گۇلزات كوبەنوۆا، قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارى اياسىندا پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.

بۇل – ۇستاز ماماندىعىنىڭ بەدەلىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋعا، كادرلار دايارلاۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جانە تۇراقتى، زاماناۋي وقىتۋ جۇيەسىن قۇرۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتى.

قازىرگى الەمدە ءبىلىم ساپاسى مەملەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ايقىندايتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ بىرىنە اينالدى. جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دامۋى، ەڭبەك نارىعىنىڭ وزگەرۋى، دەموگرافيالىق پروتسەستەر جانە ادامي كاپيتال ءۇشىن جاھاندىق باسەكەلەستىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە، اسىرەسە مۇعالىم دايارلاۋ ساپاسىنا جاڭا تالاپتار قويىپ وتىر.

سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا پەداگوگ دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلدى. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن پەداگوگيكالىق كادرلار دايارلايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر جاڭا مودەلگە كوشۋ ءۇشىن قاجەتتى ينستيتۋتسيونالدىق، اكادەميالىق جانە عىلىمي نەگىز قالىپتاستىردى.

بۇگىندە قازاقستاندا باكالاۆريات دەڭگەيىندە پەداگوگيكالىق باعىتتار بويىنشا 51 جوعارى وقۋ ورنى ليتسەنزياعا يە. پەداگوگيكالىق دايارلىق بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزىلىمىنە 1886 باعدارلاما ەنگىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە 1709 باعدارلاما، ياعني 91%-ى حالىقارالىق جانە ۇلتتىق اككرەديتتەۋدەن وتكەن، ال «پەداگوگ» كاسىپتىك ستاندارتى ەسكەرىلە وتىرىپ, 1856 باعدارلاما نەمەسە 98%-ى جاڭارتىلعان.

بۇل – ماڭىزدى ينستيتۋتسيونالدىق ناتيجە.

سوڭعى جىلدارى پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا قابىلداۋ تالاپتارى دا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كۇشەيتىلدى. 2021 جىلدان باستاپ شەكتى بالل 50-دەن 75 بالعا دەيىن كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار پەداگوگيكالىق باعىتتا ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسى 26 186 تەڭگەدەن 84 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى.

بۇل شارالار پەداگوگ كاسىبىنىڭ تارتىمدىلىعىنا دا ىقپال ەتتى. 2026 جىلى پەداگوگيكالىق باعىتتار بويىنشا مەملەكەتتىك گرانت يەگەرلەرى قاتارىندا 2145 «التىن بەلگى» يەگەرى بولدى، ولاردىڭ سانى 2025 جىلى 2080, ال 2024 جىلى 1797 بولعان ەدى.

ەڭ ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – مەكتەپ وكىلدەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ مەن ساراپتاۋعا تىكەلەي قاتىسۋى. مەكتەپ ديرەكتورلارى، پەداگوگ-شەبەرلەر مەن پەداگوگ-زەرتتەۋشىلەر ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اكادەميالىق كوميتەتتەرىنىڭ قۇرامىنا ەنىپ، باعدارلامالاردىڭ مازمۇنىنا ىقپال ەتەدى. بۇل باعدارلامالاردى ءوڭىردىڭ جانە ناقتى مەكتەپتەردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە جاقىنداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

تاعى ءبىر ماڭىزدى قادام – ۋنيۆەرسيتەتتىك وقىتۋعا تاجىريبەلى مەكتەپ مۇعالىمدەرىن تارتۋ.

2025-2026 وقۋ جىلىندا پەداگوگيكالىق باعدارلامالارداعى پاندەر مەن ادىستەمەلىك كۋرستاردى جۇرگىزۋگە 1000-نان استام مەكتەپ مۇعالىمى، ادىسكەر جانە پراكتيك-مامان تارتىلعان.

بۇل – پەداگوگ دايارلاۋدىڭ مازمۇنىن ناقتى مەكتەپ تاجىريبەسىمەن ۇشتاستىرۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى وزگەرىس.

پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جاڭا ءرولىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى كورسەتكىشى – عىلىم.

ەلىمىزدىڭ پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى قازىرگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى سىن-قاتەرلەرىنە باعىتتالعان: ءبىلىم بەرۋدى تسيفرلاندىرۋ جانە AI, STEM/STEAM, ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ، پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق سۇيەمەلدەۋ، فۋنكتسيونالدىق جانە تسيفرلىق ساۋاتتىلىق، كاسىبي باعدار، قۇزىرەتتەردى بولجاۋ، كوپتىلدى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ، ناتيجەلەرىن ناقتى مەكتەپ تاجىريبەسىنە ەنگىزۋدە.

مىسالى، اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ازىرلەنگەن باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ينتەللەكتىسىن دامىتۋعا باعىتتالعان نەيروديداكتيكالىق كونتەنت الماتى قالاسىنداعى مەكتەپتەردە اپروباتسيادان ءوتىپ، №185 مەكتەپ-گيمنازياسىندا «نەيروجاتتىعۋلار» ەلەكتيۆتى كۋرسى ەنگىزىلگەن.

قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «مەكتەپ–ۋنيۆەرسيتەت–ونىم» سەرىكتەستىگى نەگىزىندە پانارالىق STEM مودەلىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا زەرتتەۋ ناتيجەلەرى «قولدانبالى STEM» كۋرسى ارقىلى مەكتەپتىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزىلگەن.

پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى بازاسىندا اكادەميالىق جانە زەرتتەۋ ارتىقشىلىعى ورتالىعىن قۇرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلءىپ جاتىر. ونىڭ مىندەتى – دارىندى بالالاردى دامىتۋ، پەداگوگ دايارلاۋ جانە زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان كەشەندى عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جۇيە قالىپتاستىرۋ.

قازاقستاندىق پەداگوگيكالىق ءبىلىمنىڭ حالىقارالىق پوزيتسياسى دا كۇشەيىپ كەلەدى. اباي اتىنداعى قازۇپۋ QS World University Rankings by Subject 2026 رەيتينگىندە Education & Training باعىتى بويىنشا الەمدە 41-ورىنعا جانە وسى باعىت بويىنشا بەس جىل قاتارىنان الەمنىڭ توپ-100 ۋنيۆەرسيتەتى قاتارىندا كەلەدى.

بۇل قازاقستاندا پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ حالىقارالىق باسەكەگە قابىلەتتى ورتالىعى قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.

دەمەك، جۇيەدە تاراتۋعا جانە ماسشتابتاۋعا بولاتىن ساپالى تاجىريبە جەتكىلىكتى.

جاسالعان جۇمىسقا جانە جەتكەن ناتيجەلەرگە قاراماستان، جاڭا كەزەڭنىڭ قاجەتتىلىگى وبەكتيۆتى.

ءبىرىنشى كەزەكتە پەداگوگتى قالىپتاستىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن ءبىر كاسىبي تراەكتورياعا بىرىكتىرۋ قاجەت: مەكتەپتەگى كاسىپتىك باعدار – پەداگوگيكالىق ماماندىققا ىرىكتەۋ – ۋنيۆەرسيتەتتەگى پەداگوگيكالىق ءبىلىم – پەداگوگيكالىق پراكتيكا – تۇلەكتەردىڭ كاسىبي دايىندىعىن باعالاۋ – مەكتەپكە جۇمىسقا ورنالاسۋ – تالىمگەرلىك –پەداگوگتىڭ كاسىبي دامۋى.

كەلەسى كەزەڭدەگى نەگىزگى وزگەرىس پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋدىڭجاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى.

وسى ماقساتتا عجبم رەسپۋبليكالىق وقۋ-ادىستەمەلىك كەڭەسى بيىل ماۋسىم ايىندا پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن جاڭا رەداكتسيادا قابىلدادى.

