ وتىمدىلىگى (ليكۆيدتىلىگى) ارتادى: قازاقستان قور بيرجاسىنىڭ (KASE) جىلدار بويى كەلە جاتقان باستى پروبلەمالارىنىڭ ءبىرى — ىشكى نارىقتاعى وتىمدىلىكتىڭ تومەندىگى. شەتەلدىك بولشەك جانە ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلاردىڭ تىكەلەي قولجەتىمدىلىك الۋى ساۋدا-ساتتىق كولەمىن ەسەلەپ، بيرجانىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى.

2.وتاندىق كومپانيالاردىڭ كاپيتاليزاتسياسى وسەدى: «قازمۇنايگاز»، «قازاتومونەركاسىپ» سياقتى ۇلتتىق گيگانتتارعا حالىقارالىق سۇرانىستىڭ ارتۋى ولاردىڭ اكتسيالارىنىڭ نارىقتىق قۇنىن كوتەرەدى. بۇل كومپانيالاردىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلىن ارتتىرىپ، بولاشاقتا قوسىمشا ينۆەستيتسيا تارتىپ، جاڭا جوبالاردى قارجىلاندىرۋدى جەڭىلدەتەدى.

3.ينۆەستورلار بازاسىنىڭ ارتۇرلىلەنۋى (ديۆەرسيفيكاتسيا): نارىق تەك ىشكى ينۆەستورلارعا نەمەسە شەكتەۋلى ويىنشىلارعا تاڭۋلى بولمايدى. ازيا مەن حالىقارالىق نارىقتاردان كەلەتىن كاپيتال ىشكى شوكتارعا توزىمدىرەك قارجىلىق ەكوسيستەما قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسەدى.

4.ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن دالەلدەۋ: سينگاپۋرلىق ءىرى توپتىڭ قازاقستانمەن رەسمي تۇردە سەرىكتەس بولۋى — باسقا دا شەتەلدىك ينستيتۋتسيونالدىق ينۆەستورلار مەن بروكەرلەر ءۇشىن وڭدىمدى سيگنال (جاسىل جارىق) بولىپ تابىلادى. بۇل ەلدەگى قارجىلىق ينفراقۇرىلىمنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.

1. زيانى مەن تاۋەكەلدەرى: نەدەن ساقتانعان ءجون؟
2. قۇبىلمالىلىقتىڭ (ۆولاتيلنوست) ءوسۋى:

شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ، اسىرەسە قىسقا مەرزىمدى الىپساتارلاردىڭ (سپەكۋليانتتاردىڭ) كوبەيۋى اكتسيا باعاسىنىڭ شۇعىل قۇبىلۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن. سىرتقى گەوساياسي نەمەسە گلوبالدىق قارجىلىق داعدارىستار كەزىندە شەتەلدىكتەر كاپيتالدى جەدەل الىپ كەتسە، وتاندىق اكتسيالار باعاسى كۇرت قۇلدىراۋى ىقتيمال.

سپەكۋلياتيۆتى كاپيتالدىڭ باسىمدىعى:

ەگەر كەلەتىن ينۆەستورلار ستراتەگيالىق (ۇزاق مەرزىمدى) ەمەس، تەك قىسقا مەرزىمدى ديۆيدەندتەر مەن باعا ايىرماشىلىعىنان پايدا تابۋدى كوزدەيتىن سپەكۋلياتيۆتى ينۆەستورلار بولسا، بۇل وتاندىق كومپانيالاردىڭ تۇراقتى دامۋىنا وڭ ىقپال ەتە بەرمەيدى.

ۆاليۋتالىق قىسىم جانە كاپيتالدىڭ سىرتقا اعۋى:

شەتەلدىك ينۆەستورلار تاپقان ديۆيدەندتەرى مەن پايداسىن سىرتقا شەتەلدىك ۆاليۋتادا (اقش دوللارى ت.ب.) الىپ كەتەدى. بۇل بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ىشكى ۆاليۋتا نارىعىنا (تەڭگە باعامىنا) سالقىنىن تيگىزۋى مۇمكىن.

ىشكى وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ ىعىستىرىلۋى:

الىپ حالىقارالىق كاپيتالى بار سىرتقى ينۆەستورلار اكتسيالاردى ۇلكەن كولەمدە ساتىپ الىپ، باعاسىن كوتەرىپ جىبەرسە، قاراپايىم قازاقستان ازاماتتارى («حالىقتىق IPO» قاتىسۋشىلارى ت.ب.) ءۇشىن بۇل اكتسيالار قىمباتتاپ، قولجەتىمسىز بولىپ قالۋى مۇمكىن.

ءسوز ءتۇيىنى: PhillipCapital ارقىلى KASE-گە شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ ەنۋى — قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىن حالىقارالىق ينتەگراتسيالاۋ جولىنداعى ماڭىزدى ءارى وڭ قادام. بۇل وتاندىق نارىققا جاڭا دەم بەرىپ، وتىمدىلىكتى ارتتىراتىنى ءسوزسىز.

الايدا، ۇلتتىق بانك پەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى (قنردا) سىندى رەتتەۋشى ورگاندار شەتەلدىك الىپساتارلىق كاپيتالدىڭ تەرىس اسەرىن ازايتۋ ءۇشىن مونيتورينگتى كۇشەيتىپ، ىشكى ينۆەستورلاردىڭ دا مۇددەسى تەڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋى ءتيىس.

ستراتەگيالىق وتاندىق كومپانيالاردىڭ اكتسيالارىن شەتەلدىكتەرگە ەركىن ساتۋ ەلدىڭ ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىگىنە اسەر ەتە مە، الدە بۇل زاماناۋي نارىقتىڭ تابيعي زاڭدىلىعى ما؟

Abai.kz