بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلگەن جاڭا قوعامدىق كەلىسىمدى قالىپتاستىرۋ – «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» اتتى ۇلتتىق ۇستانىمعا نەگىزدەلگەن. سونداي-اق، مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ مازمۇنى مەن ارحيتەكتۋراسىن تۇبەگەيلى جاڭارتۋ مىندەتى دە قوعام تالقىسىنا سالىنىپ وتىر. بۇل تۋرالى كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى جاناربەك ءاشىمجان مالىمدەدى.

«سوڭعى جىلدارى قابىلدانعان شەشىمدەر وسى ماقساتقا جۇيەلى تۇردە قىزمەت ەتىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا، بۇرىن بولعان پرەزيدەنت كۆوتالارى مەن تاعايىنداۋلاردان باس تارتۋ ارقىلى وكىلدى بيلىكتىڭ دەربەستىگىن كۇشەيتۋگە، ساياسي جۇيەنى ناقتى دەموكراتيالاندىرۋعا باعىت الدىق. «تەپە-تەڭدىك بار جەردە تۇراقتىلىق بار» دەگەن ساياسي قاعيداتقا سۇيەنسەك، جۇزەگە اسىرىلعان رەفورمالار بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى نىعايتىپ، ينستيتۋتسيونالدىق دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن قالىپتاستىردى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول. 

ءماجىلىس دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا، وسى لوگيكانىڭ زاڭدى جالعاسى رەتىندە قۇرىلتايدىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە شىقتى. قۇرىلتايعا كونستيتۋتسيالىق سوتتى، جوعارى اۋديتورلىق پالاتانى جانە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىن قالىپتاستىرۋعا قاتىسۋ قۇقىعىن بەرۋ – بۇل ينستيتۋتتاردىڭ تاۋەلسىزدىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ولاردىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتەدى. 

«ءدال وسى تۇستا ءبىز بۇگىن تالقىلاپ وتىرعان حالىق كەڭەسى ينستيتۋتىنىڭ ماڭىزى ايقىن كورىنەدى. حالىق كەڭەسى  جاي عانا كونسۋلتاتيۆتىك الاڭ ەمەس، مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى جاڭا الەۋمەتتىك كەلىسىمنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق كورىنىسى. مەملەكەتتىك ينيستيتۋتتاردىڭ بەلگىلەنگەن رەگلامەنت اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىنى بەلگىلى. ال، حالىق كەڭەسىنىڭ اۋقىمدىلىعى – الگىندەي الاڭداردا قوردالانعان، جيناقتالعان ءتۇرلى ۇسىنىستاردى، پىكىرلەردى، كوزقاراستاردى ءبىر الاڭدا توعىستىرىپ، ايتىلعان ءسوز ايتىلعان جەردە قالماي ناقتى تەتىككە اينالدىرۋ»، – دەدى ج.ءاشىمجان.

ونىڭ پىكىرىنشە، بارلىق ەتنوستاردىڭ مۇددەسىن قامتيتىن حالىق كەڭەسىنە كونستيتۋتسيالىق نەگىز بەرۋ ستراتەگيالىق تۇرعىدان ماڭىزدى. حالىق كەڭەسى ءبىرتۇتاس قازاقستان حالقىنىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتىپ، ىشكى ساياسات، قوعامدىق كەلىسىم جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتار ماسەلەلەرى بويىنشا كاسىبي ۇسىنىستار ازىرلەي الۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار، وعان زاڭنامالىق باستاما كوتەرۋ جانە رەفەرەندۋم وتكىزۋگە ۇسىنىس بەرۋ قۇقىعىن ەنشىلەۋ باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق تۇراقتىلىعىن ارتتىرادى. 

«ءبىز ۇسىنىپ وتىرعان وزگەرىستەر  مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعىنا سالىنعان ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيا. بۇل – بولاشاق داعدارىستاردىڭ الدىن الۋعا، قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋعا جانە مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان شەشىمدەر. دانا حالقىمىز «اقىلمەن باستالعان ءىس – باياندى بولادى» دەيدى. وسى تۇرعىدا، حالىق كەڭەسى  اقىل مەن جاۋاپكەرشىلىككە نەگىزدەلگەن تۇراقتى ساياسي قۇرىلىم. ول قازاقستانداعى ساياسي مادەنيەتتىڭ ساپالىق جاڭا دەڭگەيىنە جول اشادى»، – دەپ تۇيىندەدى ويىن دەپۋتات.

Abai.kz