مۇندا پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت ءوڭىردىڭ ءبىلىم بەرۋ ەكوجۇيەسىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسىنا، پەداگوگيكالىق يننوۆاتسيالار، عىلىم جانە ادامي كاپيتال ورتالىعىنا اينالۋى كوزدەلگەن. بۇل باعىت قازىردىڭ وزىندە TEACHING, LEARNING جانە ANALYTICS بلوكتارى ارقىلى قالىپتاسىپ كەلەدى: وقىتۋ ادىستەرىن جاڭارتۋ، ستۋدەنتتىڭ دەربەس وقۋىن دامىتۋ، Data Literacy مەن ءبىلىم بەرۋ اناليتيكاسىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن.

پەداگوگيكالىق پراكتيكا ءبىرىنشى كۋرستان باستالىپ، وقۋ بارىسىندا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كۇردەلەنۋى كەرەك. جاڭا تۇجىرىمداماداWork-Based Learning ۇلەسىن دايارلىقتىڭ 40%-ىنا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلەدى. مەكتەپ پراكتيكا بازاسى عانا ەمەس، بولاشاق پەداگوگتى قالىپتاستىرۋدىڭ تەڭ اۆتورىنا اينالۋى ءتيىس.

پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ كەلەسى دامۋ باعىتى – جاساندى ينتەللەكت پەن ءبىلىم بەرۋ اناليتيكاسىن پەداگوگ دايارلاۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىنە ەنگىزۋ.

جاساندى ينتەللەكت وقىتۋدى جوبالاۋ، ستۋدەنتتىڭ وقۋ پروگرەسىن تالداۋ، دەربەس ءبىلىم بەرۋ تراەكتوريالارىن قالىپتاستىرۋ جانە پەداگوگيكالىق شەشىم قابىلداۋ قۇرالى بولۋى ءتيىس. ۇسىنىلعان تۇجىرىمدامادا بۇل باعىت AI-Driven Pedagogy رەتىندە بەلگىلەنگەن.

بىراق تەحنولوگيا مۇعالىمدى الماستىرۋ ءۇشىن ەمەس، ونىڭ كاسىبي مۇمكىندىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن قاجەت. AI مۇعالىمدى رۋتينالىق جۇمىستان بوساتىپ، ونىڭ ۋاقىتىن بالاعا، تالىمگەرلىككە، قارىم-قاتىناسقا، تاربيەگە، ەمپاتياعا جانە سىني ويلاۋدى دامىتۋعا باعىتتاۋعا مۇمكىندىك بەرۋى ءتيىس.

ەندىگى مىندەت – قول جەتكىزگەن ناتيجەلەردى ءبىر جۇيەگە بىرىكتىرىپ، پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە شىعارۋ.

بۇل ءۇشىن پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇش ماڭىزدى اۋىسۋدى جۇزەگە اسىرۋى كەرەك:

كادر دايارلاۋدان – پەداگوگتىڭ كاسىبي ومىرلىك تسيكلىن باسقارۋعا;

پروتسەستى باقىلاۋدان – ناتيجەنى جانە ىقپالدى باعالاۋعا;

جەكەلەگەن ۋنيۆەرسيتەت جاۋاپكەرشىلىگىنەن – مەملەكەت، ۋنيۆەرسيتەت، ءوڭىر جانە مەكتەپتىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىنە كوشۋ.

سوندا پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا ءرولى تولىق قالىپتاسادى. ول تەك مۇعالىم دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورنى ەمەس، پەداگوگيكالىق عىلىم مەن يننوۆاتسيانىڭ ورتالىعى، مەكتەپتىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەسى، ءوڭىردىڭ ادامي كاپيتالىن دامىتۋشى جانە ەلدىڭ ءبىلىم ساپاسىنا جاۋاپ بەرەتىن نەگىزگى ينستيتۋتتاردىڭ ءبىرى.

Abai.kz