"ازالى داستارحاننىڭ" دانالىعى نەدە؟!
كەيىنگى كەزدە، قازاقتار ازالى داستارحاندى "رەتتەۋگە" اسا قاتتى كىرىسىپ جاتىر.
اسىرەسە، ءدىن وسىنى ءوز تارتىبىنە باعىندىرۋعا بارىن سالۋدا!
بىراق...
بۇل ماسەلەدە جۇرتشىلىق ورتادا اسا ءبىر ورەسكەل بۇرمالاۋشىلىق بايقالمايدى.
اعايىن تۋىس جيىلىپ، "نان اۋىز ءتيسىن" دەگەن شامادا داستارحان جايىپ قويۋ - بارلىق جەردە ورىن العان.
"قارا جامىلعان ءۇي، داستارحان جايىلماسىن" دەپ، ول ءۇيدىڭ ەڭسەسىن ەزە ءتۇسۋ - قازالى ۇيگە وتە اۋىر تيەدى.
قازا قايعىسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن دە، ول ۇيدەن داستارحان ۇزىلمەۋى حاق!
قازاقتىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان ءداستۇرى وسىلاي.
ال، ەندى، "داستارحانى تويداعىداي بوپتى" دەگەنىمىز - ول دا ءوز سالتىن بىلمەۋدەن، نە ونى مويىنداماۋدان شىعىپ جاتقان دۇنيە.
گۇل-شوعى جايناعان توي داستارحانى مەن "قازالى داستارحاندى" ايىرا المايتىنداي - قازاق سونشالىقتى داراقى ەمەس.
سوندىقتان، داستارحان مولدىعى تۇرعىسىنان كەزدەسەتىن از-كەم ايىرماشىلىقتى ءسوز ەتۋدىڭ دە قاجەتى جوق.
بارلىعى مەن بىرلىگى بار اعايىن قايتقان ادامنىڭ قۇرمەتىنە مولداۋ ەتىپ داستارحان جايسا - ونى "ىسىراپ" دەپ ەمەس، "قۇرمەت" دەپ قابىلداپ، وسى اۋلەتتىڭ بارلىعىنا شىن تىلەكتەستىك ءبىلدىرىڭىز.
ول دا قازالى ۇيگە دەم بەرەدى.
داستارحان جۇپىنى بولسا، وندا دا ونى سىناۋعا ەش قاقىمىز جوق...
سوندىقتان، ءتۇيىن مىناۋ:
- قازالى ءۇيدىڭ داستارحانىن مولدىعىنا نە ازدىعىنا قاراپ سىناۋ - قازاق ءۇشىن ۇيات، ساناعا قايشى مىنەز;
- قازالى ۇيگە بارىپ كوڭىل ايتۋ، ارۋاعىنا باعىشتاپ باتا قايىرۋ، وتباسىن تىرشىلىككە شاقىرۋ - وندا بارعاننىڭ باستى مىندەتى.
- داستارحان - وتباسى تىرشىلىگىنىڭ جالعاسىنىڭ كورىنىسى - ودان وزگە ماعىنا بولماۋى كەرەك.
- ازالى ۇيدە وشاقتىڭ وتىن ءسوندىرۋ، قازاندى توڭكەرۋ - جاماناتقا جامانات شاقىرۋ نىشانى بولسا كەرەك...
مىنە، وسى سەبەپتى، ءبىز قارالى ۇيدەگى جاعدايدى ءار ءتۇرلى سپەكۋلياتسيالىق تالقىعا سالۋدان اۋلاق بولعانىمىز ءجون.
وعان ءدىننىڭ دە ارالاسۋىنا، "داستارحانى الاي بولسىن، بىلاي بولسىن!" دەپ ۇكىم شىعارۋىنا ەش قاقى جوق!
داستارحان - قازاق ءۇشىن ەڭ كيەلى ۇعىم:
اتتاۋعا بولمايدى، باسۋعا بولمايدى، قورلاۋعا بولمايدى.
داستارحان - ءومىردىڭ سيمۆولى، تىرشىلىك بەلگىسى.
ەندەشە، وسى سانادان، وسى مادەنيەتتەن قازاق اجىراسا - قازاق دەگەن بولمىسى دا جويىلادى!
وسىنى ۇقپاعان جان - قازاقىلىعىن ۇقپاعان جان دەر ەدىم...
ءابدىراشيت باكىرۇلى
Abai.kz